پاورپوینت روش های استخراج آنزیمی و شیمیایی فروکتوز در 23 اسلاید زیبا و قابل ویرایش با فرمت pptx

پاورپوینت روش های استخراج آنزیمی و شیمیایی فروکتوز در 23 اسلاید زیبا و قابل ویرایش با فرمت pptx

 

مقدمه :

فروکتوز یک مونو ساکارید می باشد که به دو شکل کریستالی و شربت در محصولات غذایی کاربرد دارد ،
این قند بصورت طبیعی و به وفور در میوه ها یافت می شود و به مقدار کمتری در سبزیجات غده ای مانند پیاز و سیب زمینی وجود دارد ،
میوه ها سرشار از منابع مونو و دی ساکارید می باشند به طور  مثال :
انجیر : بیش از 48.5% ساکارز و انجیر خشک :30.9% فروکتوز و 42% گلوکز دارد ،

 فروکتوز

 
فروکتوز بر خلاف گلوکز و قندهای مشابه مانند مانوز و گالاکتوز یک ترکیب کتونی است ،
نام قدمی آن لوولوز است که متناظر با استفاده از دکستروز برای گلوکز بوده است،
فروکتوز یک ماده هیکروسکوپ ( آب دوست ) است که به راحتی به حالت کریستالی در نمی آید ،

در دمای 20 درجه 78 گرم از فروکتوز در 100 میلی لیتر آب در مقایسه با 65 گرم ساکارز و 20 گرم لاکتوز حل می شود ،
شکل هیدرات کریستالی نسبت به شکل انیدرید کریستالی قابلیت انحلال کمتری دارد ،
همچنین این قند به عنوان یک قند کاهنده در واکنش میلارد نقش عمده ای دارد ،

  خصوصیات حسی

 
فروکتوز شیرین تر از ساکارز می باشد ،
این تفاوت در شیرینی مربوط به پیوندهای هیدروژنی بین مولکولی است که در فروکتوز به علت مساعد بودن شرایط برای تشکیل این پیوند شیرینی افزایش می یابد ،

پاورپوینت بررسی تثبیت و تورم خاك رس گرگان توسط گیاه بامبو در 30 اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

پاورپوینت بررسی تثبیت و تورم خاك رس گرگان توسط گیاه بامبو در 30 اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

 

چكیده

برای احداث هر سازه باید اعضا‍ء به گونه ای طراحی شوند كه تحمل بارهای وارده را داشته باشند. بار وارده از طریق سازه به زمین (خاك) وارد می‌شود. بنابراین لازم است خاك نیز تحمل بارهای وارده از طرف سازه را داشته باشد. همه خاك‌ها این توان را ندارند. بنابراین باید روشی اتخاذ نمود كه وضعیت خاك از دیدگاه ظرفیت باربری، مقاومت برشی و نشست بهبود یابد. به این منظور، روش‌های زیادی در رابطه با تثبیت خاك مورد بررسی قرار گرفته است. در این تحقیق هم با اضافه كردن درصدهای مختلف بامبو به خاك و آزمایش‌های مكفی و بررسی موارد فوق الذكر این نتیجه حاصل می‌شود كه با افزودن درصدهای مختلف بامبو به خاك مقدار بامبو بهینه حدود 4% وزنی می‌باشد كه با افزایش آن ظرفیت باربری، مقاومت برسی و نشست بهبود می‌یابد.

 

پاورپوینت بسته بندی اتمسفر اصلاح شده در 46 اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

پاورپوینت بسته بندی اتمسفر اصلاح شده در 46 اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

 

مقدمه

 
حفاظت از مواد غذایی از زمان تولید تا هنگام مصرف امر بسیار مهمی است. عواملی بسیاری باعث از بین رفتن ارزش مواد غذایی می شوند كه از مهمترین آنها می توان به فساد میكروبی، تغییر ساختار مولكولی، از دست دادن برخی خواص مهم مانند ویتامین و ... اشاره كرد. معمولاً عواملی كه باعث رشد میكرواوگانیسمها در یك محصول بعد از تولید می شوند عبارتند از:
        1-  سطح پایین بهداشت در فرآیند تولید
        2-  تاخیر بین تولید و بسته بندی
        3-  دما انبارش
        4-  نوع ماده بسته بندی
        5-  حجم گاز آزاد درون بسته بندی
        6-  نوع و تركیبات گازهای درون بسته بندی
        7- درصد اكسیژن

ساده ترین روش برای محافظت از مواد غذایی بسته بندی آن است. معمولاً بسته بندی از مواد غذایی در مقابل نفوذ عوامل خارجی و همچنین فرار خواص داخلی آن محافظت می نماید. وجود هوا درون بسته می تواند باعث فساد ماده داخل آن شود. به این لحاظ تخلیه هوا و یا تزریق گازهای بی اثر درون بسته ماده غذایی  راه حل مناسبی برای مقابله با رشد باكتری ها بدون از دست رفتن خواص، تازگی و شادابی محصول  است.
عمدتاً در ایران از بسته بندی معمولی یا روش تخلیه هوا (Vacuum Packaging) استفاده می شود. ولی در چند سال اخیر با توجه به پیشرفت روشهای بسته بندی و استفاده از شیوه های نوین و مطابق با استانداردهای جهانی استفاده از اتمسفر اصلاح شده رو به گسترش است.

 

پاورپوینت بررسی آناتومی آوندها و بافتهای گیاهی در 30 اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

پاورپوینت بررسی آناتومی آوندها و بافتهای گیاهی در 30 اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

 

 

انواع بافتهای گیاهی

بافت مریستم

این بافت ، بافت فوق‌العاده مهمی است چون منشا کلیه بافتها و ساختمانهای گیاهی است. بافت مریستم بافت نسبتا پیچیده‌ای است که در اندامهای مختلف به صور گوناگون یافت می‌شود و در هر مکان از خصوصیات ویژه‌ای برخوردار است. اگر چه فعالیت مهم سلولهای بافت مریستم تقسیم و تکثیر سلولی است ولی در موقعیتهای مختلف و اندامهای مختلف ، شکل و وضعیت متفاوتی را به خود می‌گیرند و عهده‌دار تشکیل اندامها و بافتهای خاصی می‌باشند.
بنابراین ، سلولهای مریستمی در جایگاههای مختلف از نظر فیزیولوژیکی و طرز تقسیم ، کاملا اختصاصی عمل می‌کنند. سلولهای بافت مریستم عموما فاقد واکوئل می‌باشند و گاه واکوئلهای ریزی دارند. دیواره سلولی نازک و فعالیت پرتوپلاسمی شدیدی داشته و قدرت تقسیم فوق العاده‌ای در آنها وجود دارد. بطوری که یک سلول مریستمی ممکن است قدرت تقسیم خود را هزاران سال حفظ کند.

 

پاورپوینت مراحل ساخت پنیر در 35 اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

پاورپوینت مراحل ساخت پنیر در 35 اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

 

 

تاریخچه اى از پنیر:

تاریخ پنیر به عهد عتیق مى رسد و این موضوع محقق است كه كشف پنیر به دنبال اهلى كردن چهار پایان شیرده مثل بز، شتر یا گاومیش صورت گرفته است .

در مناطقى بین آسیا و اروپا و هم چنین در تبت و ایران شیر را هنوز هم مثل عهد قدیم تخمیر مى كنند و از آن ماست و پنیر درست مى كنند. در قدیم انسان وقتى دوشیدن شیر را یاد گرفت و به حكم اتفاق انعقاد شیر را دید از آن چیزهاى مختلفى ساخت كه یكى پنیر است .

مى گویند اولین مایه پنیر از شیره درخت انجیر به دست آمد و انسانهاى قدیمى بعد از آن كه برگهاى درختان انجیر را در شیر مى انداختند تا شیر ببندد آن را روى سنگ مى ریختند و پس از این كه سفت مى شد، براى این كه آب آن كاملا گرفته شود، سنگ دیگرى روى آن مى گذاشتند. بعدها انسان یاد گرفت كه از شكم حیوانات شیرخوار، مخصوصا خرگوشهاى وحشى ، مایه پنیر را به دست آورد و وقتى پنیر ساخته شد آن را در آفتاب خشك كند و نمك بزند و در لاى برگ درختان بپیچد و آن را براى روزها و ماههاى آینده مورد استفاده قرار دهد.

ساختن پنیر به صورت صنعتى در آغاز قرن بیستم شروع شد و آن زمانى بود كه پاستور دانشمند معروف فرانسوى اكتشافات خود را درباره تخمیر شیرى آغاز كرد. از آن زمان بود كه علم و دانش دست به كار شد تا پنیرهایى بسازد كه از جهتى بهداشتى باشد و حداكثر بهره بردارى از صنعت پنیر سازى به دست آید.

خواص غذایى پنیر هم از زمانهایى بسیار قدیم شناخته شده بود. چنانكه هرودوت ، پدر تاریخ ، مى نویسد كه سربازان داریوش غذاى ملى داشتند كه عبارت بود از نان و پنیر با بولاغ اوتى یا شاهى آبى كه در چشمه سارها مى رویید و این سربازان با این غذا از قدرت و نیرومندى كاملى برخوردار بودند.

((بلانش دوناوار)) زن هنرى چهارم در مداركى كه درباره پنیر خود باقى گذاشته شده است تصریح مى كند كه در آن زمان دویست نوع مختلف پنیر در فرانسه ساخته مى شد. در سال 1922 شیرینى سازان فرانسه نان شیرینى مخصوصى از پنیر درست كردند كه به نام ((تارت پنیر)) معروف بود و موفقیت زیادى پیدا كرد و همه جا مشهور شد زیرا پنیر برعكس خامه و كره مدت زیادى مى ماند.

((تالیران )) سیاست مدار معروف فرانسه پنیر را ((بهترین غذا)) مى دانست . كلمه پنیر در فرانسه از كلمه لاتینى ظرف پنیر گرفته شده است كه پنیر در آن ظرف شكل مى گیرد و بوجود مى آید.

 

پاورپوینت بررسی بیماری بلاست برنج ، لکه سیاه سیب ، لکه اجری بادام و پوسیدگی قهوه ای در 40 اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

پاورپوینت بررسی بیماری بلاست برنج ، لکه سیاه سیب ، لکه اجری بادام و پوسیدگی قهوه ای در 40 اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

 

 

بیماری بلاست برنج

syn . pyricularia  oryzae  Cav.

شاخه ASCOMYCOTA

رده Pyrenomycetes

خانواده Magonaporthaceae

علائم :

در این بیماری تمامی اندام های هوایی گیاه در طول دوره رشد میتوانند به این بیماری مبتلا شوند بیماری بلاست غالبا نوک برگ به صورت سوختگی آغاز میشود و به تدریج به بقیه قسمت ها می رود.این قارچ در گره ها و محل بندها ساقه ضایعاتی را ایجاد میکند  که منجر به پوسیدگی و خشک شدن انها می شود وزودتر در معرض شکسته شدن قرار میگیرند  آلودگی معمولا در اواخر فصل که تجمع رطوبت در گره ها به علت افزایش اندام های زایشی زیاد است انجام میگیرد

عامل بیماری:

عامل بیماری بلاست برنج قارچی به نام Pyricularia oryzaeکه از رده قارچهای ناقص Deuteromycetesمیباشد

اسپورP.oryzae را از محیط کشت مصنوعی به دست می آورند همراه با قطعات آب در قاعده برگ های انتهای قبل از اینکه از غلاف خارج شوند الودگی شدید را به وجود می اورد علت این بیماری به وجود آمدن سازش نژادهای مختلف قارچ عامل بیماری با شرایط اقلیمی متفاوت است گسترش این بیماری به عوامل جوی حرارت رطوبت زیاد باد و کاربرد نامناسب کودهای شیمیایی به خصوص کودهای ازت دارمیباشد و با وجود شرایط مساعد از راه روزنه یا به طریق مکانیکی  وارد سلول های اپیدرم می شوند

مشخصات قارچ عامل بیماری:

میسلیوم این قارچ داخلی بوده و کنیدیوفورها به صورت منفرد یا دسته ای ساده می باشند که در محل دیواره عرضی وتورم شده هر کنیدیوفور در مرحله اول یک کنیدی می سازد و زمانی که کنیدی ـزازد شد رشدش متوقف نشده و از کنار محل اتصال کنیدی به نمو خود ارامه می دهد و در فاصله ای دومین کنیدی خود را تولید میکند معمولا کنیدی ها از سلول انتهایی یا قاعده که کمی گرد است جوانخ میزنند و به ندرت از سلول های بالایی یا میانی عمل جوانه زدزن صورت میگیرد.

مبارزه:

(1تاریخ کاشت : برنج هایی که زودتر کاشته میشوند کمتر از برنج هایی که دیرتر کاشته میشوند مبتلا میشوند

(2اگر عمق نشا در دسته های اصلی کم ولی فاصله بوته ها از یکدیگر زیاد باشد خسارت کمتر است

(3رعایت میزان مصرف کود: باید استفاده از کودهای ازته را به حداقل برسانیم و تعداد دفعات کود پاشی معین باشد

(4از بین بردن بقایای گیاهی که از کشت گذشته بر جا ماندند

(5ضدعوفونی بذور برنج با برخی از ترکیبات دی تیو کارباماتها

٦. سمپاشی با قارچ کشهای تری سیکلازل  هینوزان  بنومیل و توپسن ام روی بیماری تاثیر داشته با رعایت اصول زمان مصرف

٧. کاشت ارقام مقاوم با توجه به نژاد شایع عامل بیماری ضروروی است.

