X
کشاورزی و زراعت - قرنطینه نباتی و برخی از اصول و استانداردهای مرتبط با قرنطینه داخلی

کشاورزی و زراعت - قرنطینه نباتی و برخی از اصول و استانداردهای مرتبط با قرنطینه داخلی

موضوعات
Category

ارشیو وبلاک
Archived blog

کدهای اختصاصی
Code

کدهای اختصاصی
Site Statistics

» بازديد امروز : 108
» بازديد ديروز : 2
» افراد آنلاين : 2
» بازديد ماه : 107
» بازديد سال : 708
» بازديد کل : 734
» اعضا : 0
» مطالب : 55


برای اولین بار در سال 1876 در فرانسه و بمنظور جلوگیری از شیوع و اشاعه آفت مهم مو (شته فیلوكسرا ) پایه ریزی گردید و بعد از آن در سال 1883 در آمریكا و در سال 1887 درانگلستان به تصویب رسیده و به اجرا درآمده است لزوم تعیین و تصویب و اجرای ضوابط و مقررات قانونی برای قرنطینه نباتی ناشی از وقوع دو حادثه تلخ تاریخی در اروپا در طی سالهای 1847 میلادی با طغی
دسته بندی کشاورزی و زراعت
بازدید ها 13
فرمت فایل doc
حجم فایل 101 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 98
قرنطینه نباتی و برخی از اصول و استانداردهای مرتبط با قرنطینه داخلی

فروشنده فایل

کد کاربری 2106
کاربر

قرنطینه نباتی و برخی از اصول و استانداردهای مرتبط با قرنطینه داخلی

فهرست مطالب

عنوان .............................................................................................................. صفحه

فصل اول

كلیات........................................................................................................................ 1

1-نگاهی گذرا بر مبارزه با آفات گیاهی.................................................................. 2

2-قرنطینه................................................................................................................ 4

3-سابقه قرنطینه در دنیا ........................................................................................ 4

4-سابقه قرنطینه در ایران....................................................................................... 5

5-همكاری های بین المللی حفظ نباتات .................................................................. 7

6-مفاهیم كاربردی اصطلاحات بهداشت گیاهی.................................................... 10

فصل دوم:

استانداردهای بین المللی موازین بهداشت گیاهی................................................... 14

1-آفات بومی......................................................................................................... 15

2-آفت قرنطینه ای ................................................................................................ 15

3-عوامل قرنطینه ای ............................................................................................ 15

4-نظارت و مراقبت بر وضعیت آفات گیاهی در منطقه ........................................ 15

5-نظارت و مراقبت بر منابع عمومی اطلاعات....................................................... 16

6-نظارت و مراقبت با انجام بازدیدهای ویژه ...................................................... 16

7-بازدیدهای ویژه از آفت..................................................................................... 17

8-بازدیدهای ویژه از كالا..................................................................................... 18

9-نظارت صحیح .................................................................................................. 19

10-نیازهای فنی خدمات تشخیص......................................................................... 19

11-ثبت و نگهداری................................................................................................ 19

12-تعیین وضعیت آفت.......................................................................................... 20

13-شرایط كلی برای تعیین وضعیت آفت............................................................. 21

14-سوابق آفت...................................................................................................... 21

15-اعتبار اطلاعات مربوط به آفت........................................................................ 22

16-ناحیه عاری از آفت......................................................................................... 24

17-شرایط كلی نواحی عاری از آفت.................................................................... 25

18-برنامه ریشه كنی آفت..................................................................................... 28

19-فرایند برنامه ریشه كنی.................................................................................. 28

20-تیم مدیریت و اجرای برنامه ریشه كنی.......................................................... 29

21- شرایط قرنطینه ای شدن آفت........................................................................ 34

22- رفتار و خصوصیات عوامل غیر بومی و جدید ............................................ 34

23- مقایسه آفات قرنطینه ای و آفات غیر قرنطینه ای تحت كنترل و آفات معمولی 38

24-بازرسی........................................................................................................... 42

25-بازرسی عینی.................................................................................................. 43

26-بازرسی ویژه ................................................................................................. 44

27-كلاس بندی كالاهای كشاورزی و چگونگی نمونه برداری از آنها................. 45

28-كالاهای كلاس یك .......................................................................................... 50

29-كالاهای كلاس دو .......................................................................................... 50

30-كالاهای كلاس سه ......................................................................................... 52

31-كالاهای كالای چهار........................................................................................ 53

32-كالاهای كلاس پنج ......................................................................................... 55

33-كالاهای كلاس شش........................................................................................ 56

34-كالاهای كلاس هفت ....................................................................................... 58

35-كالاهای كلاس هشت ...................................................................................... 58

36-كالاهای كلاس نه ........................................................................................... 59

37-كالاهای كلاس ده............................................................................................ 61

فصل سوم: بازرسی و جمع آوری آفات منطقه و چگونگی صدور گواهی بهداشت نباتی

1-روش های جمع آوری نمونه حشرات ............................................................. 63

2-نگهداری شفیره و تخم  حشرات ...................................................................... 65

3-باز و پهن كردن (اتاله كردن) و خشك كردن حشرات...................................... 67

4-تهیه پرپاراسیون لارو و حشره......................................................................... 68

5-فرمول تهیه الكل های مختلف الغلضه................................................................ 69

6-تخمین میزان الودگی مزارع و باغات به آفات گیاهی......................................... 70

7-محاسبه تخمین آلودگی دانه ها در انبار............................................................ 74

8-فهرست عوامل قرنطینه داخلی مزارع و باغ های كشور در ده ساله اخیر........ 78

9-اقدامات بهداشت گیاهی برای جلوگیری از انتقال، ریشه كنی و كنترل عوامل قرنطینه داخلی در مناطق آلوده كشور............................................................................................................................... 80

10-مقررات صدور گواهی بهداشت نباتی برای كالاهای صادراتی...................... 83

11-اهداف و مسئولیت های مدیریت سیستم صدور گواهی بهداشت نباتی........... 84

12-مسئولیت های بازرس..................................................................................... 86

13-جایگزینی گواهی بهداشت مفقود شده ............................................................ 87

14-مسئولیت های صادر كننده كالا ..................................................................... 88

15-روند كار بازرسی و صدور گواهی بهداشت گیاهی....................................... 89

منابع....................................................................................................................... 90

 

  

فصل اول

كلیات


1- نگاهی گذرا بر مبارزه با آفات

 مبارزه با آفات بمنظور جلوگیری از خسارات وارده از آنها در كشتزارها و باغها از اوایل قرن هیجدهم میلادی در دنیا متداول گردید و با پیشرفت علوم، فن‌آوری و كشف و ساخت تركیبات شیمیایی آفت كش بشر موفق گردید تا بمقدار قابل توجهی از زیان اقتصادی آفات پیشگیری نماید. اجداد ما در دورانهای خیلی گذشته در برابر حمله و طغیان آفات عاجز وناتوان بوده و در امر كنترل آنها موفق نبودند. عملیات اولیه كنترل در گذشته‌های دور بر اعتقادات مذهبی و یا بر تصوف و اعتقاد به جادو وخرافات استوار بوده است. بعنوان نمونه ذكر یكی دو مثال كوتاه خالی از لطافت نیست:

 قاسم ابن یوسف انونصری هروی نوه شیخ ابونصر طبسی مشهور به پیر حاجات كه در هرات سكنی داشته دركتاب الرشاد الزراعه كه در تاریخ 921 هجری قمری نگاشته در خصوص دفع ملخ چنین نقل می‌كند « و آنچه زراعت را نقصان می‌رساند دعا بر چهار گوشه زمین بر سر چوب كنند بلاها را بگرداند .» جالینوس حكیم گوید « هر كه ملخ سبز را كه در میان گیاه بود بگیرد و در میان كشتزار آویزد دیگر ملخان از آنجا بگریزند و یا هر كه ملخ را بزهره گاو بیالاید پس بكارد هیچ چیز بدان كشت زیان نرساند .» با گذشت زمان بشر از خواص ضد آفت برخی ازگیاهان و املاح معدنی پی برد و تجارب تازه‌ای از روشهای كنترل آفات را آموخت. بعنوان نمونه چند مثال دیگر از الرشاد الزراعه نقل می‌گردد :

دفع ملخ: هر كه تخم حنظل را با آب بجوشاند چنانچه آب نیك تلخ شود پس قدری نمك بروی افكند و بگرد كشت افشاند ملخ از آن حوالی بگریزد . برای دفع كرم ،‌دیگر هر كه خواهد كه كرم نباشد در باغ و زمین ،‌حنا را با آب بباید جوشانید و پیش از آفتاب برآمدن ،‌بگرد زمین افشاند و تخم حنظل نیز مناسب است .

 برای محافظت بذر:  افلاطون حكیم گوید چون برگ درخت سرویا برگ چغندر با تخمی كه زراعت خواهد شد مخلوط كرده در خانه نگاه دارند ، هیچ آفت بدان تخم نرسد تا وقتی كه زراعت خواهد شد .

 محافظت غله در انبار از موش: انبار از نم و بخار و اصطبل و چهار پایان و مزبله و موضعی كه دباغان كار می‌كنند و از حمام و آتش خانه ومطبخ دور باشد و خاكی كه با آن این خانه بنا كنند خاك خالص باید و آن گل كه زمین و دیوار خانه به آن اندود شود جو عوض كاه با آن گل مخلوط سازند از موش محفوظ بماند و همچین از او سایر حیوانات موذی دور باشد و اگر زمینش نمناك بود بواسطه نم گندم و جو و غیر آن ، پایدار نماند و شپشه و كرم در وی افتد و مغز آن بخورند و نابود گردد .

 همانطور كه در بالا اشاره شد در دو سه قرن اخیر بوده است كه انسان با كشف آفت كشها ( بخصوص بعد از جنگ جهانی دوم ) و تدوین روشهای نوین كنترل آفات تحول عظیمی در امر حفظ نباتات و فراورده‌های گیاهی پدید آورد و این تحولات همچنان ادامه دارد. با گسترش تبادل كالاهای كشاورزی در میان اقوام و ملل گوناگون ، آفات و بیماریهای گیاهی و علفهای هرز از مبادی اولیه و زیستگاههای طبیعی خود نیز جابجا و مسایل و مشكلات عدیده‌ای برای زراعات و باغات و محصولات گیاهی كشوهای مقصد ایجاد نموده و می‌نماید و این امر موجب گردید تا كشورها برای سلامت وحفاظت از ساكنین گیاهی و مردم خود دست به اقدامات لازم بزنند .

 

 

2- قرنطینه                             Quarantine

قرنطینه در اصل Quadriginata (به زبان لاتین ) بوده كه در زبان ایتالیائی Quarantina و در زبان فرانسوی Quarantaine نامیده شده و به اختصار Quarantine گفته می‌شود كه با هدف جلوگیری از ورود و استقرار و اشاعه بیماریهای مسری بخصوص طاعون از مرزها ( بخصوص مرزهای آبی ) اعمال می‌شده و در بنادر تا 40 روز (از دوره كمون عامل بیماری تا ظهور علائم مرض) از تخلیه كشتی ها ممانعت بعمل می آمد .

3-  سابقه قرنطینه در دنیا :

قرنطینه انسانی در سال 1374 میلادی ( قرن چهاردهم ) در ایتالیا و بمنظور پیشگیری از شیوع و انتشار بیماریهای ساریه نظیر طاعون تصویب گردیده و بمورد اجرا گذاشته شد . قرنطینه دامی درسال 1884 میلادی در آمریكا به تصویب رسید و هدف از آن جلوگیری از سرایت و اشاعه بیماریهای مسری دامی بود .

 قرنطینه گیاهی: برای اولین بار در سال 1876 در فرانسه و بمنظور جلوگیری از شیوع و اشاعه آفت مهم مو (شته فیلوكسرا ) پایه ریزی گردید و بعد از آن در سال 1883 در آمریكا و در سال 1887 درانگلستان به تصویب رسیده و به اجرا درآمده است. لزوم تعیین و تصویب و اجرای ضوابط و مقررات قانونی برای قرنطینه نباتی ناشی از وقوع دو حادثه تلخ تاریخی در اروپا در طی سالهای 1847 میلادی با طغیان سفیدك دروغی سیب زمینی و 1859 با طغیان سفیدك دروغی مو بوده است .

4-  سابقه قرنطینه نباتی در ایران :

اولین ضابطه قرنطینه گیاهی در ده ماده تنظیم و دراواخر شهریور 1314 تصویب و درخصوص مقررات واردات بذر و سایر قسمتهای نباتی از خارجه جهت تامین صحت نباتات بود ، كه توسط اداره پنبه و تفتیش صحی نباتات به اجرا در آمد اگر چه با اجرای مفادی از این نظامنامه مشكلات معتلابه موجود مرتفع شد اما این مقررات با توسعه زراعتهای پنبه ، چغندرقند ، توتون و برنج و غلات وحبوبات و احداث باغهای مركبات و میوه و معالاً توسعه مبادلات كالاهای كشاورزی مطابقت نداشت. لذا در سال 1325 دومین نظام نامه قرنطینه نباتی ایران در دو فصل شامل كلیات و واردات و 20 ماده تصویب و توسط اداره كل دفع آفات نباتی اجرا گردید .

 توسعه و پیشرفت كشاورزی ،‌افزایش سطح روابط بین‌المللی و داد و ستد فرآورده‌های كشاوری و توجه ویژه كشورها به امر پیشگیری از ورود و شیوع آفات و بیماریهای قرنطینه‌ای و مطالبه گواهی بهداشت نباتی برای واردات كالاهای كشاورزی ، وزارت كشاورزی را بر آن واداشت تا نسبت به تاسیس اداره كل قرنطینه نباتی اقدام نماید كه این مهم در سال 1341 واقع گردید .

 در این دوران نسبت به توسعه مراكز قرنطینه از سه مركز به دوازده مركز وتامین پرسنل متخصص ( از 4 نفر به حدود 20 نفر ) و تهیه وسایل فنی و آزمایشگاهی و ادوات مورد نیاز اقدمات قابل توجهی بعمل آورد. بروز آفت كرم خاردار پنبه و طغیان آن در منطقه عاری از این آفت در گرگان و گنبد در تابستان سال 1345 سرو صدای زیادی به پا كرد و تمام مقامات و مسئولان مربوطه محاكمه و تنبیه شدند. بروز كرم خاردار تهولی در تشكیلات مبارزه با آفات ایجاد كرد و منجر به تصویب سومین نظامنامه حفظ نباتات و قرنطینه گیاهی در كشور یعنی قانون و آئین نامه حفظ نباتات در سال 1346 گردید . از تاریخ تصویب این قانون سازمان حفظ نباتات وزارت كشاورزی تشكیل گردید و دارای شورائی متشكل از وزیر كشاورزی (ریاست شورا) معاون فنی وزارت كشاورزی، معاون وزارت دارائی، معاون وزارت كشور، معاون وزارت بهداری و رئیس موسسه بررسی آفات، رئیس سازمان حفظ نباتات، مدیر عامل شركت پخش كود و سه نفر كارشناس دفع آفات با انتخاب وزیر كشاورزی و با جلسات ماهانه شد. قانون حفظ نباتات در 25 ماده و 8 تبصره در 12/2/1346و آئین نامه اجرایی قانون حفظ نباتات كه مشتمل بر4 فصل ( فصل 1 كلیات فصل 2 قرنطینه فصل 3 شركتهای خصوصی و دفع آفات فصل 4 سموم) و 59 ماده و 26 تبصره است توسط هیئت وزیران درجلسه مورخ 4/10/46 تصویب وبمورد اجرا درآمد.