 

پاورپوینت خصوصیات فیزیکوشیمیائی از اصلاح شیمیایی نشاسته ذرت به رفتار رئولوژیکال، انحطاط در 64اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

پاورپوینت خصوصیات فیزیکی و شیمیائی از اصلاح شیمیایی نشاسته ذرت به رفتار رئولوژیکال، انحطاط در 64اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

 

 

 

 

چکیده :

رویکرد جدایی ناپذیر از اثر اصلاح شیمیایی بر خواص فیزیکوشیمیایی و تابعی از نشاسته ذرت با استفاده از روشهای مختلف و مکمل انجام شد. Acetylated. acetylated cross linked، hydroxypropylated crosslinked، اسید و نشاسته اصلاح شده ذرت قرار گرفت. جایگزینی و اصلاح دوگانه کاهش غلظت قابل توجه آمیلوز انجام می شود. اصلاح شیمیایی کاهش گرانول مرتبط با درجه تبلور می باشد. افزایش قابل توجهی در قدرت تورم در جایگزینی دوگانه و نشاسته اصلاح شده در 90 درجه سانتی گراد مشاهده شده، علاوه بر این درمان ها کاهش دمای ژلاتینه شدن و آنتالپی است.

اسید عصاره ها و سس نشاسته اصلاح شده نشان داد در حالی که جایگزین رفتار نیوتنی و دوگانه اصلاح آنهایی که پاسخ viscoelastic به نمایش گذاشته شده است. خواص دینامیکی رئولوژیکال، عصاره ها و سس از نشاسته اصلاح شده زمان پست پاسخ ها ژلاتینه شدن نمی شدند در حالی که تحت تاثیر مواد نشاسته ای بومی عصاره ها و سس توسعه ساختار سفت و سخت تر در طول ذخیره سازی قرار می گیرند. واگشتگی از عصاره ها و سس جایگزین نشاسته پس از 12 روز در 4 درجه سانتی گراد، کاهش یافت و از درجه syneresis افزایش سختی به طور معنی داری کمتر از عصاره ها و سس بومی است. این که تنها جایگزین نشاسته و بومی به نمایش فیلم تشکیل ظرفیت نشان داده شد.

 

پاورپوینت صمغ کتیرا وخواص رئولوژیکی آن(اثر phونمک ) در 25اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

پاورپوینت بررسی صمغ کتیرا وخواص رئولوژیکی آن (اثر phونمک ) در 25اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

 

صمغ کتیرا وخواص رئولوژیکی آن :

 

اثر phونمک

صمغ ها

صمغ ها گروه بزرگی ازپلی ساکاریدها ومشتقات آن هاهستند که قادرند محصول هایی با ویسکوزیته ی  بالا در غلظت های پائین تولید کنند. صمغ ها به طور وسیع در صنایع غذایی برای تهیه ژل و به عنوان پایدار کننده و عوامل سوسپانسه کننده مورد استفاده قرار می گیرند.

 صمغ های ترشحی

صمغ های جلبکی

صمغ های دانه ای

 صمغ های میکروبی

 مشتقات نشاسته و سلولز

تمامی صمغ ها ملکولهای هیدروفیلیک دارند.

مولکول های پلی ساکاریدی خطی فضای بیشتری را اشغال می کنند و ویسکوزتر از مولکول های بسیار انشعابی با همان وزن مولکولی هستند.

ترکیبات انشعابی آسانتر ژل تشکیل می دهند و پایدار تر هستند

پلی ساکاریدهای خنثی فقط به طور جزئی تحت تاثیر PH قرار می گیرند و هم چنین نمک ها در غلظت کم اثر کمی بر روی آن ها دارند

 

پاورپوینت بررسی فتوپریودیسم در 14اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

پاورپوینت بررسی فتوپریودیسم در 14اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

 

 

تعریف فتوپریودیسم

تناوب نوری روزانه (تناوب روزها و شبها) با تغییرات سالانه‌اش (روزهای بلند و روزهای کوتاه)

در موجودات زنده واکنشهایی ایجاد می‌کند که مجموعه آنها فتوپریودیسم را تشکیل می‌دهند.

فتوپریودیسم در گیاهان بویژه برای تشکیل گل مشخص می‌شود.

 

پاورپوینت بررسی فوزاریوم گوجه فرنگی در 35 اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

پاورپوینت بررسی فوزاریوم گوجه فرنگی در 35 اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

 

 

پژمردگی آوندی گوجه فرنگی

دوعلت اصلی دچار شدن به بیماری  پژمردگی وپلاسیده شدن گوجه فرنگی مربوط به پژمردگی ناشی از فوزاریوم و قارچ ناشی از آفت گیاهی می باشد. پژمردگی فوزاریومی در بین این دو بیماری متداولتر است در  kansasبه طور كلی در نیمه تابستان زمانی كه هوا و خاك درجه حرارت بالایی دارند اتفاق می افتد. نخستین گیاهان مریض در برگهای پیر به صورت زرد شدن گسترش می یابند(آنها نزدیك سطح زمین).

اغلب این زردی به یك طرف گیاه یا برگچه های مسطح یك طرف دمبرگ انحصار دارد برگهای تحت تاثیر واقع شده به زودی در بالای گیاه پژمرده وخشك می شوند اما آنها روی گیاه پیوسته باقی می مانند.پژمردگی
پی درپی در برگها ادامه می یابد و نتیجه آن سرانجام مرگ گیاه
 می باشد. ساقه های بیرونی ثابت وسبز باقی می مانند اما بندهای قهوهای كم رنگ در بافت آوندی مشاهده  می شود.

این كمرنگی را می توان به راحتی با برش عمودی ازمیان ساقه نزدیك خاك ونگاه كردن به ستون باریك قهوه ای ما بین ناحیه (مغز تیره)تیره مركزی وبخش بیرونی ساقه مشاهده نمود.

قارچ ناشی از پژمردگی در مدت دوره سرمایی بهار گذشته تمایل به گسترش دارد.علایم این بیماری شبیه به پژمردگی فوزاریوم می باشد.برگهای پیر ابتدا تحت تاثیر قرارمی گیرند آنها شروع به زرد شدن وپژمردگی وسرانجام ازگیاه می افتند.

برخلاف پژمردگی فوزاریوم ؛ پژمردگی قارچ ورتیسیلیوم (قارچ ناقص) سبب زردی و پژمردگی یكسانی در برگهای پایین می شود.چنانكه این بیماری پیشرفت كند برگهای جوان شروع به پژمردگی وازبین رفتن می كنند تا زمانی كه فقط تعداد كمی برگهای سالم روی گیاه باقی می ماند.اگرچه این بیماری كشنده نیست ولی ازرشد كامل گیاه جلوگیری می كند وگیاه را ضعیف  می كند وتولید میوه های كوچك می كند.

پژمردگی ورتیسیلیوم (قارچ ناقص)همچنین باعث بی رنگی سیستم آوندی تقریبا شبیه به پژمردگی فوزاریومی می شود بجز در اینكه قهوه ای شدن كاملا دور از بالای ساقه نمی تواند ادامه داشته باشد.بنابراین تشخیص این دو بیماری ممكن است به آنالیز آزمایشگاهی نیاز داشته باشد.

 

پاورپوینت بررسی كشت ارگانیك بابونه در 42اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

پاورپوینت بررسی كشت ارگانیك بابونه در 42اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

 

 

مقدمه

امروزه مصرف بیش از حد سموم شیمیائی شامل آفت كش ها٬ علف كش ها٬هورمون ها وكودهای شیمیایِی باعث آلودگی محیط زیست ومنابع آبی و خاكی شده و سلامتی آحاد بشر را شدیداً درمعرض تهدید قرار داده است.مدیریت خاك به عنوان چارچوب اصلی توسعه كشاورزی و حفظ منابع طبیعی و شاخص های زیست محیطی برای ‌رسیدن به اهداف والای توسعه
اقتصاد‍ی كشور محسوب می شود.

 

پاورپوینت بسته بندی روغن نباتی در 55 اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

پاورپوینت بسته بندی روغن نباتی

اهداف اجرایی طرح:
1- زمینه ایجاد اشتغال
2- توسعه در نقش اقتصاد و صادرات و واردات
3- عرضه

فهرست مطالب

 

مقدمه
بخش اول :کلیات
1-1) صنعت روغن و اهمیت آن در تغذیه
2-1) ویژگی های روغن های خوراکی
1-2-1) روغن خام
3-1) تشکیل شرکت سهامی روغن نباتی جهان(سهام عام) و به ثبت رساندن آن
4-1) بازار مصرف روعنهای خوراکی
بخش دوم
مرحله صمغ گیری
1-2) مرحله خنثی سازی
2-2) هیدروژنا سیون
3-2) بی بو کردن
بخش سوم
مطا لعات فنی و اقتصادی
1-3) مین و ساختمانهای طرح
2-3) بر آورد نیروی انسانی
3-3) فرضیات طرح
4-3) جداول سرمایهگذاری ثابت طرحتصفیه روغن مایه
1-4-3) هزینه ماشین آلات اصلی خط تولید
2-4-3)هزینه ماشین آلات و تجهیزات و خدمات فنی و پشتیبانی
3-4-3) جدول هزینه های زیر بنایی
4-4-3)جدول هزینه های قبل از بهره برداری
5-4-3) جدول هزینه های نصب و راه اندازی
6-4-3) جدول آماده سازی و حصار کشی و محوطه سازی
7-4-3) جدول هزینه احداث سا ختمانها
8-4-3) هزینه ساخت مخازن و فونداسیونها
5-3) میزان سرمایه گذاری ثابت طرح
6-3) جدول سرمایه گذاری در گردش طرح تصفیه روغن نباتی
1-6-3) جدول میزان مواد و قیمت تمام شده جهت تولید 119000تن روغن در سال
2-6-3) جدول دستمزد و مزایای کار کنان در سال
3-6-3) جدول هزینه های تعمیرات و نگهداری در سال
4-6-3) جدول هزینه های انرژی در سال
7-3) میزان سرمابه در گردش جهت یک دوره سه ماهه
8-3) میزان سرمابه گذاری طرح تصفیه و بسته بندی روغن نباتی-بررسی مالی-اقتصادی
1-8-3) جدول استهلاک
2-8-3) محاسبه قیمت تمام شده جهت تولید119000تن روغن نباتی
3-8-3) محاسبه نقطه سر بسر
4-8-3) محاسبات افزوده
5-8-3) صور تحساب های دستویی
1-5-8-3) صورت حساب سود و زیان
2-5-8-3) تراز نامه
9-3) باز دهی خط تولید

مقدمه
روغن نباتی به عنوان یكی از كالاهای اساسی در الگوی مصرف غذایی ، اهمیت و نقشی ویرژه دارد . روغن های خوراكی و بطور كلی چربی ها ، یكی از سه مواد اصلی غذایی مورد نیاز بشر را تشكیل می دهند كه به لحاظ میزان تولید انرژی در بدن به ازای واحد وزن ، از ارزش بیشتری نسبت به پروتئینها و هیدروكربونها برخوردار است . هر گرم چربی حدود 9 كالری انرژی تولید كرده ، حال آن كه به ازای هر گرم پروتئین یا هیدروكربور ، انرژی تولید شده حدود 4 كالری می باشد . چربیها علاوه بر تامین انرژی لازم برای بدن انسان ، در ساخت و ساز و ترمیم بافتها نیز نقش مهمی را بر عهده داشته و افزون بر آن ، سرشار از ویتامینها  نیز می یاشد .
مصرف سرانه روغنها و چربیها براساس برنامه توسعه كشور در سال 1368 به مرز حدود 11 كیلوگرم و در سال 1373 به 5/14 كیلوگرم افزایش یافته است . روغنها و چربیهای مصرف شده در طول همان سال به ترتیب چربیهای هیدروژنه 76 درصد ، كرده 14 درصد و روغن مایع 10 درصد بوده است ، یعنی با توجه به تامین 86 درصد از نیاز به چربی از طریق مصرف روغن هیدروژنه و مایع ، مصرف سرانه روغن نباتی (هیدروژنه و مایع) در سال 1373 ، حدود 5/12 كیلوگرم بوده است .
رشد توسعه صنایع غذایی همگام با رشد جمعیت كشور و درآمد خانوار و تغییر الگوی مصرف ، ضرورتی اجتناب ناپذیر است . ضرورت توسعه كشت دانه های روغنی و افزایش ظرفیت كارخانه های صنایع تبدیلی و چربیها و روغنها در كشور برای تامین روغن به عنوان یكی از اصلی ترین اجزاء تشكیل دهنده غذای انسان ، از جایگاه ویژه ای برخوردار است .

پاورپوینت ارتباط مصرف چای و سرطان در 26 اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

پاورپوینت ارتباط مصرف چای و سرطان

چای

گیاه چای Camellia Sinesis یک بوتۀ همیشه سبز از خانوادۀ theaceae و بومی جنوب قارۀ آسیاست، اما به طور معمول در بیش از 30 کشور جهان کشت می شود.

انواع چای:

چای سیاه 78%

چای oolong 2%  <

چای سبز 20%

Yang et al 2003

فرآیندهای تولید

چای سبز:

برگ های تازه را به سرعت بخار می دهند (آنزیم ها غیر فعال می شوند و از تخمیر جلوگیری می شود) سپس برگ ها را خشک می کنند            محصول چای سبز

چای سیاه و oolong :

برگ ها را تا رسیدن به محتوی رطوبتی حدود 55 درصد پژمرده می کنند (غلظت پلی فنل ها افزایش می یابد)

برگ های پژمرده را فشرده می کنند

پلی فنل ها تخمیر می شوند                          برگ ها را حرارت می دهند

                                                           (اکسیداسیون محدود می شود)

           محصول چای سیاه                           محصول چای oolong

چای سیاه:

از طریق تخمیر درصد زیادی از کاتچین ها تبدیل به الیگومر تیافلاوین و پلی مر thearubigins می شود.

در نتیجه چای سیاه محتوی:

10-3 درصد کاتچین ها

6-2 درصد تیافلاوین

و بیشتر از 20 درصد thearubigins

چای oolong تقریباً نصف چای سیاه تخمیر می شود بنابراین درصد کاتچین بیشتری دارد.

Yang et al 2003

پاورپوینت بررسی زیره سیاه و زیره سبز در 82 اسلاید قابل ویرایش با فرمت pptx

پاورپوینت بررسی زیره سیاه و زیره سبز

شناسنامه :

تیره : جعفری ((Umbelliferae

نام علمی : L Carum carvi

نام لاتین : Carum carvi, Apium carvi Crantz

نام انگلیسی : Caraway, carwey

نام فرانسوی : Cumin des pres

نام عربی : تقده، کرویا

نام فارسی : زیره سیاه، زیره کرمانی، زیره رومی

معرفی و گیاه شناسی :

    زیره سیاه گیاهی است دو ساله با ارتفاع تقریبا 6۰ سانتی متر، دارای ریشه راست و دوکی شکل غده ای سیاه رنگ، ساقه تو خالی، برگ های سبز رنگ با بریدگی بسیار که به صورت نوار نخ مانندی در آمده اند. معمولا برگ های پایین شامل تقسیمات شانه ای عمیق و دارای دمبرگ و برگهای بالایی بدون دمبرگ و دارای قطعات سیخک مانند می باشند. گلها به رنگ سفید یا کرم رنگ که در انتهای ساقه های اصلی و فرعی به صورت چتر مرکب ظاهر می شوند. گرده افشانی اش توسط حشرات صورت می گیرد.

    میوه اش بیضی شکل به طول 4 تا 6 میلیمتر و به قطر 1 تا 1/5 میلی متر، بی کرک، به رنگ قهوه ای شکلاتی یا قهوه ای مایل به زرد و شفاف است. میوه زیره سیاه بوی مطبوعی دارد که ناشی از وجود اسانس در آن می باشد. بوی آن بسیار معطر، مطبوع و طعم آن تند و كمی سوزاننده است. قسمت مورد استفاده ی زیره، میوه های آن است که به طور مستقیم از آن و یا از اسانس آن، استفاده های بسیار زیاد به عمل می آید. بذری كه در بهار كاشته می شود پس از 20-15 روز جوانه می زند و به رشد خود ادامه می دهد و در تابستان سال بعد رشد گیاه كامل شده و به دانه می نشیند.

    خاكهای رسی كمی سبك كه قابل نفوذ و پرقوت و غنی از مواد آلی باشند، برای زیره مناسب است. بذر زیره را در زراعتهای خطی روی خطوطی به فاصله 30 سانتی متر می كارند و به این ترتیب در حدود 15-10 كیلو گرم در هكتار بذر مصرف می شود. معمول است در زراعت دو ساله زیره، برای اینكه حداكثر استفاده از زمین بشود گیاه زیره را با گیاه دیگری كه در سال اول می رسد و برداشت می شود، نظیر خردل، لوبیا، شبدر سفید یا گشنیز و امثالهم تواما میكارند. گیاه سال اول، قبل از اینكه شاخه های گلدار زیره نمایان شود، برداشت می شود.

    گلهای زیره معمولا در اردیبهشت سال دوم ظاهر میشود و 2/5-2 ماه بعد میوه آن كه زیره است، می رسد و همین كه تقریبا تمام میوه ها به رنگ قهوه ای در آمد برداشت محصول باید با احتیاط آغاز شود. معمول است اگر قدری زودتر برداشت آغاز شود، بهتر است تا دیرتر آغاز گردد زیرا در صورت دیر شدن چترهای میوه خشك شده ودر موقع برداشت می ریزند كه قسمتی از محصول هدر می رود و بهتر است برداشت محصول صبح زود وقتی كه هنوز شبنم ها روی بوته هستند، انجام شود زیرا در این صورت خیلی كمتر دانه ها می ریزند.

    پس از برداشت، شاخه های میوه دار را روی هم دسته كرده و 15 الی 20 روز در محل كوبیدن می گذراند تا رسیدن میوه ها كامل شود و پس از آن كوبیدن و بوجاری را آغاز می نمایند. تخم زیره سیاه كه نیمه ای از هر میوه است در حدود 0/5 سانتی متر طول دارد. دو طرف آن باریك است، رنگ آن قهوه ای سیر و متمایل به سیاه و دارای پنج خط برآمده كم رنگ طولی در سطح می باشد. مقدار محصول زیره سیاه 2-1 تن در هكتار می باشد. كاه كلش آن پس از برداشت، علوفه خوبی برای گاو شیرده می باشد.

    زیره در اغلب كشور های جهان كاشته می شود و در حال حاضر بازار عمده صادرات زیره سیاه در دست هلند است. در ایران نیز مقداری صادر می شود. زیره در ایران در كرمان، كوه لاله زار، نهاوند، دامنه های البرز و كندوان به طور خودرو می روید. گیاه زیره از گیاهان قدیم است كه از روزگاران كهن بشر آن را شناخته است و از اوایل قرون وسطی كشت آن در اروپا ابتدا در سیسیل و بعد از آن در جنوب جزایر اسكاندیناوی آغاز شده است. در کاوش های باستانی در شهر سوخته زابل مشخص شده است که مردم آن در پنج هزار سال پیش زیره سیاه را می شناختند. در كتابهای طب سنتی گیاهی آلمان كه در قرن 12 میلادی منتشر شده اند در همه آنها از این گیاه با نام Kümmich نام برده شده است.

نیاز اکولوژیکی :

    زیره سیاه اغلب بطور وحشی در نواحی مرتفع و مرطوب (ارتفاع 1710 تا 3500متری) می روید. بذرها در دمای 7 تا 9 درجه سانتی گراد شروع به رویش می کنند. این گیاه در طول رشد و نمو به درجه حرارت زیاد نیاز ندارد. طالب مکان های سایه آفتاب است و بیشتر در زیر سایه گیاهان و در شیب های تند و کمتر آفتاب گیر مشاهده می شود. درجه حرارت مطلوب برای گل دهی و تشکیل میوه بین 16 تا 20 درجه سانتی گراد است. زیره سیاه در طول رویش به آب فراوان نیاز دارد. در صورتیکه آب کافی به آن نرسد در سال دوم رویش محصولی حاصل نخواهد شد.

و...

حشره ای كه از تلاش او حیات بر می خیزد و از عناء او شفاء ، حشره ای كه شربت او نه تنها سكرآور نیست كه ذكر آفرین است سخن از زنبور عسل است كه قرآن با اصرار عجیبی بشر را به مطالعه و كشف اسرار شگفتی های نهفته در زوایای زندگی این حشره فرا می خواند در عظمت و شرافت زنبور عسل همین بس كه خداوند متعال سوره ای از قران را به نام نحل نامگذاری كرده و آیاتی را به

اصلاح نژاد زنبور عسل

فصل اول : مقدمه

حشره ای كه از تلاش او حیات بر می خیزد و از عناء او شفاء ، حشره ای كه شربت او نه تنها سكرآور نیست كه ذكر آفرین است سخن از زنبور عسل است كه قرآن با اصرار عجیبی بشر را به مطالعه و كشف اسرار شگفتی های نهفته در زوایای زندگی این حشره فرا می خواند . در عظمت و شرافت زنبور عسل همین بس كه خداوند متعال سوره ای از قران را به نام نحل نامگذاری كرده و آیاتی را به معرفی این حشره حیرت انگیز اختصاص داده است .

از همان روزهایی كه تاریخ بشریت رقم زده شد زنبور عسل مورد توجه انسان قرار گرفت تلاش و تولید او مورد تحسین ، زندگیش مورد مطالعه و نیش دردناكش موجب نگرانی گردید . بررسی منابع علمی موجود نشان می دهد كه حدود یك سوم تغذیه انسان به عمل گرده افشانی حشرات وابستگی دارد ، كه در بین آنها زنبور عسل دارای رتبه اول است . شاید تصور شود كه تغذیه انسان بیشتر به نشخوار كنندگان مرتبط باشد ولی نشخواركنندگان نیز به طور غیر مستقیم به زنبور عسل نیاز مند می باشند . زیرا گرده افشانی بسیاری از گیاهان علوفه ای وابسته به گرده افشانی حشرات گرده افشان بخصوص زنبور عسل است . زنبور عسل بغیر از عمل گرده افشانی از نظر تولید عسل ، موم ، گرده ، بره موم ، ژل سلطنتی و زهر دارای اهمیت اقتصادی است . این امتیاز ها بهترین توجیه برای حمایت دولتها در كشورهای مختلف از صنعت زنبورداری است . به منظور تقویت و نهادینه كردن این صنعت زیر بنایی باید به طور آگاهانه و علمی با برنامه ریزی دقیق در اصلاح نژاد زنبور عسل اقدام نمود .

امروز با اینكه پرورش زنبور عسل در جهان بسیار مورد توجه قرار گرفته است و تحقیقات وسیعی در تمام جنبه های بیولوژیكی و تولیدی آن صورت می گیرد ولی پیشرفت آن در مقایسه با دام و طیور از روند كندتری برخوردار بوده بطوری كه در زمینه تولیدات دام و طیور با بكارگیری 

تكنیك های پیشرفته اصلاح نژاد ، تغذیه ، مدیریت و پیشگیری بموقع بیماری ها در چند سال اخیر افزایش قابل ملاحظه ای دیده می شود در سال 1972 لسلی گزارش می دهد كه در آمریكا طی 35 سال گذشته متوسط تولید هر واحد دامی 30 درصد افزایش پیدا كرده است و بر اساس بررسی های دیگری كه از سال 1960 تا 1987 صورت گرفته است میزان رشد در صنعت طیور         ( تخم مرغ ) 189 درصد ( هارتمن 1985 ) در پرورش خوك ( گوشت ) 164 درصد ( بائر 1989 ) در پرورش گاو ( شیر ) 136 درصد ( آدر 1988 ) و در پرورش زنبور عسل ( عسل ) 127 درصد                ( بینفلد 1986 ) گزارش شده است درصد كمتر میزان رشد تولید در بخش صنعت زنبور عسل ناشی از وابستگی این حشره به محیط و میزان پایین تحقیق در اصلاح نژاد آن می باشد .

           

اصلاح نژاد زنبور عسل  

            اگر هدف اصلی از اصلاح نژاد بالا بردن كیفیت و كمیت برای تولید باشد برای رسیدن به چنین هدفی باید تعریف دقیقی از صفات و ویژگی های آنها و روش اندازه گیری این صفات وجود داشته باشد . مرحله بعد كاربرد دانش ژنتیك و اصلاح نژاد است زیرا توارث هر صفتی از نسلی به نسل دیگر متفاوت بوده و این اختلاف تحت تاثیر دو عامل ژنتیكی و محیطی می باشد و بعضی از صفات همبستگی معنی داری نسبت به هم نشان می دهد كه این همبستگی بین دو صفت ممكن است ژنتیكی ، محیطی و یا تلفیقی از آنها باشد كه به هر حال برآیند این اثرات در فنوتیپ بروز می كند .

            در میزان تولید و چگونگی فعالیت زنبور عسل شرایط محیطی نقش محدود كننده دارد به طوری كه در شرایط خاص ممكن است تا حدود 80 درصد از اثرات ناشی از محیط و بقیه را اثرات مادری ( قبل و بعد از تولید تخم ) و اثرات ژنوتیپی كنترل كنند .

 

            صفات مهم اقتصادی در زنبور عسل نظیر صفات اقتصادی دام و طیور اغلب با چندین ژن كنترل می شود و چون درجه ظهور یك صفت كمی به تعداد ژنهای مؤثر بر آن بستگی دارد و همچنین میزان پارامترهای ژنتیكی صفات در نوع روش به گزینی مؤثر است لذا اولین مرحله در اجرای برنامه های اصلاح نژادی ، برآورد پارامترهای ژنتیكی است . برآوردهای صحیح از             پارامترهای ژنتیكی برای یك برنامه اصلاح نژادی مؤثر ، بسیار مفید است  . حقیقت این است كه زنبور عسل از نظر خصوصیات بیولوژیكی با سایر حیوانات اهلی دیپلوئید تفاوت دارد . زنبور عسل حشره ای اجتماعی است و این امر سبب افزایش كوواریانس محیطی مشترك ( كه یك عامل آن اثر مادری است ) می شود . همچنین صفات مهمی نظیر تولید عسل نتیجه عمل كرد مجموع زنبورهای كارگر موجود در یك كلنی است و نمی توان آن را برای یك زنبور كارگر اندازه گیری كرد . یكی از تفاوت های دیگر در زنبور عسل وجود سیستم هاپلوئید – دیپلوئیدی است . به دلیل هاپلوئید بودن زنبور نر استفاده از اصول و قوانین ژنتیك در این حشره با سایر موجودات تفاوت دارد . اگر تخم تولید شده توسط ملكه بارور گردد ( دیپلوئید ) بر حسب شرایط پرورش و تغذیه ، لارو به زنبور كارگر و یا به ملكه تبدیل خواهد شد و در صورت عدم باروری تخم به زنبور نر تبدیل می شود . لذا برآورد پارامترهای ژنتیكی زنبور عسل با در نظر گرفتن موارد خاص فوق و تفسیری كه در ضرایب خویشاوندی فرمول های مورد استفاده صورت می پذیرد میسر خواهد شد .

            بررسی های به عمل آمده نشان می دهد كه تاكنون در ایران فعالیت زیادی در مورد اصلاح نژاد زنبور عسل انجام نشده است . از طرفی بعلت وارد نمودن ملكه های خارجی در سال 1340 و آمیخته شده ذخایر ژنتیكی كشور در اثر تلاقی با نژاد های خارجی و با توجه به اینكه در ده سال اخیر واردات ملكه های خارجی محدود شده انتظار می رود تثبیت ژنتیكی نسبی در توده داخلی صورت گرفته باشد . با چند تحقیق انجام شده در شناسایی مشخصات نژادی و برآورد پارامتر های ژنتیكی صفات آنها پتانسیل ژنتیكی موجود زنبور عسل در كشور تا حدودی                      مشخص شده است . لذا برای اصلاح  و بهبود نژاد زنبور عسل كشور ضروری است فعالیت های بعدی صورت گیرد .

 

اهداف

در بررسی حاضر با استفاده از روشهای اصلاح نژاد زنبور عسل پارامترهای ژنتیكی                  ( ضریب وراثت پذیری و ضریب همبستگی ) مربوط به هشت صفت مهم ظاهری و از صفات بیولوژیكی تولید عسل و رفتار دفاعی برخی از كلنی های مربوط به مؤسسه تحقیقات علوم دامی كشور ( طرح جامع اصلاح نژاد زنبور عسل ) برآورد می شود . با توجه با این كه برای برآورد پارامترهای ژنتیكی لازم است میانگین رابطه خویشاوندی بین زنبور های ماده داخل هر كلنی مشخص باشد در بررسی حاضر موضوع فوق با دقت مورد توجه قرار گرفته است .