5- همكاریهای بین‌المللی حفظ نباتات

 آفات قرنطینه‌ای از مشكلات اساسی كشاورزی همه كشورهاست و حل این معضل بهمكاری كشورهای مختلف نیازمند است . در واقع از قرن گذشته بود كه برای این مشكل و ایجاد تسهیلات لازم برای مبادله كالاهای كشاورزی همكاریها و تشكیلات بین‌المللی ایجاد گردید.

 اولین قرارداد بین‌المللی بهداشت گیاهی درسال 1881 بنام قرارداد فیلوكسرا ( كنوانسیون فیلوكسرا ) بین كشورهای فرانسه و آلمان و اتریش ، مجارستان ، پرتقال و سوئیس برای بازرسی صادرات و واردات ( مو ) منعقد گردید كه بعداً 11 كشور دیگر به آن كنوانسون ملحق شدند دومین قرارداد بین المللی درسال1914 با شركت 30 كشور منعقد و مقرر گردید كه هر كشور نسبت به تاسیس سازمانی جهت تدوین و تصویب و اجرای مقررات قرنطینه و بهداشت گیاهی اقدام و امر بازرسی بر صادرات و واردات را اعمال نماید . سومین قرارداد در سال 1929 با شركت 46 كشور تشكیل و طرح نهایی قرنطینه تصویب و مقرر گردید تا هر كشور با توسعه تشكیلات و سرویس دفع آفات و قرنطینه نباتی، معاینه و بازرسی زراعت و خزانه‌‌ها رادر كشور خود به مورد اجرا در آورد . این موافقت نامه در حقیقت اولین نشانه‌های بروز آگاهیهای بین‌المللی برامر قرنطینه بعنوان ضامن توسعه كشاورزی و امنیت غذا بوده است. پس از جنگ جهانی دوم مهمترین قرارداد و عهدنامه بین‌المللی حفظ نباتات یا International plant protection convention كه متضمن نكات اساسی در زمینه بهداشت گیاهی بود در سال 1951 توسط FAO به تصویب رسید ودر سال بعد به اجرا در آمد كه بموجب آن توسعه و تكمیل تشكیلات بهداشت گیاهی و بكارگیری گواهی بهداشت نباتی استاندارد برای محصولات كشاورزی صادراتی به دولت‌های عضو توصیه و تاكید گردید. دولت ایران در سال 1972 یا (1351) به عضویت این پیمان درآمد و درحال حاضر 116 كشور در I.P.P.C عضویت دارند . این كنوانسیون تا كنون دوبار یكی در سال 1979 و دیگری در سال 1997 مورد تجدید نظر واقع كه متن دوم توسط 37 كشور امضاء شده است .

قانون ومقررات قرنطینه توسط مقامات ذیصلاح تنظیم و بوسیله پارلمان و یا هیئت دولت‌ها تصویب و بمرحله اجرا گذاشته می شود . این مقررات تولید و دادو ستد محصولات گیاهی را تحت كنترل و بازرسی بهداشتی قرار داده و آنرا مقید و متعهد به اعمال شرایط خاص و تضمین سلامت كالا می‌سازد. به این ترتیب، جلوگیری از ورود و جابجایی آفات و بیماریهای گیاهی و شرایط بازرگانی بین‌المللی، گیاه و اندامهای گیاهی بر مبنای قانون استواركه هدف نهائی آن تامین بهداشت گیاهی و حفاظت محصولات كشاورزی در برابر ورود و خسارت آفاتی است كه در آن كشور شیوع نداشته و یا دامنه انتشار آنها محدود است . این قوانین نه تنها در سر حدات و مرزها قابل اجراست بلكه در داخل كشور نیز برای جلوگیری از جابجایی و انتشار آفات و بیماریهای گیاهی از نواحی آلوده به مناطق سالم اعمال می‌گردد (قرنطینه داخلی)‌ و بدین طریق ورود و خروج میوه و یا نهال به علت آلودگی به حشره یا عامل بیمایزا از محلی به محل دیگر ممنوع یا منوط به اعمال شرایط بهداشتی می‌گردد .

 مهمترین فرازهای متن تجدیدنظر شده پیمان بین المللی حفظ نباتات كه دارای 23 ماده و 77 بند و 54 تبصره است عبارت می‌باشد از اینكه اعضاء با به رسمیت شناختن لزوم همكار‌یهای بین‌المللی برای مهار آفات فراورده‌های نباتی و ممانعت از انتشار جهانی آنها، با به رسمیت شناختن اینكه مقررات بهداشت نباتی از نظر فنی باید روشن بوده و مورد قبول همگان و بی‌تبعیض و شفاف وعاری از پنهانكاری باشد. با تمایل به تضمین هماهنگی با مقررات و تهیه چارچوب و ضوابط استاندارد برای تنفیذ آنها و با احترام به قوانین بین‌المللی در خصوص حفاظت از گیاهان، سلامتی انسانها و حیوانات و محیط زیست و اعمال مقررات بهداشتی و بهداشت نباتی موافقت كردند تا اهداف: تامین روشهای متعارف و موثر برای ممانعت از ورود و انتشار آفات فرآورده‌های كشاورزی، مسئولیت اجرای الزامات و تعهدات و استانداردهای كنوانسیون در سرزمینهای تحت سلطه خود، مشمول نمودن فرآورده‌ها، انبارها، بسته‌بندیها، كانتی نرها ، خاك و غیرو به مقررات بهداشت گیاهی، ایجاد تشكیلات سازمان حفظ نباتات و قرنطینه گیاهی دركشور خود، تهیه لیست آفات قرنطینه‌ای و غیر قرنطینه‌ای مهم و انتشار آنها، بكارگیری مقررات گواهی بهداشت نباتی و شركت درعملیات گروهی و همكاری در توسعه استانداردها محقق شود .

 

6- مفاهیم كاربردی اصطلاحات بهداشت گیاهی

Commodity (‌كالا – متاع – جنس ) : نوعی از گیاه ، تولیدات گیاهی یا فرآورده‌های آنهاست كه برای تجارت یا مناسبت‌‌ها و اهداف دیگر نقل مكان می‌شود .

 Commodity pest (‌لیست آفات كالا ) : لیست آفات منطقه‌ای كه با كالای خاصی در ارتباط میباشند .

Consignment( محموله ) : حجمی از گیاه یا تولیدات گیاهی یا كالاهای مشمول مقررات كه از كشوری به كشور دیگر با یك گواهی بهداشت منتقل می‌گردد. یك محموله ممكنست شامل یك یا چند بهر ( Lot) باشد.  