            امید است ( با استعانت خداوند متعال ) این بررسی مورد استفاده سایر تحقیقات گسترده مربوط به اصلاح نژاد زنبور عسل قرار گرفته و گامی در برای نهادینه كردن این صنعت زیربنایی در كشور باشد . 

 

 

 

 

فصل دوم : بررسی منابع علمی

2-1  گونه ها و نژادهای زنبور عسل

            زنبور عسل از سلسله جانوران ، شاخه بند پایان ، رده حشرات ، راسته بال غشائیان ، خانواده اپوئیدا ، زیر خانواده اپینا ، گونه آپینی و جنس آپس است .

            طبق گزارشات موجود در دنیا هفت گونه زنبور عسل وجود دارد كه عباتند: از زنبور عسل كوچولو ، زنبور عسل سخره ای ( بزرگ ) ، زنبور عسل آسیایی ( هندی ) ، زنبور عسل قرمز ، زنبور عسل ریز  ، زنبور عسل( معمولی ) ، زنبور عسل هیمالیایی می باشد .

            گونه زنبور عسل اروپایی ، هندی ، قرمز در داخل كندو و یا در محوطه بسته در روی           شان های متعدد كه درست می شود زندگی می كنند و سیستم مكالمه و ارتباط بین افراد این گونه ها بسیار زیاد است و از نظر اقتصادی بسیار اهمیت دارند ولی گونه های كوچك ، بزرگ و ریز و هیمالیایی به صورت آزاد زندگی كرده و در داخل محیط بسته قادر به ادامه حیات نیستند .

            از بین این هفت گونه ، دو گونه در ایران گزارش شده است . زنبور عسل معمولی در سراسر ایران غیر از مناطق كویری شرق وجود دارد . زنبور عسل كوچولو در نواحی جنوبی ایران زندگی می كند و منطقه پراكنش آن شامل 10 استان : سیستان و بلوچستان ، كرمان ، هرمزگان ، فارس ، بوشهر ، لرستان ، ایلام ، كرمانشاه ، خوزستان و كهكیلویه و بویراحمد می باشد .

            زنبور عسل معمولی دارای زیر گونه های متفاوت است و به دلیل اهمیت این گونه در بین حشرات بیشترین تحقیقات برای مشخص نمودن وضعیت نژادی آن صورت گرفته باشد .

            تاكنون 25 نژاد زنبور عسل اروپا شناخته شده است كه یكی از آنها نژاد زنبور عسل ایرانی یا آریایی است . روش روتنر جهت بررسی و طبقه بندی نژادهای دنیا بر اساس صفات ظاهری            می باشد كه از 404 كلنی و از هر كلنی 20 زنبور كارگر بصورت نمونه انتخاب نموده و روی هر نمونه نیز 33 صفت ظاهری را اندازه گیری نمود . تمایز 404 نقطه روی یك محور 32 بعدی مشكل است لذا با استفاده از روش تجزیه به مؤلفه های اصلی تعدادی محور ممتاز انتخاب می شود . در این روش بعضی از صفات حذف می شود و صفاتی كه بیشترین تمایز را در بین توده های مورد نظر بوجود آورده اند در محاسبات استفاده می شوند . در این روش آماری چند متغیره نهایتا می توان نتایج را روی محور مختصات دو بعدی و سه بعدی نشان داد .(شكل 2-1 و 2-2 )

شكل 2-1 : وضعیت نژادهای دنیا با استفاده از روش تجزیه به مؤلفه های اصلی و استفاده از محورهای مختصات دو بعدی

 

2-1-1  زنبور عسل ایرانی  A.M.Meda

          این نام در دانشكاه بن آلمان بر روی زنبور ایرانی یا آریایی گذاشته شد . موطن اصلی این نژاد كوههای البرز و ایران مركزی است . كلمه MEDA   از نام سلسله پادشاهان ماد كه قبل از هخامنشیان در ایران حكومت می كردند گرفته شده است . بعضی از دانشمندان این نژادها را                                                                AM . PERSICA  و   AM . IRANICAنیز می نامند . رنگ بدن در این زنبور عسل در قسمت شكم زرد متمایل به قهوه ای تیره كه در حلقه های اول شكم روشن تر است . تمایل به نیش زدن و بچه دادن و جمع آوری بره موم در آنها زیاد است . مقدار غذای مورد نیاز این نژاد برای مصرف زمستانی كمتر است و از لحاظ فعالیت خوب بوده و در اردیبهشت و اوایل خرداد ماه به حداكثر رشد سالانه خود می رسد . تمایل به غارت داشته و زمستانهای سرد را خوب تحمل می كند .  

جهت دریافت فایل  اصلاح نژاد زنبور عسللطفا آن را خریداری نمایید

از جمله محصولاتی كه با این روش تولید شد انواع سیفیجات،گلهای زینتی وبه طور كلی انواع محصولات كشاورزی بود كه برای كاشت و عرضه این محصول به بازار گلخانه های متعددی در اطراف شهرهای بزرگ از جمله تهران ساخته شدند گلخانه ها با به وجود آوردن شرایط آب و هوایی مساعد می توانند همزمان به تكثیر آفت و بیماری های این محصول نیز كمك كنند

آفات گلخانه ای

مقدمه:

در چند دهه اخیر تمركز جمعیت در شهرهای بزرگی نظیر تهران بازار مصرف بزرگی را برای محصولات كشاورزی فراهم كرده است. لذا زمین های كشاورزی، تا شعاع زیادی نسبت به این مراكز برای رفع نیازهای غذایی این جمعیت اختصاص یافته است اما با گسترش جمعیت در شهرها به تدریج نیاز به روش های جدیدی كه توانایی تولید بالاتر و برداشت محصول خارج از فصل را داشته باشد، بیشتر آشكار می شد لذا به تدریج گلخانه ها این تحول عظیم را به وجود آوردند. گلخانه ها با ایجاد شرایط بسیار مناسب رشد محصولات به صورت مصنوعی برای اولین بار این امكان را به وجود آورد ند كه محصولات مختلف را در تمام فصول به دست مصرف كننده برسانند                           .
از جمله محصولاتی كه با این روش تولید شد انواع سیفیجات،گلهای زینتی وبه طور كلی انواع محصولات كشاورزی بود كه برای كاشت و عرضه این محصول به بازار گلخانه های متعددی در اطراف شهرهای بزرگ از جمله تهران ساخته شدند. گلخانه ها با به وجود آوردن شرایط آب و هوایی مساعد می توانند همزمان به تكثیر آفت و بیماری های این محصول نیز كمك كنند. در این مقاله سعی می شود حشراتی كه در محیط گلخانه روی محصول خسارت وارد می سازند، معرفی شوند تا گلخانه داران با شناخت بهتر این حشرات را ه های مقابله با آنها را به طریق علمی به كار گیرند، زیرا بسیار دیده شده است كه یك گونه حشره توانسته به محصول گلخانه های زیادی خسارت هنگفتی وارد كند.

 

فصل اول

 

 

آفت چیست و چه عواملی باعث به وجود آمدن آفات می‌شوند؟

 

آفت موجودی است که خسارت اقتصادی داشته باشد. علل پیدایش آفت درسه               موضوع اصلی خلاصه می شود:                                                                    1) وارد شدن موجودات به مناطق جدید (Invasion) تهاجم          
 2)تغییرات اكولوژیكی              
 3)تغییرات اجتماعی_اقتصادی                                                                      
تهاجم یکی از موضوعات بسیار مهمی است که مخصوصاً در طی قرن اخیر بدلیل سهل‌الوصول شدن مسافرت‌ها، بسیار گسترش پیدا کرده است. در واقع تعداد بسیار زیادی از آفات مهم و کلیدی در نقاط مختلف دنیا آفاتی هستند که از یک نقطه یا منطقه پَراکنش بومی به مناطق جدید وارد شده‌اند و بدلیل اینکه این آفات بدون دشمنان طبیعی خود به مناطق جدید وارد می‌شوند عموماً تبدیل به آفت می‌شوند. مثال‌های بسیار زیادی در این زمینه در کشورهای اروپایی و در ایران وجود دارد.

 به عنوان مثال در راسته (Hemiptera) تعداد زیادی از شپشک‌ها مثل (Quadraspidiotus pernisiosus) یا شپشک های سان ژوزه مثل (Chrysomphalus dictyospermi) یا شپشک سپردار قهوه‌ای، سپردار قرمز یا (Aonidiella aurantii)، و(Aonidiellacitri)، یا شپشک استرالیایی مثل (Icery apurchasi) وجود دارند. کرم ساقه خوار برنج
(Chilo suppresalis) از راسته (Lepidoptera). مگس مدیترانه‌ای میوه‌ای (Ceratitis capitata) از راسته (Diptera) از زیر رده (Acari) گونه‌هایی مثل (Panonychusulmi) و (Panonychus citri) از گونه‌های بسیار مهم هستند که از طریق گیاهان زراعی و گیاهان زینتی و احتمالاً مرکبات از نقاط مختلف دنیا وارد کشور ما شده‌اند                           .
نقش قرنطینه        :
در ایران قرنطینه نقش مهم جلوگیری از ورود آفات جدید به کشور را به عهده دارد. برای مثال پس از بررسی‌های لازم توسط موسسه تحقیقات آفات و بیماری‌ها روی نوعی چمن وارداتی از كشور هلند (برای تعویض چمن استادیوم آزادی) از ورود آن به كشور جلوگیری بعمل آمد                                                   .      
                                                                                                             دومین عامل که باعث تبدیل موجودات به آفت می‌شود تغییرات اکولوژیکی است. تغییرات اکولوژیکی با تاریخچه کشاورزی قرین است. هر عملی که انسان در طبیعت انجام می‌دهد نوعی تغییر اکولوژیکی به همراه دارد. تغییرات اکولوژیکی در طی سده اخیر بسیار زیاد بوده است. تک کِشتی‌های وسیع، استفاده از واریته‌های پر محصول، و عملیات اَگرو تکنیکی مثل سمپاشی باعث شده است که تعادل در اکوسیستم و طبیعت به هم بخورد           .
حتی کشت گیاهان زینتی در گلخانه نوعی تغییر اکولوژیکی است. معمولاً از طریق وارد کردن دشمنان طبیعی، آفات در گلخانه‌ها را کنترل می‌كنند. در اکوسیستم طبیعی و در شرایط طبیعی زنجیره‌های غذایی بسیار پیچیده توسط تعداد بسیار زیادی آفت و دشمنان طبیعی ایجاد شده‌اند. از آنجا که سموم در طی نیم قرن اخیر این زنجیره پیچیده را بر هم زده‌اند، برای ایجاد تعادل مجدد زنجیره‌های غذایی بین گونه‌های گیاهخوار، پارزیتوئیدها و پرداتورها حداقل به پنجاه سال تلاش مداوم نیاز داریم                              .
در بین عوامل بر هم زننده تعادل اکولوژیک، قطعاً سموم و ترکیبات شیمیایی از اهمیت بسیار زیادی برخوردارند. بطوریكه سمپاشی زیاد بخصوص برای مدت طویل در محیط باعث تقویت ژن مقاوم در برابر این ترکیب شیمیایی شده و در طی سالیان متمادی، این جمعیت از طریق زاد و ولد افزایش پیدا می‌کند. و نهایتاً بعد از مدتی یک جمعیت مقاوم به سموم در طبیعت ظاهر می‌شود                    .
همچنین کاربرد سموم، باعث ایجاد آفت در مواردی نیز می‌شود. آفات ثانوی آفاتی هستند که از طریق کاربرد ترکیبات شیمیایی بوجود می‌آیند. بدین صورت كه آفت خاصی در طبیعت كه دارای جمعیت پایینی نیز می‌باشد بر اثر استفاده سموم از بین رفته ولی گونه‌هایی كه آفت محسوب نمی‌شوند بعد از مدتی به آفات خطرناك تبدیل می‌شوند.

 

فصل دوم

 

) Hemiptera  (

 

راسته ناجوربالان وانواع مهم خانواده های ان 

  ناجوربالان (Hemiptera)                                                       

این راسته یکی از بزرگترین راسته‌های حشرات است. مهمترین خصوصیت مورفولوژیک این حشرات ساختمان بالِ جلو است. بال جلو در قسمت قاعده‌ای،ضخیم و چرمی شده است و از قسمت‌ها و نواحی مختلفی تشکیل می‌شود که عبارتند از:                                                                               

1) Corium

2) Clavus

3) Cuneus

 

 

 

 و بخش‌های دیگر که، در تفکیک خانواده‌های سن‌ها اهمیت زیادی دارد.البته این بخش‌ها در همه سن‌ها وجود ندارد، بخش انتهایی بال جلو کاملاً حالت غشایی دارد و دارای تعدادی رگ‌بال است. که این قسمت در تفکیک خانواده‌هامورد استفاده قرار می‌گیرند. قطعات دهانی سن‌ها از نوع زَنَنده مَکَنده است، بنابراین از شیره گیاهی و در مواردی از خون تغذیه می‌کنند. سن‌ها به دو گروه اصلی خشكی‌زی و آبزی تقسیم می‌شوند. گونه‌های خشكی‌زی تعدادی شكارگر هستند و از گیاهان و خون انسان و سایر جانوران استفاده می‌كنند. یک بخش عمده از سن‌ها نیز آبزی هستند. سن‌ها دارای تعداد زیادی زیر راسته هستند که مهمترین زیر راسته‌ها عبارتند از:

 

1) Nepomorpha 

2) Gerromorpha

3) Pentatomorpha

4) Cimicomorpha

 

 

Nepomorpha* 

 

 راسته (Nepomorpha) شامل سن‌های آبزی هستند: سن‌های(Aquatic)

در زیر آب شنا می‌کنند و از ا نواع موجودات در   داخل آب تغذیه می‌کنند،

مهمترین خانواده‌ها عبارتند از:

1) Nepidae

2) Blostomatidae

3) Corixidae

که در محیط آب از انواع حشرات مثل لارو پشه‌ها و سایر آبزی‌ها تغذیه می‌کنند.