Certificate (‌گواهی ) : سند رسمی كه وضعیت و موضوع شرایط بهداشت گیاهی هر محموله را گواهی می‌كند .

(P.C) Phytosanitary certificate (‌گواهی بهداشت گیاهی ) : گواهی معتبر و مستندی كه توسط بخش قرنطینه سازمان حفظ نباتات و یا نمایندگیهای آن طبق الگوی كنوانسیون بین‌المللی حفظ نباتات تنظیم و برای محموله مورد تقضا صادر و شامل مشخصات محموله و توضیحات اضافی و چگونگی رفع آلودگی و آفت زدایی محموله بوده و باامضاء و مهر قرنطینه سازمان حفظ نباتات ممهور میگردد .

Area( ناحیه ) : تعریف رسمی یك ناحیه و منطقه یا كشور یا قسمتی از یك كشور و یا تمامی و یا قسمتهائی از چند كشور است .

Endangered area( ناحیه در معرض خطر ) : یك منطقه یا ناحیه با عوامل و شرایط محیطی مناسب برای استقرار و گسترش یك آفتی كه فعلاً در آن منطقه وجود نداشته و در صورت ورود خسارات مهم و اقتصادی ایجاد می‌نماید .

Survey( جستجو و تفتیش، ردگیری، تفحص و تحقیق):رویه‌ای رسمی است كه در طی یك مدت زمان معین و بمنظور تعیین مشخصات و خصوصیات جمعیت یك آفت و چگونگی وجودگونه‌های مختلف آن در یك منطقه اعمال می‌گردد .

 Detection survey: بازدید و جستجو برای تعیین وجود و حضور یك آفت در یك منطقه است .

Delimiting survey: بازدید و جستجو برای تعیین حدود و مرزهای منطقه آلوده با مناطق سالم عاری از آفت است .

Monitoring survey: جستجو و بازبینی مداوم علائم و مشخصات جمعیتی آفت برای تائید ادامه حضور آفت است .

Establishment( استقرار ) :دایمی شدن و تداوم حضور وجودیك آفت در یك منطقه بعد از ورود آن آفت .

Introduction (‌ورود آفت ) : ورودیك آفت و در نتیجه استقرار آن در منطقه.  

Introduction potential: (‌توانایی ورود آفت ) : برخورداری از توان لازم آفت برای ورود و استقرار در منطقه.

Pest free area( منطقه عاری از آفت ): منطقه‌ای كه براساس شواهد و مدارك علمی وجود و حضور یك آفت خاص و موردنظر در آنجا به اثبات نرسیده وشایع نبوده و از این وضعیت حفاظت شده است.

spread ( انتشار ) : توسعه و انتشار جغرافیایی یك آفت در یك منطقه.  

Spread potential ( توانایی انتشار ) : توان انتشار یك آفت در یك منطقه.  

Surveillance( نظارت و مراقبت ) : فرایند رسمی جمع آوری و ثبت اطلاعات شیوع یا عدم شیوع آفت از طریق بازدید و تفتیش.  

(PRA) pest Risk Analysis فرایند تحلیل شواهدو مدارك علمی و اقتصادی بمنظور تعیین وضعیت كنترلی آفت و تعیین سطح ( شدت و ضعف) مقررات بهداشت گیاهی علیه آن .

Pest Risk Assessment : ارزیابی خطر یك آفت و تشخیص قرنطینه‌ای بودن آن و بررسی توان ورود آن به منطقه مورد نظر.  

Pest Risk Management : مدیریت اتخاذ تصمیمات برای كاهش خطرات ناشی از اعلام یك آفت قرنطینه‌ای .

Phytosanitary Measure: وضع هر گونه قانون و آئین نامه و مقرارت بهداشتی برای جلوگیری ازورود و اشاعه یك آفت قرنطینه‌ای ...

Phylosanitary regulation: اعمال رسمی اقدامات لازم بهداشتی برای جلوگیری از ورود واشاعه یك آفت قرنطینه‌ای مانند منع كشت و انتقال.  

Limit (محدود كردن): اعمال اقدامات بهداشت گیاهی درداخل واطراف یك منطقه آلوده جهت پیشگیری از انتشار آفت.

control (كنترل) : سركوب،محدود یا ریشه كن كردن جمعیت یك آفت .

Interception coopa pest  (رهگیری آفت ): كشف یك آفت طی بازرسی از یك محموله وارداتی

Occuranee ( شیوع ) : وجود آفتی در یك منطقه كه رسماً غر بومی بودن و جدید بودن آن اعلام و رسماً گزارشی مبنی بر سابقه آفت pest record: سندی كه اطلاعات در مورد حضور یا عدم حضور یك آفت معین در دست نباشد .

 در یك محل مشخص و در یك زمان معینی در داخل منطقه تحت شرایط تشریح شده بدست می‌دهد .

pest status (وضعیت آفت): حضور یا عدم حضور آفت درحال حاضر در یك منطقه و در صورت امكان انتشار آن بنحوی كه با استفاده از قضاوتهای كارشناسانه براساس شواهد فعلی و گذشته ودیگر اطلاعات مربوط به آفت تعیین شده است.

Transience(ناپایداری): حضور آفتی در منطقه كه انتظار نمی‌رود به استقرار منجر گردد .

Emergency action (اقدام اضطراری): یك اقدام بهداشت گیاهی فوری كه در یك وضعیت بهداشت گیاهی جدید یا غیر منتظره صورت می‌گیرد .

فصل دوم

استاندارد‌های بین المللی توازین بهداشت گیاهی

مفهوم آفات بومی و قرنطینه‌ای و چگونگی كار نظارت و مراقبت بر وضعیت آفات


 1- آفات بومی :

آفاتی هستند كه از زمانهای بسیار قدیم در یك منطقه زیست نموده و انتشار داشته و با محیط آن منطقه سازگار شده و بصورت طبیعی نسل آن در سال بعد و در سالیان بعد تجدید و ادامه یافته و به وضعیت و تعادل وتوازن طبیعی رسیده باشند.

2- آفت قرنطینه‌ای : آفتی با توان بالقوه ایجاد خطر مهم اقتصادی برای منطقه در معرض خطر بوده كه هنوز در این منطقه وجود نداشته و یا در صورت وجود بطور گسترده پراكنده نشده ورسماً تحت كنترل بوده و مشمول مقررات بهداشت گیاهی می‌باشد .

3-عوامل قرنطینه‌ای : آفات و بیماریهای گیاهی وعلفهای هرز قرنطینه‌ای را عوامل قرنطینه‌ای می‌گویند .

4- نظارت و مراقبت بر وضعیت آفات گیاهی در منطقه: جهت ثبت و گزارش آفت و مناطق عاری از آفت براساس استانداردهای بین المللی موازین بهداشت گیاهی و استانداردها و اصول قرنطینه گیاهی در ارتباط با تجارت، كشورها موظف به متعادل كردن موازین بهداشت گیاهی خود براساس تحلیل خطر آفت و مناطق عاری از آفت می‌باشند. جمع آوری وثبت اطلاعات مربوط به آفت اساس و شالوده‌ كلیه این مفاهیم بوده و سازمان حفظ نباتات مجری این برنامه است كه باید عدم حضور یاپراكندگی محدود آفات قرنطینه‌ای درهر منطقه را رسماً تائید و اعلام نماید . دو نوع سیستم اصلی برای اعمال نظارت و مراقبت و جمع آوری و ثبت اطلاعات مورد نیاز وجود دارد: 

جهت دریافت فایل قرنطینه نباتی و برخی از اصول و استانداردهای مرتبط با قرنطینه داخلی لطفا آن را خریداری نمایید


برای اولین بار در سال 1876 در فرانسه و بمنظور جلوگیری از شیوع و اشاعه آفت مهم مو (شته فیلوكسرا ) پایه ریزی گردید و بعد از آن در سال 1883 در آمریكا و در سال 1887 درانگلستان به تصویب رسیده و به اجرا درآمده است لزوم تعیین و تصویب و اجرای ضوابط و مقررات قانونی برای قرنطینه نباتی ناشی از وقوع دو حادثه تلخ تاریخی در اروپا در طی سالهای 1847 میلادی با طغی
دسته بندی کشاورزی و زراعت
بازدید ها 13
فرمت فایل doc
حجم فایل 101 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل 98
قرنطینه نباتی و برخی از اصول و استانداردهای مرتبط با قرنطینه داخلی

فروشنده فایل

کد کاربری 2106
کاربر

قرنطینه نباتی و برخی از اصول و استانداردهای مرتبط با قرنطینه داخلی

فهرست مطالب

عنوان .............................................................................................................. صفحه

فصل اول

كلیات........................................................................................................................ 1

1-نگاهی گذرا بر مبارزه با آفات گیاهی.................................................................. 2

2-قرنطینه................................................................................................................ 4

3-سابقه قرنطینه در دنیا ........................................................................................ 4

4-سابقه قرنطینه در ایران....................................................................................... 5

5-همكاری های بین المللی حفظ نباتات .................................................................. 7

6-مفاهیم كاربردی اصطلاحات بهداشت گیاهی.................................................... 10

فصل دوم:

استانداردهای بین المللی موازین بهداشت گیاهی................................................... 14

1-آفات بومی......................................................................................................... 15

2-آفت قرنطینه ای ................................................................................................ 15

3-عوامل قرنطینه ای ............................................................................................ 15

4-نظارت و مراقبت بر وضعیت آفات گیاهی در منطقه ........................................ 15

5-نظارت و مراقبت بر منابع عمومی اطلاعات....................................................... 16

6-نظارت و مراقبت با انجام بازدیدهای ویژه ...................................................... 16

7-بازدیدهای ویژه از آفت..................................................................................... 17

8-بازدیدهای ویژه از كالا..................................................................................... 18

9-نظارت صحیح .................................................................................................. 19

10-نیازهای فنی خدمات تشخیص......................................................................... 19

11-ثبت و نگهداری................................................................................................ 19

12-تعیین وضعیت آفت.......................................................................................... 20

13-شرایط كلی برای تعیین وضعیت آفت............................................................. 21

14-سوابق آفت...................................................................................................... 21

15-اعتبار اطلاعات مربوط به آفت........................................................................ 22

16-ناحیه عاری از آفت......................................................................................... 24

17-شرایط كلی نواحی عاری از آفت.................................................................... 25

18-برنامه ریشه كنی آفت..................................................................................... 28

19-فرایند برنامه ریشه كنی.................................................................................. 28

20-تیم مدیریت و اجرای برنامه ریشه كنی.......................................................... 29

21- شرایط قرنطینه ای شدن آفت........................................................................ 34

22- رفتار و خصوصیات عوامل غیر بومی و جدید ............................................ 34

23- مقایسه آفات قرنطینه ای و آفات غیر قرنطینه ای تحت كنترل و آفات معمولی 38

24-بازرسی........................................................................................................... 42

25-بازرسی عینی.................................................................................................. 43

26-بازرسی ویژه ................................................................................................. 44

27-كلاس بندی كالاهای كشاورزی و چگونگی نمونه برداری از آنها................. 45

28-كالاهای كلاس یك .......................................................................................... 50

29-كالاهای كلاس دو .......................................................................................... 50

30-كالاهای كلاس سه ......................................................................................... 52

31-كالاهای كالای چهار........................................................................................ 53

32-كالاهای كلاس پنج ......................................................................................... 55

33-كالاهای كلاس شش........................................................................................ 56

34-كالاهای كلاس هفت ....................................................................................... 58

35-كالاهای كلاس هشت ...................................................................................... 58

36-كالاهای كلاس نه ........................................................................................... 59

37-كالاهای كلاس ده............................................................................................ 61

فصل سوم: بازرسی و جمع آوری آفات منطقه و چگونگی صدور گواهی بهداشت نباتی

1-روش های جمع آوری نمونه حشرات ............................................................. 63

2-نگهداری شفیره و تخم  حشرات ...................................................................... 65

3-باز و پهن كردن (اتاله كردن) و خشك كردن حشرات...................................... 67

4-تهیه پرپاراسیون لارو و حشره......................................................................... 68

5-فرمول تهیه الكل های مختلف الغلضه................................................................ 69

6-تخمین میزان الودگی مزارع و باغات به آفات گیاهی......................................... 70

7-محاسبه تخمین آلودگی دانه ها در انبار............................................................ 74

8-فهرست عوامل قرنطینه داخلی مزارع و باغ های كشور در ده ساله اخیر........ 78

9-اقدامات بهداشت گیاهی برای جلوگیری از انتقال، ریشه كنی و كنترل عوامل قرنطینه داخلی در مناطق آلوده كشور............................................................................................................................... 80

10-مقررات صدور گواهی بهداشت نباتی برای كالاهای صادراتی...................... 83

11-اهداف و مسئولیت های مدیریت سیستم صدور گواهی بهداشت نباتی........... 84

12-مسئولیت های بازرس..................................................................................... 86

13-جایگزینی گواهی بهداشت مفقود شده ............................................................ 87

14-مسئولیت های صادر كننده كالا ..................................................................... 88

15-روند كار بازرسی و صدور گواهی بهداشت گیاهی....................................... 89

منابع....................................................................................................................... 90

 

  

فصل اول

كلیات


1- نگاهی گذرا بر مبارزه با آفات

 مبارزه با آفات بمنظور جلوگیری از خسارات وارده از آنها در كشتزارها و باغها از اوایل قرن هیجدهم میلادی در دنیا متداول گردید و با پیشرفت علوم، فن‌آوری و كشف و ساخت تركیبات شیمیایی آفت كش بشر موفق گردید تا بمقدار قابل توجهی از زیان اقتصادی آفات پیشگیری نماید. اجداد ما در دورانهای خیلی گذشته در برابر حمله و طغیان آفات عاجز وناتوان بوده و در امر كنترل آنها موفق نبودند. عملیات اولیه كنترل در گذشته‌های دور بر اعتقادات مذهبی و یا بر تصوف و اعتقاد به جادو وخرافات استوار بوده است. بعنوان نمونه ذكر یكی دو مثال كوتاه خالی از لطافت نیست:

 قاسم ابن یوسف انونصری هروی نوه شیخ ابونصر طبسی مشهور به پیر حاجات كه در هرات سكنی داشته دركتاب الرشاد الزراعه كه در تاریخ 921 هجری قمری نگاشته در خصوص دفع ملخ چنین نقل می‌كند « و آنچه زراعت را نقصان می‌رساند دعا بر چهار گوشه زمین بر سر چوب كنند بلاها را بگرداند .» جالینوس حكیم گوید « هر كه ملخ سبز را كه در میان گیاه بود بگیرد و در میان كشتزار آویزد دیگر ملخان از آنجا بگریزند و یا هر كه ملخ را بزهره گاو بیالاید پس بكارد هیچ چیز بدان كشت زیان نرساند .» با گذشت زمان بشر از خواص ضد آفت برخی ازگیاهان و املاح معدنی پی برد و تجارب تازه‌ای از روشهای كنترل آفات را آموخت. بعنوان نمونه چند مثال دیگر از الرشاد الزراعه نقل می‌گردد :

دفع ملخ: هر كه تخم حنظل را با آب بجوشاند چنانچه آب نیك تلخ شود پس قدری نمك بروی افكند و بگرد كشت افشاند ملخ از آن حوالی بگریزد . برای دفع كرم ،‌دیگر هر كه خواهد كه كرم نباشد در باغ و زمین ،‌حنا را با آب بباید جوشانید و پیش از آفتاب برآمدن ،‌بگرد زمین افشاند و تخم حنظل نیز مناسب است .