 

 

Gerromorpha*

زیر راسته دیگر ، زیر راسته جرومورفا است که سن‌های نیمه آبزی یا

 (Semi aquatic) می‌باشند. این سن‌ها شکارگر و در کنار یا سطح آب از

انواع بندپایان از جمله حشرات تغذیه می‌کنند. زیر راسته دیگر که از اهمیت
بیشتری نسبت به راسته‌های قبل برخوردارند، سن‌های راسته (Cimicomorpha)  و (Pentatomorpha) هستند.

 

Cimicomorpha*

سن‌های زیر راسته،(Cimicomorpha)که تعدادی از آن‌ها گیاه‌خوار و تعدادی شكارگر و تعدادی دیگر از آن‌ها خون‌خوار هستند. به بعضی از آن‌ها مختصراً اشاره می‌کنیم: خانواده،(Tigidae) اولین خانواده هستند. به این سن‌ها (Lace bugs) می‌گویند. به دلیل اینکه سطح بدنشان کاملاً مشبک است و از نظر فرم بالهای جلو، مواردی که در سن‌های قبلی ذکر شد در این سن‌ها دیده نمی‌شود. تعدادی از سن‌های بسیار مخرب در این خانواده قرار دارند و بعضی از آن‌ها گیاهان زینتی منازل را مورد حمله قرار می‌دهند. اما عموماً از سطح زیری برگ‌ها تغذیه می‌کنند. تغذیه آن‌ها باعث ایجاد لکه‌های زرد رنگ و در تراکم بالا باعث قهوه‌ای شدن برگ‌ها شده و موجب ریزش برگ‌ها و خساراتی از این جمله به گیاهان زینتی وارد می‌کند.

از جمله عمومی‌ترین گونه‌های این خانواده در ایران، گونه‌ای به نام(Stephanitis pyric) که بر روی گیاهان زینتی مثل (به ژاپنی) و سایر گیاهان فعالیت می‌کند و خساراتی را وارد می‌کند.               
خانواده دیگر، خانواده (Miridae) است. این خانواده از بزرگترین گونه سن‌ها از نظر تعداد بوده و به آن‌ها (Plant bugs) یا (Leaf bugs) گفته می‌شود و این سن‌ها از برگ گیاهان و شیره گیاهی تغذیه می‌کنند           .

سن‌های گیاهی حشراتی به طول ۴ تا ۱۰ میلی‌متر با بدنی نرم می‌باشند. راه تشخیص این حشرات بال‌های جلوی آن‌ها می‌باشد. بال جلوی آن‌ها دارای قسمتی به نام (Cuneus) هستند که در بیشتر سن‌ها این قسمت‌ها دیده نمی‌شود 

جهت دریافت فایل  آفات گلخانه ایلطفا آن را خریداری نمایید

اصولاً سیستم كشت مخلوط به دلیل ایجاد یك اكوسیستم زراعی خاص و متنوع باعث كنترل آفات می‌شود گرچه امكان دارد كشت مخلوطی انتخاب شود كه هیچ مزیتی بر تك كشتی آنها موجود نباشد ولی این كشت مخلوط می‌تواند باعث دور كردن آفات شده و به عنوان یك روش مبارزه با آفات تلقی گردد و باعث افزایش عملكرد شود

بررسی راندمان تولید علوفه در كشت مخلوط سویا و ذرت علوفه‌ای

فهرست

فصل اول

1ـ مقدمه.................................................................................................... 1

2ـ تاریخچه كشت مخلوط در جهان و ایران ............................................ 2

فصل دوم

3ـ مزایای كشت مخلوط ........................................................................... 4

4ـ معایب كشت مخلوط........................................................................... 12

5ـ روش‌های ارزیابی كشت مخلوط........................................................ 17

6ـ عوامل زراعی و محیطی در كشت مخلوط.......................................... 23

7ـ مشخصات گیاهشناسی ذرت.............................................................. 27

8ـ اكولوژی ذرت..................................................................................... 32

9ـ عملیات زراعی ذرت............................................................................ 34

10ـ مشخصات گیاهی سویا.................................................................... 36

11ـ اكولوژی سویا.................................................................................. 42

12ـ عملیات زراعی.................................................................................. 43

13ـ آبیاری سویا..................................................................................... 47

14ـ تثبیت ازت در سویا.......................................................................... 48

فصل سوم

15ـ مواد و روش‌ها................................................................................. 52

16ـ تحقیقات به عمل آمده در مورد كشت سویا و ذرت علوفه‌ای.......... 59

17ـ تأثیر كود ازت در كشت مخلوط سویا و ذرت................................. 60

18- اثر میزان ازت تولیدی توسط سویا در كشت مخلوط سویا و ذرت علوفه‌ای          64

 

مقدمه:

با نگرش عمیق به تحولات 50 ساله اخیر چنین نتیجه‌گیری می‌شود كه به مسأله اكولوژی یعنی رابطه موجودات زنده با محیط توجه نشده و بشر به دخل و تصرفهای بی‌رویه و بیش از حد طبیعی آنرا از حالت اعتدال خارج كرده و بصورت مخاطره‌انگیزی درآورده است.

روند تخریب و بهم خوردن تعادل اكولوژی در حالی ادامه دارد كه جمعیت جهان رو به افزایش است و اگر چاره‌ای برای افزایش تولیدات كشاورزی و حفظ  محیط زیست نشود بروز قطعی از واقعیت درونیست، بشر تاكنون تدابیر گوناگونی اتخاذ كرده است و بوسیله بكار بردن تكنولوژی استفاده از ژنتیك، دادن كودهای شیمیایی فراوان، بصورت سموم گیاهی و.‌.. توانسته است بخشی از نیاز موادغذایی را بصورت منطقه‌ای برآورد كند. بنابراین باید بفكر تأمین مواد غذایی بدون آلوده كردن محیط زیست طبیعی بود.

برای نیل به این هدف با الهام گرفتن از طبیعت كه خود بهترین راهنماست و همچنین بكار بردن تجربیات پیشینیان و با حداكثر استفاده محیطی از قبیل نور، آب و مواد غذایی روشی اتخاذ كرد كه بتوان میزان تولیدات كشاورزی را افزایش داد یكی از راههایی كه ما را به این هدف نزدیك می‌سازد كشت گیاهان بصورت مخلوط است.

 

تاریخچه كشت مخلوط:

اگرچه تاریخ رونی برای زراعت چندكشتی و مخلوط وجود ندارد ولی با توجه به شواهدی كه اشاره شد رویش گیاهان بصورت توأم سابقه طولانی داشته و احتمالاً تاریخ آن به نخستین دوره‌هائیكه بشر با كشاورزی آشنا گردیده برمی‌گردد.

كشت گیاهان زراعی به صورت توأم از مناطق استوائی شروع شده ناحیه آمازون و حوضه رودخانه‌های زهكشی منطقه orinoco بعنوان یك مركز زراعت چندكشتی مركب از گیاهان غده‌ای و دانه‌ای شناسایی شده است.

همزمان با مهاجرت بشر به نواحی مختلف و ایجاد مستعمرات كشورهای اروپایی در قرون 16 و 17 این نوع زراعت توسعه یافت ذرت از گیاهانی است كه تاریخچه كشت آن بصورت مخلوط نسبت به گیاهان دیگر نسبتاً جدید است. در دوران استعمار گیاهانی شامل موز، نیشكر بصورت مخلوط در مزارع كشت می‌شوند.

تركیب گیاهان در مخلوط بستگی به شرایط محیطی و نوع گیاه دارد، در آمریكای مركزی مخلوط ذرت و لوبیا و كدو یك الگوی كشت است. كه از سالیان دراز رواج داشته است. این نوع مخلوط از حدود نهصد تا هزار و پانصد سال قبل از میلاد مسیح در مكزیك مرسوم بوده و مجموعه لوبیا، ذرت و كدو به اندازه‌ای موفق بوده كه غیر از زادگاه خود (مكزیك) در كشورهای دیگر نیز، استقبال روبرو شده است.

 

تاریخچه كشت مخلوط در ایران:

كشاورزی سنتی ایران بر پایه استفاده از حداكثر عواملی بوده و استفاده از روابط بین گیاهان و مبارزه با آفات و بیماری به كشت مخلوط مبادرت می‌ورزند، به چند مورد زیر اشاره نموده است.

ـ برای تولید نوعی خربزه آن را در میان ریشه‌های خارشتر می‌كاشتند، خارشتر با داشتن ریشه‌های عمیق آبهای تحت‌الارض استفاده كرده و با كمك این رطوبت خربزه نیز سبز می‌شود.

ـ كشاورزان ایرانی معتقدند كه بین بعضی از گیاهان رابطه عاطفی خاصی وجود دارد و این گیاهان در جوار یكدیگر محصول بیشتری تولید می‌كنند.

* مثلاً كشت یونجه و جو و یا كشت بذر خیس شده در مزرعه باعث ازدیاد كیفی و كمی هر دو گیاه می‌شود.

در كشاورزی سنتی ایران برای محافظت گیاهان نیز كشت مخلوط انجام می‌دادند گزارش یاوری (1359) كشت نوعی پیاز زیر درختانی مثل سیب و انجیر آنها را از خطر ابتلاء به كرم میوه حفظ می‌كند، بعضی از زارعین معتقدند كه كشت پیاز در بین گیاهان زمینی مانع حمله بیماری لكه سیاه به این گیاه می‌شود.

* امروزه چندكشتی در ایران بیشتر در سواحل خزر و خوزستان معمول است، چند كشتی‌ها شامل غلات زمستانه با حبوبات، گوجه‌فرنگی هندوانه، برنج و همچنین كشت حبوبات پائیزه نظیر ذرت و پنبه است.

 

مزایای كشت مخلوط:

افزایش و بهبود كیفیت در كشت مخلوط:

در كشت مخلوط چون معمولاً از گیاهان و گونه‌های متفاوت استفاده می‌شود اختلافی بین گیاهان از لحاظ ارتفاع، سیستم ریشه‌ای، نیاز به مواد غذایی و استفاده از محیط كشت رقابت كمتری بین آنها مشاهده می‌شود و همین عامل خود باعث استفاده بهینه از مواد غذایی و سایر مایحتاج گیاه شده و باعث رشد و نمو مناسب‌تر گیاه می‌شود، و معمولاً رقابت بین گیاهان متعلق به گونه‌های متفاوت یا رقابت برون گونه‌ای بیشتر است. این حالت در مخلوط ذرت شیرین و خیار و مخلوط سویا و ذرت مشاهده می‌شود.

 

كنترل بیولوژیكی آفات

اصولاً سیستم كشت مخلوط به دلیل ایجاد یك اكوسیستم زراعی خاص و متنوع باعث كنترل آفات می‌شود گرچه امكان دارد كشت مخلوطی انتخاب شود كه هیچ مزیتی بر تك كشتی آنها موجود نباشد ولی این كشت مخلوط می‌تواند باعث دور كردن آفات شده و به عنوان یك روش مبارزه با آفات تلقی گردد و باعث افزایش عملكرد شود.

در كشت مخلوط یك عامل فیزیكی و بیولوژیكی می‌تواند باعث دور كردن آفات شود، مثلاً اگر یك گیاه بلند را با یك گیاه كوتاه كشت كنیم همین امر باعث جلوگیری از سرایت آفاتی نظیر شته‌ها بر روی گیاه میزبان می‌شوند و یا ممكن است یك گیاه غیر میزبان با ترشح موادی با خاصیت حشره‌كشی از بروز آفات در گیاه مجاور جلوگیری نماید، مثلاً در ایالات متحده آمریكا یونجه، ذرت، مورگوم را به عنوان گیاهان منحرف‌كننده آفات در كشت مخلوط نواری با پنبه كشت می‌كنند. و بدین وسیله میزان مصرف سموم دفع آفات كاهش می‌یابد و یا مثلاً اگر غلات به صورت توأم با لوبیا چشم‌بلبلی و بادام‌زمینی در مناطق گرمسیری كشت شود باعث كاهش خسارت و هجوم حرارت ناقل بیماری می‌شود و طبق تحقیقات یك محقق آمریكایی به نام كودكستون در سال 1976 در اوكلاهما اگر پنبه ولورگوم با هم به صورت توأم كشت كنیم عملكرد پنبه 24% افزایش پیدا می‌كند چون لورگوم‌ها برای كرم غوز پنبه میزبان بوده و از جمله بین آفت

حفاظت از باد یا ایجاد بادشكن در كشت مخلوط:

اصولاً اگر در كشت مخلوط از یك گیاه بلند استفاده شود خود این گیاه می‌تواند به عنوان یك بادشكن موقعی عمل نماید و گیاه كوتاهتر را در مقابل باد و سرما و سایر عوامل محیطی محافظت كند.

راك و بن رو در مینوسیتای غربی اثر نوارهای دوردینه ذرت به عنوان بادشكن موقعی در بین 121 ردیف كاشت، سویا به صورت مخلوط موقعی مورد بررسی قرار گرفتند. اگر ردیف‌های سویا به علت سایه‌اندازی ذرت كاهش محصول نشان دادن ولی بقیه ردینهای سویا از لحاظ تعداد برگ و ماده خشك و میزان دانه تولید شده و مقدار سطح فتوسنتز كننده به قدری وضعیت مناسب پیدا كرده بود كه اولاً كاهش و افت محصول ردیفهای كناری را جبران نموده و ثانیاً میزان عملكرد سویا در مخلوط نسبت به تك كشتی آن بیشتر بوده است.

 

تولید یكنواخت علوفه

اگرچه در كشت خالص گاهی میزان تولید علوفه نسبت به مخلوط بیشتر است. ولی گاهی اوقات احتیاج است تا در یك دوره طولانی از سال زراعی در دسترسی باشد لذا اگر انتخاب مخلوط بر یك مبنای صحیح باشد می‌توان گیاهانی بار شود و نمو مختلف و مناسب انتخاب نمود تا در یك دوره طولانی از سال زراعی علوفه لازم برای چرا موجود باشد. 

جهت دریافت فایل بررسی راندمان تولید علوفه در كشت مخلوط سویا و ذرت علوفه‌ای لطفا آن را خریداری نمایید

عوامل بیماری در تهاجم به گیاهان یكی از سه راهبرد ذیل را بر می گزینند ، نكروتروفی1 ، بیوتروفی2 و یا همی بیوتروفی3 نكروتروفها ابتدا سلول میزبان را می كشند و سپس محتوای آن را متابولیزه می كنند ، برخی از این عوامل بیماری دامنة میزبانی گسترده ای را در بر می گیرند و مرگ سلولی اغلب توسط سموم و یا آنزیمهایی رخ می دهد كه سوبسترای بخصوصی را مورد هدف قرار م

پروتئین های مرتبط با بیماریزایی

فهرست مطالب

مقدمه و خلاصة موضوع........................................................................... 1

گیاه، عامل بیماری و اساس ژنتیكی دفاع گیاهی........................................ 3

فرضیة ژن در برابر ژن............................................................................ 5

جداسازی و مطالعة ژنهای مقاومت........................................................ 10

حوزه های ساختمانی فرآورده های ژنهای مقاومت............................... 13

تكرارهای غنی از لوسیون....................................................................... 14

مكانهای اتصال نوكلئوتیدها..................................................................... 16

لوسین زیپرها.......................................................................................... 18

حوزه مشابه گیرنده های Toll/Interleukin-I...................................... 20

پروتئین های LRR خارج سلولی و غیر NBS....................................... 21

گیرنده های كینازی در عرض غشاء....................................................... 22

شباهت بین فرآورده ژنهای R با سایر پروتئین های گیاهی................... 23

ژنهای مقاومت و انتقال پیام دفاعی......................................................... 27

ژنهای غیر بیماری زا و تولید لیگاند........................................................ 31

رویدادهای پائین دست در انتقال پیام دفاعی.......................................... 37

خانواده ژنهای مقاومت و ایجاد مقاومت های اختصاصی جدید............. 42

پروتئین های مرتبط با بیماری زایی........................................................ 45

گروه بندی پروتئینهای RR..................................................................... 48

خانواده PR-1......................................................................................... 49

بتا – 1،3 – گلوكانازها (خانواده PR-2)................................................. 50

كیتیناز ها (خانواده های PR-11, PR-8, PR-4c, PR-3).................... 51

پروتئین های شبه تا ماشین (خانواده PR-5).......................................... 52

مهار كننده های پروتئیناز (خانواده PR-6)............................................. 53

پروكسیداز ها (خانواده PR-9)............................................................... 54

دفسین ها ، نیوتین ها، پروتئین های ناقل لیپید و اكسالات اكسیدازها (خانواده های PR-12 ، PR-13 ، PR-14، PR-15 ، PR-16)....................................................................................... 55

مهندسی مقاومت به بیماری ها................................................................ 57

فهرست منابع        67 

پروتئین های مرتبط با بیماریزایی

(pathigenesis related proteins )

 

مقدمه و خلاصة موضوع

در گونه های گیاهی هزاران ژن مقاومت (R) در برابر عوامل بیماری ویروسی ، باكتریایی ، قارچی و نماتدی وجود دارد . ظهور مقاومت در بر هم كنش میزبان و عامل بیماری مستلزم بیان ژن مقاومت (R) در میزبان و ژن غیربیماریزا (Avr) در عامل بیماری می باشد . باور بر اینست كه ژنهای مقاومت گیاه را قادر می سازند كه ژنهای غیر بیماریزا را شناسایی كرده ، فرآیند انتقال پیام را آغاز نموده و واكنش دفاعی را فعال سازند . رویدادهای انتقال پیام كه منجر به ظهور مقاومت می شوند عبارتند از جریانهای یونی در عرض غشاء سلولی ، تولید گونه های اكسیژن واكنشی ، تغییر حالت فسفوریلاسیون ، فعالیت رونویسی از سیستم های دفاعی گیاه و مرگ سریع سلولی در موضع آلودگی ( واكنش فوق   حساسیت ) . هرچند كه پاسخهای دفاعی از سوی گیاه در تقابل با عوامل بیماری ، متفاوت می باشند ، اما خصوصیات مشتركی نیز بین آنها وجود دارد . مهمترین ویژگی ژن های R این است كه این ژنها در گونه های مختلف گیاهی كه سبب مقاومت اختصاصی در برابر طیف وسیعی از عوامل بیماری می شوند ، اغلب پروتئین هایی با ساختمان مشابه را رمز می نمایند . ژنهای R همسانه شده به چهار گروه اصلی تقسیم می شوند . یكی از آسان ترین ، به صرفه ترین و از لحاظ زیست محیطی ایمن ترین راهای كنترل بیماریهای گیاهی استفاده از ارقام مقاوم است و به نژاد گران بطور گسترده ای به طریقة كلاسیك از ژنهای مقاومت در این زمینه استفاده نموده اند . اكنون با دسترسی به ژنهای R همسانه شده ، فرصتی برای انتقال ژنهای R جدید به گیاهان از طریق تراریختی ژنتیكی فراهم آمده است . تا زمانی كه این روشها از لحاظ قابلیت اعتماد ، انعطاف پذیری و هزینه با روشهای اصلاح نباتات كلاسیك قابل مقایسه نباشند و یا برتری نداشته باشند ، نمی توان انتظار داشت كه بطور گسترده مورد استفاده قرار گیرند . با توجه به ظرفیت قوی این روشها در عبور از موانعی همچون تفاوت گونه ای و صف آرایی ژنهای R به فرم دلخواه به نظر می رسد كه تراریختی در آینده ای نزدیك در برنامه های اصلاحی وارد شود .

 

 

گیاه ، عامل بیماری و اساس ژنتیكی دفاع گیاهی

عوامل بیماری در تهاجم به گیاهان یكی از سه راهبرد ذیل را بر می گزینند ، نكروتروفی[1] ، بیوتروفی[2] و یا همی بیوتروفی[3] . نكروتروفها ابتدا سلول میزبان را می كشند و سپس محتوای آن را متابولیزه می كنند ، برخی از این عوامل بیماری دامنة میزبانی گسترده ای را در بر می گیرند و مرگ سلولی اغلب توسط سموم و یا آنزیمهایی رخ می دهد كه سوبسترای بخصوصی را مورد هدف قرار می دهند. Pythium و  Botrytis نمونه هایی از نكروتروفهای قارچی هستند . سایر نكروتروفها سمومی تولید می كنند كه میزبان گزینشی[4] دارند ، بطوریكه این سموم فقط روی دامنة محدودی از میزبانهای گیاهی مؤثر می باشند . در مورد این گروه از عوامل بیماری ، مقاومت گیاهی از طریق حذف و یا تغییر تركیب مورد هدف سم و یا از طریق سم زدایی قابل حصول است . به عنوان مثال ژن Hml در ذرت سبب مقاومت به قارچ لكة برگی Cochiobolus carbonum می شود . Hml یك آنزیم ردوكتاز را كد می كند كه سم HC[5] حاصل از C.carbonum را خنثی می سازد .

اوامل بیماری بیوتروف و همی بیوتروف به سلولهای زنده حمله می كنند و سوخت و ساز سلولی را در جهت رشد و تكثیر خود تغییر می دهند . تشكیل اشكالی به صورت جزایر سبز رنگ روی برگهای پیر در پیرامون آلودگی بیوتروفی مربوط به قارچهای زنگ و سفیدك پودری نشان دهندة اهمیت زنده نگه داشتن سلولهای میزبان در طی ارتباط نزدیك بین عامل بیماری و گیاه است . بیوتروفها تنها روی یك و یا تعداد محدودی از گونه های مربوط بیماری ایجاد می نمایند . در مقابل قارچهای همی بیوتروف از قبیل جنسهای Phytophtora و Cilletotrichum در مراحل بعدی آلودگی ، سلولهای پیرامون را در میزبان می كشند . به علت طبیعت اختصاصی عمل كردن عوامل بیماری بیوتروف و همی بیوتروف تعجب آور نیست كه تغییر كوچك در هر یك از طرفین ( میزبان یا عامل بیماری ) سبب بر هم خوردن تعادل گردد . ناسازگاری بین عامل بیماری و میزبان اغلب منجر به فعال شدن پاسخهای دفاعی گیاه از قبیل مرگ موضعی سلول میزبان یا واكنش فوق حساسیت ( HR ) می شود .

 

 

فرضیة ژن در برابر ژن

در گونه های گیاهی هزاران ژن مقاومت (R) در برابر عوامل بیماری ویروسی ، باكتریایی ، قارچی و نماتدی وجود دارد . هرچند كه پاسخهای دفاعی از سوی گیاه در تقابل با عوامل بیماری ، متفاوت می باشند ، اما خصوصیات مشتركی نیز بین آنها وجود دارد كه مهمترین آنها این است كه عمل ژنهای R به ژنوتیپ عامل بیماری بستگی دارد . عوامل بیماری بطور بالقوه دارای توانایی ایجاد پیامهای گوناگون می باشند كه به نحوی مشابه تولید آنتی ژنها توسط عوامل بیماری پستانداران می باشد . برخی از این پیامها توسط بعضی از گیاهان شناسایی می شوند . اگر ژن مربوط به بیماری در عامل بیماری پیامی را ایجاد كند كه منجر به القاء یك پاسخ دفاعی قوی از سوی ژن R در گیاه گردد در آن صورت به آن ژن غیر بیماریزا[6] (Avr) گویند . اما باید توجه داشت كه در صورت عدم وجود ژن R در میزبان ، ژن Avr سبب ایجاد بیماری خواهد شد . عمل اختصاصی ژنهای R در میزبان در برابر ژنهای Avr در عامل بیماری نخستین بار توسط فلور كشف شد و متعاقب آن واژه مقاومت ژن در برابر ژن[7] مطرح گردید . فلور پیشنهاد كرد در گیاه ژنی وجود دارد كه در هنگام مواجه با عامل بیماری ، پاسخ دفاعی را القاء می نماید . اگر این ژن غایب و یا غیر فعال باشد ، گیاه نسبت به تهاجم عامل بیماری حساس خواهد بود . اما ، ژنهای مقاومت فقط در برابر انواع مشخصی از نژادهای عامل بیماری مؤثر می باشند . بنابراین عامل بیماری بایستی دارای ژنی باشند كه محصول آن به طور مستقیم و یا غیر مستقیم با فرآوردة ژن مقاومت گیاهی بر هم كنش نشان دهد كه این ژنها در عامل بیماری به عنوان ژنهای غیر بیماریزا (Avr) نامیده شدند ، زیرا وجود آنها مانع توسعة عامل بیماری در حضور ژن مقاومت می شود . از این رو گیاهی كه دارای یك ژن مقاومت مخصوص باشد فقط در برابر نژادی از عامل بیماری مقاومت نشان می دهد كه واجد ژن معینی باشد كه فرآوردة آن باعث بر هم كنش پاسخ دفاعی شود . اگر عامل بیماری فاقد ژن غیر بیماریزایی مناسب باشد ، آنگاه هیچ گونه پاسخ دفاعی در گیاه رخ نخواهد داد و حتی علی رغم حضور ژنهای مقاومت بالقوه ، عامل بیماری گسترش خواهد یافت . مفاهیم ژن مقاومت در گیاه و ژن غیر بیماریزایی در عامل بیماری و در نتیجة پاسخ مقاومت ، اساس فرضیة ژن در برابر ژن را تشكیل می دهد . فرضیة ژن در برابر ژن مكانیسمی را پیشنهاد می نماید كه فرآوردة ژن مقاومت در گیاه از طریق بر هم كنش با فرآوردة ژن غیر بیماریزا به حضور آن پی می برد . به علاوه ژن مقاومت باید دارای توانایی انتقال پیام[8] ناشی از مكانیسم شناسایی به سیستم دفاعی گیاه باشد كه این امر احتمالاً از طریق یك مكانیسم پیام رسانی صورت گرفته و منجر به بیان ژنهایی می شود كه مانع رشد و گسترش عامل بیماری در بافتهای آلوده می شود .

مدل ژن در برابر ژن برای اكثر عوامل بیماری بیوتروف از جمله قارچها ، ویروسها ، باكتریها و نماتد ها صدق می كند . اعتقاد بر این است كه خاستگاه هر گونه گیاهی جایی است كه در آن بیشترین تنوع ژنتیكی موجود بوده و از این رو گیاهان همراه با عوامل بیماری تكامل پیدا كرده اند . بر این اساس برنامه های اصلاحی می تواند به سمت شناسایی ژرم پلاسم مقاوم در خویشاوندان وحشی گونه های زراعی سوق پیدا نماید . به غیر از مدل فلور ، چندین مدل ژن در برابر ژن ارائه گردیده است و با ایجاد لاین های ایزوژن مقاوم و حساس می توان تفاوت های آزمایشی ناشی از تغییر زمینة ژنتیكی را به حداقل رساند . با استفاده از این گونه بر هم كنشها اولین ژنهای R و Avr و Arabidopsis thaliana جداسازی شد . این گیاه در طی سالهای گذشته به عنوان یك سیستم مدل به نحو گسترده ای برای مطالعه بر هم كنش گیاه – عامل بیماری مورد استفاده قرار گرفته است .

هنگامی كه یك ژن Avr و یك ژن R مختص به آن تظاهر می یابند پاسخ دفاعی قوی در گیاه القاء می شود . وجه مشخصه اكثر بر هم كنش های ژن در برابر ژن، ظهور پاسخ فوق حساسیت (HR) است كه در آن سلولهای واقع در مجاورت عامل بیماری دچار مرگ برنامه ریزی شده[9] می شوند . این واكنش به عنوان بخشی از پاسخ دفاعی كلی محسوب می شود . ویژگی های دیگر پاسخ مقاومت عبارتند از تولید متابولیك های ضد میكروبی ( تحت عنوان فیتوآلكسین ها[10] ) ، تولید آنزیم هایی كه می توانند برای عامل بیماری مضر ( باشد مانند كیتینازها[11] و گلوكانازها[12] ) و تقویت دیواره سلولی گیاهی در ناحیة آلوده شده . علاوه بر این پاسخهایی نیز بروز می یابند كه گمان می رود در انتقال پیام دفاعی نقش دارند كه از آن جمله می توان به جریان Ca²⁺ و سایر جریان های یونی ، تغییر فسفوریلاسیون پروتئینها ، تولید گونه های اكسیژن واكنشی[13] از قبیل سوپراكسیداز و تولید و یا آزاد سازی اسید سالیسیلیك[14] اشاره نمود .