 برای محافظت بذر:  افلاطون حكیم گوید چون برگ درخت سرویا برگ چغندر با تخمی كه زراعت خواهد شد مخلوط كرده در خانه نگاه دارند ، هیچ آفت بدان تخم نرسد تا وقتی كه زراعت خواهد شد .

 محافظت غله در انبار از موش: انبار از نم و بخار و اصطبل و چهار پایان و مزبله و موضعی كه دباغان كار می‌كنند و از حمام و آتش خانه ومطبخ دور باشد و خاكی كه با آن این خانه بنا كنند خاك خالص باید و آن گل كه زمین و دیوار خانه به آن اندود شود جو عوض كاه با آن گل مخلوط سازند از موش محفوظ بماند و همچین از او سایر حیوانات موذی دور باشد و اگر زمینش نمناك بود بواسطه نم گندم و جو و غیر آن ، پایدار نماند و شپشه و كرم در وی افتد و مغز آن بخورند و نابود گردد .

 همانطور كه در بالا اشاره شد در دو سه قرن اخیر بوده است كه انسان با كشف آفت كشها ( بخصوص بعد از جنگ جهانی دوم ) و تدوین روشهای نوین كنترل آفات تحول عظیمی در امر حفظ نباتات و فراورده‌های گیاهی پدید آورد و این تحولات همچنان ادامه دارد. با گسترش تبادل كالاهای كشاورزی در میان اقوام و ملل گوناگون ، آفات و بیماریهای گیاهی و علفهای هرز از مبادی اولیه و زیستگاههای طبیعی خود نیز جابجا و مسایل و مشكلات عدیده‌ای برای زراعات و باغات و محصولات گیاهی كشوهای مقصد ایجاد نموده و می‌نماید و این امر موجب گردید تا كشورها برای سلامت وحفاظت از ساكنین گیاهی و مردم خود دست به اقدامات لازم بزنند .

 

 

2- قرنطینه                             Quarantine

قرنطینه در اصل Quadriginata (به زبان لاتین ) بوده كه در زبان ایتالیائی Quarantina و در زبان فرانسوی Quarantaine نامیده شده و به اختصار Quarantine گفته می‌شود كه با هدف جلوگیری از ورود و استقرار و اشاعه بیماریهای مسری بخصوص طاعون از مرزها ( بخصوص مرزهای آبی ) اعمال می‌شده و در بنادر تا 40 روز (از دوره كمون عامل بیماری تا ظهور علائم مرض) از تخلیه كشتی ها ممانعت بعمل می آمد .

3-  سابقه قرنطینه در دنیا :

قرنطینه انسانی در سال 1374 میلادی ( قرن چهاردهم ) در ایتالیا و بمنظور پیشگیری از شیوع و انتشار بیماریهای ساریه نظیر طاعون تصویب گردیده و بمورد اجرا گذاشته شد . قرنطینه دامی درسال 1884 میلادی در آمریكا به تصویب رسید و هدف از آن جلوگیری از سرایت و اشاعه بیماریهای مسری دامی بود .

 قرنطینه گیاهی: برای اولین بار در سال 1876 در فرانسه و بمنظور جلوگیری از شیوع و اشاعه آفت مهم مو (شته فیلوكسرا ) پایه ریزی گردید و بعد از آن در سال 1883 در آمریكا و در سال 1887 درانگلستان به تصویب رسیده و به اجرا درآمده است. لزوم تعیین و تصویب و اجرای ضوابط و مقررات قانونی برای قرنطینه نباتی ناشی از وقوع دو حادثه تلخ تاریخی در اروپا در طی سالهای 1847 میلادی با طغیان سفیدك دروغی سیب زمینی و 1859 با طغیان سفیدك دروغی مو بوده است .

4-  سابقه قرنطینه نباتی در ایران :

اولین ضابطه قرنطینه گیاهی در ده ماده تنظیم و دراواخر شهریور 1314 تصویب و درخصوص مقررات واردات بذر و سایر قسمتهای نباتی از خارجه جهت تامین صحت نباتات بود ، كه توسط اداره پنبه و تفتیش صحی نباتات به اجرا در آمد اگر چه با اجرای مفادی از این نظامنامه مشكلات معتلابه موجود مرتفع شد اما این مقررات با توسعه زراعتهای پنبه ، چغندرقند ، توتون و برنج و غلات وحبوبات و احداث باغهای مركبات و میوه و معالاً توسعه مبادلات كالاهای كشاورزی مطابقت نداشت. لذا در سال 1325 دومین نظام نامه قرنطینه نباتی ایران در دو فصل شامل كلیات و واردات و 20 ماده تصویب و توسط اداره كل دفع آفات نباتی اجرا گردید .

 توسعه و پیشرفت كشاورزی ،‌افزایش سطح روابط بین‌المللی و داد و ستد فرآورده‌های كشاوری و توجه ویژه كشورها به امر پیشگیری از ورود و شیوع آفات و بیماریهای قرنطینه‌ای و مطالبه گواهی بهداشت نباتی برای واردات كالاهای كشاورزی ، وزارت كشاورزی را بر آن واداشت تا نسبت به تاسیس اداره كل قرنطینه نباتی اقدام نماید كه این مهم در سال 1341 واقع گردید .

 در این دوران نسبت به توسعه مراكز قرنطینه از سه مركز به دوازده مركز وتامین پرسنل متخصص ( از 4 نفر به حدود 20 نفر ) و تهیه وسایل فنی و آزمایشگاهی و ادوات مورد نیاز اقدمات قابل توجهی بعمل آورد. بروز آفت كرم خاردار پنبه و طغیان آن در منطقه عاری از این آفت در گرگان و گنبد در تابستان سال 1345 سرو صدای زیادی به پا كرد و تمام مقامات و مسئولان مربوطه محاكمه و تنبیه شدند. بروز كرم خاردار تهولی در تشكیلات مبارزه با آفات ایجاد كرد و منجر به تصویب سومین نظامنامه حفظ نباتات و قرنطینه گیاهی در كشور یعنی قانون و آئین نامه حفظ نباتات در سال 1346 گردید . از تاریخ تصویب این قانون سازمان حفظ نباتات وزارت كشاورزی تشكیل گردید و دارای شورائی متشكل از وزیر كشاورزی (ریاست شورا) معاون فنی وزارت كشاورزی، معاون وزارت دارائی، معاون وزارت كشور، معاون وزارت بهداری و رئیس موسسه بررسی آفات، رئیس سازمان حفظ نباتات، مدیر عامل شركت پخش كود و سه نفر كارشناس دفع آفات با انتخاب وزیر كشاورزی و با جلسات ماهانه شد. قانون حفظ نباتات در 25 ماده و 8 تبصره در 12/2/1346و آئین نامه اجرایی قانون حفظ نباتات كه مشتمل بر4 فصل ( فصل 1 كلیات فصل 2 قرنطینه فصل 3 شركتهای خصوصی و دفع آفات فصل 4 سموم) و 59 ماده و 26 تبصره است توسط هیئت وزیران درجلسه مورخ 4/10/46 تصویب وبمورد اجرا درآمد.