باید توجه داشت كه بسیاری از پاسخ های بیوشیمیایی فوق الذكر در غیاب بر هم كنش ژن در برابر ژن و در بر هم كنشی كه طی آن بیماری توسعه می یابد ، نیز القاء ‌می شوند . پاسخ هایی از قبیل بیان كیتیناز و بیوسنتز فیتو آلكسین ، نرخ رشد عامل بیماری را كاهش می دهند ولی آن را متوقف نمی سازند . بر عكس ، ژنهای R سبب فعال شدن دامنه وسیعی از پاسخ های دفاعی شده و در نتیجه موجب مقاومت مؤثر در برابر عامل بیماری می شوند . الیسیتورهای نژاد – اختصاصی[15] در اثر بیان ژنهای Avr تولید می شوند كه باید بین اینها و الیسیتورهای نژاد – غیر اختصاصی[16] تمایز قائل شد . الیسیتورهای نژاد – غیر اختصاصی ، پاسخ هایی از قبیل سنتز فیتوآلكسین ها را القاء می كنند كه بیماری را به حداقل می رسانند ، اما اینگونه الیسیتورها در گروه متمایز و متفاوتی از الیسیتورهای ناشی از ژنهای Avr قرار می گیرند كه سبب القاء‌ پاسخ دفاعی از سوی ژنهای R می شوند .

 

جهت دریافت فایل پروتئین های مرتبط با بیماریزایی لطفا آن را خریداری نمایید

بطور كلی رشد و عملكرد محصولات زراعی گیاهان خودرو در یك منطقه تابعی از كلیه خواص محیطی و اثر متقابل آنها می باشد بنابر این خصوصیات جوی به شدت بر نوع موجودات زنده اعم از گیاهان و جانواران كه می توانند در آن منطقه رشد نمایند تأثیر می گذارند اقلیم و مجموعه عوامل محیطی در تعیین گونه و ارقام زراعی مناسب كشت هر منطقه و نیز در تعیین عملكرد حاصل از گیاهان

مکانیزاسیون سد شهید یعقوبی

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                            صفحه

مقدمه.......................................................................................................................... 1

فصل اول : اقلیم شناسی منطقه

موقعیت جغرافیایی و دسترسی به محل اراضی......................................................... 3

شرایط اقلیمی منطقه طرح........................................................................................... 4

درجه حرارت

رطوبت نسبی

سرعت وزش باد

بارندگی

تبخیر و تعرق

ساعت آفتابی

فصل دوم: بررسی شرایط انسانی - کشاورزی موجود در منطقه

بررسی روند رشد جمعیت در محدوده سرشهید یعقوبی.......................................... 11

پیش بینی جمعیت شهرتربت حیدریه ......................................................................... 13

جمعیت روستایی منطقه تربت حیدریه........................................................................ 15

منابع آب موجود در منطقه......................................................................................... 18

منابع خاک.................................................................................................................. 23

دلایل انتخاب محصولات............................................................................................. 27

انتخاب نباتات زراعی در ارتباط با بخش دامداری..................................................... 31

فصل سوم: برآورد آب مورد نیاز گیاهان زراعی پیشنهادی

مقدمه.......................................................................................................................... 36

مراحل تعیین نیاز آبی ................................................................................................ 38

محاسبه آب مورد نیاز گیاهان و هیدرومدرل طراحی................................................ 42

 آب مورد نیاز واحد سطح......................................................................................... 43

تبخیر و تعرق پتانسیل(ETO) ................................................................................... 44

ضریب گیاهی (KC) .................................................................................................. 44

تبخیر و تعرق پتانسیل گیاهان(ETC)........................................................................ 45

باران موثر(Re) ......................................................................................................... 49

آب خالص مورد نیاز گیاهان ..................................................................................... 49

نیاز ناخالص آبیاری................................................................................................... 51

هیدرومدرل و بی طراحی........................................................................................... 55

روش آبیاری.............................................................................................................. 60

روشهای سنتی آبیاری............................................................................................... 61

روش آبیاری در آینده طرح....................................................................................... 63

برنامه زمانی کار شبکه آبیاری.................................................................................. 69

الگوی کشت پیشنهادی............................................................................................... 71

فصل چهارم: تکنولوژی کاشت و داشت و برداشت

گندم............................................................................................................................ 74

جو.............................................................................................................................. 78

نخود........................................................................................................................... 78

چغندر قند................................................................................................................... 81

پنبه............................................................................................................................. 89

یونجه.......................................................................................................................... 96

فصل پنجم: محاسبه تعداد ماشین آلات مورد نیاز

گندم............................................................................................................................ 102

جو.............................................................................................................................. 109

نخود........................................................................................................................... 114

چغندر قند................................................................................................................... 118

پنبه............................................................................................................................. 122

یونجه.......................................................................................................................... 127

فصل ششم: محاسبه هزینه ها

هزینه ثابت.................................................................................................................. 129

محاسبه هزینه های ثابت............................................................................................ 129

محاسبه سرمایه خرید ماشین آلات .......................................................................... 129

هزینه متغیر ............................................................................................................... 135

هزینه سوخت............................................................................................................. 135

هزینه روغن و فیلتر .................................................................................................. 137

هزینه تاسیسات و ساختمان های اداری ................................................................... 138

هزینه پرسنل ............................................................................................................. 139

محاسبه تعداد کامپیوتر و شبکه کامپیوتری .............................................................. 143

محاسبه هزینه های کلاسهای آموزشی..................................................................... 144

فصل هفتم: محاسبه درآمد حاصل از فروش محصولات تولیدی

نتیجه گیری ............................................................................................................... 149

منابع و ماخذ        152 

 

 

 

 

مقدمه:

همانطور كه می دانیم جمعیت جهان رو به رشد می باشد و نیاز به مواد غذایی و سایر نیازمندی های زندگی كه به نحوی با محصولات كشاورزی وابستگی دارند افزایش یافته است. طبق آمارهای صندوق جمعیت سازمان ملل متحد تا پایان سال 2050 میلادی جمعیت جهان به 10 میلیارد نفر خواهد رسید و با توجه به این فرایند رشد جمعیت جهان تأمین نیازهای غذایی این جمعیت جز با تكیه بر روش های پیشرفته كشاورزی و كشاورزی دقیق حاصل نمی گردد. به همین دلیل می باید پارامتر های افزایش و توسعه تولیدات كشاورزی را مورد بررسی قرار داد تا بتوان با بهره وری از كلیه مكانات ، سطح تولید را بالا برد.

امروزه كشورهای صنعتی دنیا ، مانند امریكا از كلیه روشهای جدید در زمینه كشاورزی نظیر سیستم مكان یابی جهانی GPS  و سایر تكنولوژی های ماهواره ای كاشت محصولات كشاورزی میزان بهره وری از زمین های كشاورزی را به حداكثر ممكن رسانده اند. و در این بین چنانچه كشورهای توسعه نیافته و جهان سوم همانند ایران خود را به این تكنیك های جدید روز مجهز نسازند دچار مشكلات عدیده ای خواهند شد.

یكی از عوامل تولید بیشتر محصولات كشاورزی ازدیاد سطح زیر كشت است این عامل با تسطیح اراضی ناهموار ، احیای زمین های بایر ، احداث و ساخت سد ، آبگیر ها و اجرای طرحهای آبخیز داری برای ذخیره سازی نزولات جوی می تواند تا حدود زیادی در تولید محصولات زراعی و دامی موثر باشد. و این كار جز با كاربرد ماشین های كشاورزی میسر نخواهد بود.

در هر صورت توجه به مقوله كشاورزی و مكانیزاسیون كشاورزی می تواند ما را در شكوفایی بیشتر تولیدات كشاورزی كمك نماید كه امید است در آینده نزدیك مسئولان امر كشاورزی به اهمیت آن پی ببرند.

پروژه حاضر طرح مكانیزه سد شهید یعقوبی است كه جه دستیابی به تولید بیشتر و تامین نیازهای غذایی منطقه تهیه شده است. این پروژه بر اساس روش های جدید تولید و بهره گیری از مكانیزاسیون و مدیریت كشاورزی و تحلیل های مهندسی می باشد.

در این پروژه اقلیم شناسی منطقه وضعیت آب و هوایی الگوی كشت جدول زمانی و ماشین های كشاورزی و در نهایت محاسبه هزینه های مختلف طرح مورد بررسی قرار گرفته است.

 

 

 موقعیت جغرافیایی و راه دسترسی به محل اراضی

اراضی مورد مطالعه و محدوده اجرای پروژه سد شهید یعقوبی در ناحیه مركزی استان خراسان و در جنوب شرقی شهرستان تربت حیدریه قرار دارد. اراضی تحت پوشش شبكه آبیاری در مختصات جغرافیایی 35 درجه و 5 دقیقه تا 35 درجه و 10 دقیقه عرض شمالی و 59 درجه و 15 دقیقه تا 59 درجه و 28 دقیقه طول جغرافیایی شرقی دارد و ارتفاع متوسط اراضی از سطح دریا حدود 1150 متر است.

روستاهای ملك آباد ، احمد آباد ، محمد آباد ، كت ، سنگان ، باسفر و عباس آبادفراموشان در داخل اراضی پایاب سد قرار داشته و جزء روستاهای حقابه بر رودخانه می باشند.

در نقشه شماره 1 موقعیت كلی اراضی و شبكه آبیاری نسبت به محل سد و شهر تربت حیدریه نشان داده شده است. اراضی كشاورزی محدوده مطالعاتی ، در دو طرف مسیر طبیعی رودخانه كال سالار قرار دارند و دارای شیب جانبی به سمت این رودخانه می باشند. همچنین شیب عمومی منطقه حدود 13 در هزار بوده و جهت كلی آن شمالی جنوبی است.

 

 

 

 

 

شرایط اقلیمی منطقه طرح:

بطور كلی رشد و عملكرد محصولات زراعی گیاهان خودرو در یك منطقه تابعی از كلیه خواص محیطی و اثر متقابل آنها می باشد. بنابر این خصوصیات جوی به شدت بر نوع موجودات زنده اعم از گیاهان و جانواران كه می توانند در آن منطقه رشد نمایند تأثیر می گذارند. اقلیم و مجموعه عوامل محیطی در تعیین گونه و ارقام زراعی مناسب كشت هر منطقه و نیز در تعیین عملكرد حاصل از گیاهان نقش مهمی را بر عهده دارد. از مهمترین این عوامل می توان به درجه حرارت و میزان نوسانات آن در طی دوره رشد ، آب موجود در محیط رشد گیاه و رطوبت موجود در محیط رشد ریشه گیاه اشاره نمود.

ذیلاً به مهمترین عوامل اقلیمی در محل اراضی بطور مختصر اشاره شده است:

-         درجه حرارت:

با توجه به بررسی های انجام شده متوسط درجه حرارت سالانه در محل اراضی در حدود 5/15 درجه سانتی گراد است. متوسط درجه حرارت درطول دوره بارندگی منطقه حدود 9 درجه سانتی گراد و در طول دوره فصل زراعی حدود 19 درجه سانتی گراد برآورد شده است.

در بین ماههای مختلف سال دی ماه با متوسط 2/3 درجه سانتی گرادوتیرماه بامتوسط درجه حرارت 8/27 درجه سانتی گراد به ترتیب سردترین وگرمترین ماههای سال هستند.

بدین ترتیب می توان مشاهده كرد كه فصل مرطوب منطقه با كاهش درجه حرارت همراه بوده و فصل زراعی خشك است. ازاینرو كشت و كار گیاهان زراعی تابستانه بدون آبیاری عملاً ناممكن است.

تعداد روزهای یخبندان در طول سال حدود 95 روز می باشد كه از اواخر آبان شروع شده و در حدود اواخر اسفند پایان می یابد بیشترین تعداد روزهای یخبندان در دی ماه مشاهده شده است. با توجه به این مطالب شروع فصل زراعی هر دوره آبیاری را می توان از اواخر اسفند ماه در نظر گرفت.

-    رطوبت نسبی:

میانگین رطوبت نسبی سالانه بر اساس اطلاعات موجود ایستگاه ملك آباد حدود 50 درصد برآورد شده است. دوره مرطوب سال ازحدودمهرماه تااواخر فروردین ماه ادامه دارد. در این دوره متوسط رطوبت نسبی ماهانه بین 60 تا 70 درصد می باشد. در ماههای خشك سال متوسط رطوبت نسبی حدود 40 تا 50 درصد است. متوسط حداكثر رطوبت نسبی ماهانه حدود 80 درصد و متوسط حداقل رطوبت حدود 30 درصد می باشد.

-         سرعت وزش باد:

حركت هوا یا وزش باد از جنبه های مختلف تنش مكانیكی بر بافت های نگهدارنده و استحكامی گیاه و همچنین تغییر میكروكلیمای سطح اندام سبزینه دار كه محل خروج بخار آب از گیاه می باشند اهمیت دارد. نوع اول كه غالباً در سرعت های زیاد باد اتفاق می افتد باعث شكنندگی ساقه ، ورس ، ریزش دانه و اندامهای اقتصادی گیاه و در نهایت موجب از بین رفتن گیاه می شود. تاثیر نوع دوم وزش باد باعث افزایش نیاز آبی گیاه می شود. بنحوی كه در محاسبه تبخیر و تعرق پتانسیل نیز دخالت داده می شود.