5- همكاریهای بین‌المللی حفظ نباتات

 آفات قرنطینه‌ای از مشكلات اساسی كشاورزی همه كشورهاست و حل این معضل بهمكاری كشورهای مختلف نیازمند است . در واقع از قرن گذشته بود كه برای این مشكل و ایجاد تسهیلات لازم برای مبادله كالاهای كشاورزی همكاریها و تشكیلات بین‌المللی ایجاد گردید.

 اولین قرارداد بین‌المللی بهداشت گیاهی درسال 1881 بنام قرارداد فیلوكسرا ( كنوانسیون فیلوكسرا ) بین كشورهای فرانسه و آلمان و اتریش ، مجارستان ، پرتقال و سوئیس برای بازرسی صادرات و واردات ( مو ) منعقد گردید كه بعداً 11 كشور دیگر به آن كنوانسون ملحق شدند دومین قرارداد بین المللی درسال1914 با شركت 30 كشور منعقد و مقرر گردید كه هر كشور نسبت به تاسیس سازمانی جهت تدوین و تصویب و اجرای مقررات قرنطینه و بهداشت گیاهی اقدام و امر بازرسی بر صادرات و واردات را اعمال نماید . سومین قرارداد در سال 1929 با شركت 46 كشور تشكیل و طرح نهایی قرنطینه تصویب و مقرر گردید تا هر كشور با توسعه تشكیلات و سرویس دفع آفات و قرنطینه نباتی، معاینه و بازرسی زراعت و خزانه‌‌ها رادر كشور خود به مورد اجرا در آورد . این موافقت نامه در حقیقت اولین نشانه‌های بروز آگاهیهای بین‌المللی برامر قرنطینه بعنوان ضامن توسعه كشاورزی و امنیت غذا بوده است. پس از جنگ جهانی دوم مهمترین قرارداد و عهدنامه بین‌المللی حفظ نباتات یا International plant protection convention كه متضمن نكات اساسی در زمینه بهداشت گیاهی بود در سال 1951 توسط FAO به تصویب رسید ودر سال بعد به اجرا در آمد كه بموجب آن توسعه و تكمیل تشكیلات بهداشت گیاهی و بكارگیری گواهی بهداشت نباتی استاندارد برای محصولات كشاورزی صادراتی به دولت‌های عضو توصیه و تاكید گردید. دولت ایران در سال 1972 یا (1351) به عضویت این پیمان درآمد و درحال حاضر 116 كشور در I.P.P.C عضویت دارند . این كنوانسیون تا كنون دوبار یكی در سال 1979 و دیگری در سال 1997 مورد تجدید نظر واقع كه متن دوم توسط 37 كشور امضاء شده است .

قانون ومقررات قرنطینه توسط مقامات ذیصلاح تنظیم و بوسیله پارلمان و یا هیئت دولت‌ها تصویب و بمرحله اجرا گذاشته می شود . این مقررات تولید و دادو ستد محصولات گیاهی را تحت كنترل و بازرسی بهداشتی قرار داده و آنرا مقید و متعهد به اعمال شرایط خاص و تضمین سلامت كالا می‌سازد. به این ترتیب، جلوگیری از ورود و جابجایی آفات و بیماریهای گیاهی و شرایط بازرگانی بین‌المللی، گیاه و اندامهای گیاهی بر مبنای قانون استواركه هدف نهائی آن تامین بهداشت گیاهی و حفاظت محصولات كشاورزی در برابر ورود و خسارت آفاتی است كه در آن كشور شیوع نداشته و یا دامنه انتشار آنها محدود است . این قوانین نه تنها در سر حدات و مرزها قابل اجراست بلكه در داخل كشور نیز برای جلوگیری از جابجایی و انتشار آفات و بیماریهای گیاهی از نواحی آلوده به مناطق سالم اعمال می‌گردد (قرنطینه داخلی)‌ و بدین طریق ورود و خروج میوه و یا نهال به علت آلودگی به حشره یا عامل بیمایزا از محلی به محل دیگر ممنوع یا منوط به اعمال شرایط بهداشتی می‌گردد .

 مهمترین فرازهای متن تجدیدنظر شده پیمان بین المللی حفظ نباتات كه دارای 23 ماده و 77 بند و 54 تبصره است عبارت می‌باشد از اینكه اعضاء با به رسمیت شناختن لزوم همكار‌یهای بین‌المللی برای مهار آفات فراورده‌های نباتی و ممانعت از انتشار جهانی آنها، با به رسمیت شناختن اینكه مقررات بهداشت نباتی از نظر فنی باید روشن بوده و مورد قبول همگان و بی‌تبعیض و شفاف وعاری از پنهانكاری باشد. با تمایل به تضمین هماهنگی با مقررات و تهیه چارچوب و ضوابط استاندارد برای تنفیذ آنها و با احترام به قوانین بین‌المللی در خصوص حفاظت از گیاهان، سلامتی انسانها و حیوانات و محیط زیست و اعمال مقررات بهداشتی و بهداشت نباتی موافقت كردند تا اهداف: تامین روشهای متعارف و موثر برای ممانعت از ورود و انتشار آفات فرآورده‌های كشاورزی، مسئولیت اجرای الزامات و تعهدات و استانداردهای كنوانسیون در سرزمینهای تحت سلطه خود، مشمول نمودن فرآورده‌ها، انبارها، بسته‌بندیها، كانتی نرها ، خاك و غیرو به مقررات بهداشت گیاهی، ایجاد تشكیلات سازمان حفظ نباتات و قرنطینه گیاهی دركشور خود، تهیه لیست آفات قرنطینه‌ای و غیر قرنطینه‌ای مهم و انتشار آنها، بكارگیری مقررات گواهی بهداشت نباتی و شركت درعملیات گروهی و همكاری در توسعه استانداردها محقق شود .

 

6- مفاهیم كاربردی اصطلاحات بهداشت گیاهی

Commodity (‌كالا – متاع – جنس ) : نوعی از گیاه ، تولیدات گیاهی یا فرآورده‌های آنهاست كه برای تجارت یا مناسبت‌‌ها و اهداف دیگر نقل مكان می‌شود .

 Commodity pest (‌لیست آفات كالا ) : لیست آفات منطقه‌ای كه با كالای خاصی در ارتباط میباشند .

Consignment( محموله ) : حجمی از گیاه یا تولیدات گیاهی یا كالاهای مشمول مقررات كه از كشوری به كشور دیگر با یك گواهی بهداشت منتقل می‌گردد. یك محموله ممكنست شامل یك یا چند بهر ( Lot) باشد.  

Certificate (‌گواهی ) : سند رسمی كه وضعیت و موضوع شرایط بهداشت گیاهی هر محموله را گواهی می‌كند .

(P.C) Phytosanitary certificate (‌گواهی بهداشت گیاهی ) : گواهی معتبر و مستندی كه توسط بخش قرنطینه سازمان حفظ نباتات و یا نمایندگیهای آن طبق الگوی كنوانسیون بین‌المللی حفظ نباتات تنظیم و برای محموله مورد تقضا صادر و شامل مشخصات محموله و توضیحات اضافی و چگونگی رفع آلودگی و آفت زدایی محموله بوده و باامضاء و مهر قرنطینه سازمان حفظ نباتات ممهور میگردد .

Area( ناحیه ) : تعریف رسمی یك ناحیه و منطقه یا كشور یا قسمتی از یك كشور و یا تمامی و یا قسمتهائی از چند كشور است .

Endangered area( ناحیه در معرض خطر ) : یك منطقه یا ناحیه با عوامل و شرایط محیطی مناسب برای استقرار و گسترش یك آفتی كه فعلاً در آن منطقه وجود نداشته و در صورت ورود خسارات مهم و اقتصادی ایجاد می‌نماید .

Survey( جستجو و تفتیش، ردگیری، تفحص و تحقیق):رویه‌ای رسمی است كه در طی یك مدت زمان معین و بمنظور تعیین مشخصات و خصوصیات جمعیت یك آفت و چگونگی وجودگونه‌های مختلف آن در یك منطقه اعمال می‌گردد .

 Detection survey: بازدید و جستجو برای تعیین وجود و حضور یك آفت در یك منطقه است .

Delimiting survey: بازدید و جستجو برای تعیین حدود و مرزهای منطقه آلوده با مناطق سالم عاری از آفت است .

Monitoring survey: جستجو و بازبینی مداوم علائم و مشخصات جمعیتی آفت برای تائید ادامه حضور آفت است .

Establishment( استقرار ) :دایمی شدن و تداوم حضور وجودیك آفت در یك منطقه بعد از ورود آن آفت .

Introduction (‌ورود آفت ) : ورودیك آفت و در نتیجه استقرار آن در منطقه.  

Introduction potential: (‌توانایی ورود آفت ) : برخورداری از توان لازم آفت برای ورود و استقرار در منطقه.

Pest free area( منطقه عاری از آفت ): منطقه‌ای كه براساس شواهد و مدارك علمی وجود و حضور یك آفت خاص و موردنظر در آنجا به اثبات نرسیده وشایع نبوده و از این وضعیت حفاظت شده است.

spread ( انتشار ) : توسعه و انتشار جغرافیایی یك آفت در یك منطقه.  

Spread potential ( توانایی انتشار ) : توان انتشار یك آفت در یك منطقه.  

Surveillance( نظارت و مراقبت ) : فرایند رسمی جمع آوری و ثبت اطلاعات شیوع یا عدم شیوع آفت از طریق بازدید و تفتیش.  

(PRA) pest Risk Analysis فرایند تحلیل شواهدو مدارك علمی و اقتصادی بمنظور تعیین وضعیت كنترلی آفت و تعیین سطح ( شدت و ضعف) مقررات بهداشت گیاهی علیه آن .

Pest Risk Assessment : ارزیابی خطر یك آفت و تشخیص قرنطینه‌ای بودن آن و بررسی توان ورود آن به منطقه مورد نظر.  

Pest Risk Management : مدیریت اتخاذ تصمیمات برای كاهش خطرات ناشی از اعلام یك آفت قرنطینه‌ای .

Phytosanitary Measure: وضع هر گونه قانون و آئین نامه و مقرارت بهداشتی برای جلوگیری ازورود و اشاعه یك آفت قرنطینه‌ای ...

Phylosanitary regulation: اعمال رسمی اقدامات لازم بهداشتی برای جلوگیری از ورود واشاعه یك آفت قرنطینه‌ای مانند منع كشت و انتقال.  

Limit (محدود كردن): اعمال اقدامات بهداشت گیاهی درداخل واطراف یك منطقه آلوده جهت پیشگیری از انتشار آفت.

control (كنترل) : سركوب،محدود یا ریشه كن كردن جمعیت یك آفت .

Interception coopa pest  (رهگیری آفت ): كشف یك آفت طی بازرسی از یك محموله وارداتی

Occuranee ( شیوع ) : وجود آفتی در یك منطقه كه رسماً غر بومی بودن و جدید بودن آن اعلام و رسماً گزارشی مبنی بر سابقه آفت pest record: سندی كه اطلاعات در مورد حضور یا عدم حضور یك آفت معین در دست نباشد .

 در یك محل مشخص و در یك زمان معینی در داخل منطقه تحت شرایط تشریح شده بدست می‌دهد .

pest status (وضعیت آفت): حضور یا عدم حضور آفت درحال حاضر در یك منطقه و در صورت امكان انتشار آن بنحوی كه با استفاده از قضاوتهای كارشناسانه براساس شواهد فعلی و گذشته ودیگر اطلاعات مربوط به آفت تعیین شده است.

Transience(ناپایداری): حضور آفتی در منطقه كه انتظار نمی‌رود به استقرار منجر گردد .

Emergency action (اقدام اضطراری): یك اقدام بهداشت گیاهی فوری كه در یك وضعیت بهداشت گیاهی جدید یا غیر منتظره صورت می‌گیرد .

فصل دوم

استاندارد‌های بین المللی توازین بهداشت گیاهی

مفهوم آفات بومی و قرنطینه‌ای و چگونگی كار نظارت و مراقبت بر وضعیت آفات


 1- آفات بومی :

آفاتی هستند كه از زمانهای بسیار قدیم در یك منطقه زیست نموده و انتشار داشته و با محیط آن منطقه سازگار شده و بصورت طبیعی نسل آن در سال بعد و در سالیان بعد تجدید و ادامه یافته و به وضعیت و تعادل وتوازن طبیعی رسیده باشند.

2- آفت قرنطینه‌ای : آفتی با توان بالقوه ایجاد خطر مهم اقتصادی برای منطقه در معرض خطر بوده كه هنوز در این منطقه وجود نداشته و یا در صورت وجود بطور گسترده پراكنده نشده ورسماً تحت كنترل بوده و مشمول مقررات بهداشت گیاهی می‌باشد .

3-عوامل قرنطینه‌ای : آفات و بیماریهای گیاهی وعلفهای هرز قرنطینه‌ای را عوامل قرنطینه‌ای می‌گویند .

4- نظارت و مراقبت بر وضعیت آفات گیاهی در منطقه: جهت ثبت و گزارش آفت و مناطق عاری از آفت براساس استانداردهای بین المللی موازین بهداشت گیاهی و استانداردها و اصول قرنطینه گیاهی در ارتباط با تجارت، كشورها موظف به متعادل كردن موازین بهداشت گیاهی خود براساس تحلیل خطر آفت و مناطق عاری از آفت می‌باشند. جمع آوری وثبت اطلاعات مربوط به آفت اساس و شالوده‌ كلیه این مفاهیم بوده و سازمان حفظ نباتات مجری این برنامه است كه باید عدم حضور یاپراكندگی محدود آفات قرنطینه‌ای درهر منطقه را رسماً تائید و اعلام نماید . دو نوع سیستم اصلی برای اعمال نظارت و مراقبت و جمع آوری و ثبت اطلاعات مورد نیاز وجود دارد: 

جهت دریافت فایل قرنطینه نباتی و برخی از اصول و استانداردهای مرتبط با قرنطینه داخلی لطفا آن را خریداری نمایید

نظرات
نظرات مرتبط با این پست
نام :
ایمیل :
وب سايت :
کد تاييد :        
متن دیدگاه :

تمامی حقوق برای نویسنده محفوظ میباشد