بطور كلی جهت جریان باد غالب در منطقه تربت حیدریه در ماههای نوامبر و دسامبر ، جنوبی و در ماه فوریه شمالی و در بقیه ماههای سال ، شمال شرقی می باشد. قسمت اعظم باد در فصول بهار و تابستان می وزد و در فصل پائیز و زمستان درصد بادهای آرام زیاد می باشد. برای تعیین سرعت باد از آمار ایستگاه تربت حیدریه استفاده شده كه نتایج بشرح جدول 1 می باشد. با توجه به جدول سرعت متوسط سالانه وزش باد در منطقه برابر 9/1 متر در ثانیه است كه در ماههای مختلف سال تغییر زیادی در آن مشاهده نمی شود.

-         بارندگی:

بهترین عاملی كه بطور مستقیم در تامین نیاز آبی گیاهان دخالت دارد بارندگی می باشد نزولات جوی در محل اراضی كشاورزی عمدتاً شامل باران است. اراضی پایاب رودخانه كال سالار و سد شهید یعقوبی دارای اقلیم خشك و سرد می باشد. زمستان های نسبتاً سرد و همراه با بارندگی و تابستان های گرم و خشك از خصوصیات بارزاقلیمی این منطقه است. متوسط بارندگی سالانه دراراضی دشت حدود 260 میلی متر در سال برآورد شده است كه بخش اعظم آن در زمستان نازل می شود

جهت دریافت فایل  مکانیزاسیون سد شهید یعقوبیلطفا آن را خریداری نمایید

شناخت پارامترهای آب و هوایی و اثر آنها روی گیاهان زراعی یكی از مهمترین عوامل موثر در افزایش عملكرد و به تبع آن بالا بردن تولید می باشد و این موضوع به ویژه در شرایط كشاورزی دیم از اهمیت بیشتری برخوردار است چون اقلیم در كشت دیم بیشترین تاثیر را در عملكرد گندم دارد كاشت بی رویه گندم دیم در مناطق نامساعد و عدم استفاده مناسب از امكانات بالقوه اقلیمی س

پهنه بندی مناطق مساعد كشت گندم دیم با توجه به فاكتورهای اقلیمی وعوامل زمینی به كمك روش های  زمین آماری  

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                        صفحه                                                                                                

فصل اول

چكیده .............................................................................................................................. 1

1-1-  مقدمه.................................................................................................................... 2

1-2- تعریف حدود موضوع........................................................................................... 3

1-3- بیان مساله پزوهش............................................................................................... 3

1-4- سوالات پزوهش.................................................................................................... 4

1- 5- اهداف تحقیق........................................................................................................ 4

1- 6- فصول پایان......................................................................................................... 4

فصل دوم

كلیات وتعاریف

2-1- مقدمه..................................................................................................................... 6

2-2- مناطق كشت گندم دیم............................................................................................ 6

2-3 روش های ناحیه بندی آگروكلیمایی  ...................................................................... 7

2-4- تعیین تاریخ كشت گندم دیم................................................................................... 7

2-5- زمین آمار.............................................................................................................. 8

2-6- تحلیل مكانی............................................................................................................ 9

2-7- متغییرناحیه ای....................................................................................................... 9

2-8- نیم تغییر نما.......................................................................................................... 10

2-9- مشخصات واریوگرام........................................................................................... 10

الف- دامنه تاثیر.............................................................................................................. 11

ب- سقف یا آستانه واریوگرام....................................................................................... 11

ج- اثر قطعه ای............................................................................................................... 12

2-10- تحلیل های ممكن از واریوگرام.......................................................................... 12

2-11-  مدل های تئوری نیم تغییر نما........................................................................... 12

2-11-1- گروه فاقد آستانه........................................................................................... 12

2-11-2- گروه حاوی آستانه........................................................................................ 12

2-12- روش های میانیابی............................................................................................. 12

2-12-1- روش زمین آمار............................................................................................ 13

2-12-1-1- كریجینگ ساده........................................................................................... 13

2-12-1-2- كریجینگ معمولی....................................................................................... 13

2-12-1-3- كریجینگ جامع........................................................................................... 14

2-12-1-4- كوكریجینگ................................................................................................ 14

2-12-2- روش های معین............................................................................................. 15

2-12-2-1- روش میانگین متحرك وزنی...................................................................... 15

2-13- روش ارزیابی..................................................................................................... 15

فصل سوم

مروری بر منابع.............................................................................................................. 17

3-1- پهنه بندی اقلیمی كشاورزی.................................................................................. 17

3-1-1- سابقه تحقیق در خارج كشور........................................................................... 17

3-3-1-2- سابقه تحقیق در ایران.................................................................................. 18

3-1-3- جمع بندی منابع مربوط به اقلیم شناسی كشاورزی ....................................... 24

3-2- زمین آمار وداده های جوی................................................................................. 26

3-2-1- سابقه تحقیق در خارج كشور........................................................................... 26

3-2-2- سابقه تحقیق در ایران...................................................................................... 30

3-2-3- جمع بندی منابع مربوط به زمین آمار ............................................................ 32

 

فصل چهارم

مواد و روش ها

4-1- منطقه مورد مطالعه............................................................................................... 33

4-2- جمع آوری داده.................................................................................................... 34

4-3- نقشه منطقه مورد مطالعه..................................................................................... 34

4-4- آب و هوای منطقه مورد مطالعه........................................................................... 39

4-5- تنظیم اطلاعات ایستگاه ها بر اساس تقویم سال آبی............................................ 39

4-6- تكمیل، تطویل وتصحیح داده های هواشناسی....................................................... 40

4-7- انتخاب طول دوره مشترك آماری........................................................................ 41

4-8- آزمون همگنی داده ها........................................................................................... 42

4-9-  آزمون نرمال بودن داده ها................................................................................. 42

4-10-  آماده سازی داده ها.......................................................................................... 42

4-11- تعیین تاریخ كشت............................................................................................... 46

4-12- متغییرهای تحت بررسی..................................................................................... 47

4-12-1- رسم نقشه توزیع مكانی بارندگی در استان تهران........................................ 47

4-12-2- نقشه توزیع جغرافیایی بارندگی پائیز وبهار به كل بارندگی سالانه برحسب درصد   48

4-12-3- تعیین احتمال وقوع 75 و90درصدریزش بارندگی......................................... 48

4-12-4- تعیین احتمال وقوع 75 و90درصدریزش بارندگی پائیز وبهاره.................... 51

4-12-5- رسم نقشه توزیع مكانی دما در استان تهران................................................ 57

4-12-6- تعیین احتمال وقوع 75و 90 درصد دما در استان تهران.............................. 57

4-12-7- رسم نقشه توزیع مكانی تبخیر....................................................................... 58

4-12-8- تعیین احتمال وقوع 75و 90 درصدتبخیر....................................................... 59

4-13- فاكتورهای زمینی............................................................................................... 60

4-13-1-  توپوگرافی..................................................................................................... 60

4-13-2- شیب............................................................................................................... 61

4-14- روش های میانیابی............................................................................................. 61

4-14-1-  روش زمین آمار.......................................................................................... 61

4-14-2- روش های معین............................................................................................. 61

4-15- معیارهای ارزیابی............................................................................................... 62

4-16- پیش بینی عملكرد گندم....................................................................................... 62

 

 

فصل پنجم

نتایج

5-1- تاریخ كشت........................................................................................................... 65

5-2- نتابج روش های میانیابی...................................................................................... 65

5-2-1- ارزیابی روش های مختلف میانیابی برای بارندگی.......................................... 66

5-2-2- پهنه بندی استان تهران بر اساس بارندگی فصل پائیز وبهار.......................... 73

5-2-3-  نقشه توزیع مكانی بارندگی با احتمال وقوع75و90 درصد............................. 80

5-2-4-  نقشه توزیع مكانی بارندگی پائیزه و بهاره با احتمال وقوع75و90 درصد..... 85

5-2-5- ارزیابی روش های مختلف میانیابی برای دما................................................. 101

5-2-6-  نقشه مكانی دما با احتمال وقوع75و90 درصد.............................................. 106

5-2-7- ارزیابی روش شه توزیع های مختلف میانیابی برای تبخیر............................ 113

5-2-8-  نقشه توزیع مكانی تبخیر با احتمال وقوع75و90 درصد................................ 118

5-3 نقشه توپوگرافی..................................................................................................... 125

5-4- نقشه شیب............................................................................................................ 125

5-5- نقشه پهنه بندی مناطق مساعد برای كشت گندم دیم........................................... 128

5-6- رابطه رگرسیونی به تفكیك شهرستانها............................................................... 133

5-6-1- رابطه پیش بینی عملكرد گندم دیم شهرستان كرج.......................................... 133

5-6-2- رابطه پیش بینی عملكرد گندم دیم شهرستان فیروزكوه................................. 133

5-6-3- رابطه پیش بینی عملكرد گندم دیم شهرستان ورامین..................................... 134

5-6-4- رابطه پیش بینی عملكرد گندم دیم شهرستان دماوند...................................... 135

5-6-5- رابطه پیش بینی عملكرد گندم دیم شهرستان ری........................................... 136

5-6-6- رابطه پیش بینی عملكرد گندم دیم شهرستان تهران....................................... 137

فصل ششم

6-1- بحث ونتیجه گیری............................................................................................... 138

6-1-1- بررسی نتایج حاصل از پهنه بندی.................................................................. 138

6-1-2- پیشنهادات........................................................................................................ 141

منابع............................................................................................................................... 142

 

 فهرست جداول

جدول (3-1): شرایط اقلیمی مطلوب پیشنهادی سازمان هواشناسی برای كشت گندم دیم         19

جدول (3-2): آستانه های حرارتی كمالی برای هر یك از مراحل رشد گندم دیم.......... 20

جدول (3-3): آستانه های حرارتی كاظمی راد وعلیجانی برای هر یك از مراحل رشد گندم       20

جدول (3-4): شرایط اقلیمی مطلوب پیشنهادی فرج زاده وتكلوبیغش برای كاشت گندم دیم       22

جدول (3-5): شرایط اقلیمی مطلوب پیشنهادی سبحانی برای پهنه بندی اقلیم كشاورزی گندم دیم       23

جدول (3-6): شرایط اقلیمی مطلوب پیشنهادی برای پهنه بندی اقلیم كشاورزی گندم دیم استان تهران 25

جدول (4-1): ایستگاه های سنوپتیك و اقلیم شناسی...................................................... 34

جدول (4-2): ایستگاه های باران سنجی سازمان هواشناسی........................................ 35

جدول (4-3): ایستگاه های باران سنجی تماب ............................................................... 36

جدول (4-3): سطح زیر كشت وعملكرد ........................................................................ 38

جدول (4-5): ایستگاه های دارای كمبود آمارو همچنین ایستگاه هایی راكه برای ساخت آمار از آن استفاده شده ............................................................................................................................................. 40

جدول (4-6): كدبندی اولین روزه های بارندگی 5 میلی متر وبیشتر در ایستگاه آبعلی

........................................................................................................................................ 46

جدول (4-7): احتمال وقوع75 و90درصد درایستگاه های هواشناسی منطقه مورد مطالعه        48

جدول (4-8): احتمال وقوع75 و90درصد درایستگاه های تماب منطقه مورد مطالعه.... 50

جدول (4-9): احتمال وقوع75 و90درصدبارندگی فصل پائیز درایستگاه های هواشناسی منطقه مورد مطالعه   51

جدول (4-10): احتمال وقوع75 و90درصدبارندگی فصل پائیز درایستگاه های تماب منطقه مورد مطالعه        53

جدول (4-11): احتمال وقوع75 و90درصدبارندگی فصل بهار درایستگاه های هواشناسی منطقه مورد مطالعه 54

جدول (4-12): احتمال وقوع75 و90درصدبارندگی فصل بهار درایستگاه های تماب منطقه مورد مطالعه         55

جدول (4-13): احتمال وقوع75 و90درصددما درایستگاه های هواشناسی منطقه مورد مطالعه  57

جدول (4-14): احتمال وقوع75 و90درصددما درایستگاه های تماب منطقه مورد مطالعه          58

جدول (4-15): احتمال وقوع75 و90درصدتبخیردرایستگاه های هواشناسی منطقه مورد مطالعه          60

جدول (4-16):روش های میان یابی مورد استفاده........................................................ 62

جدول(5-1): تاریخ كشت گندم دیم در ایستگاه های منطقه مطالعاتی............................. 65

جدول(5-2): ویژگی كلی پارامترهای بارندگی................................................................ 70

جدول(5-3): پارامترهای واریوگرام كریجینگ بارندگی.................................................. 70 

جدول(5-4): پارامترهای واریوگرام كوكریجینگ برای بارندگی.................................... 70

جدول(5-5): معیارهای ارزیابی روش میانگین متحرك وزنی برای متغییر بارندگی...... 70

جدول(5-6): معیارهای ارزیابی روش كریجینگ برای متغییر بارندگی.......................... 71

جدول(5-7): معیار ارزیابی روش كوكریجینگ برای متغییر بارندگی............................. 71

جدول(5-8): پارامترهای واریوگرام كریجینگ بارندگی پائیزه....................................... 76 

جدول(5-9): پارامترهای واریوگرام كوكریجینگ بارندگی پائیزه................................... 76 

جدول(5-10): پارامترهای واریوگرام كریجینگ بارندگی بهاره...................................... 76 

جدول(5-11): پارامترهای واریوگرام كوكریجینگ بارندگی بهاره................................. 76 

جدول(5-12): معیارهای ارزیابی روش میانگین متحرك وزنی برای متغییر بارندگی پائیزه       76

جدول(5-13): معیارهای ارزیابی روش كریجینگ برای متغییر بارندگی پائیزه.............. 76

جدول(5-14): معیار ارزیابی روش كوكریجینگ برای متغییر بارندگی پائیزه................ 77

جدول(5-15): معیارهای ارزیابی روش میانگین متحرك وزنی برای متغییر بارندگی پائیزه       77

جدول(5-16): معیارهای ارزیابی روش كریجینگ برای متغییر بارندگی........................ 77

جدول(5-17): معیار ارزیابی روش كوكریجینگ برای متغییر بارندگی.......................... 77

جدول(5-18): پارامترهای واریوگرام كریجینگ بارندگی با احتمال وقوع75 درصد...... 83 

جدول(5-19): پارامترهای واریوگرام كوكریجینگ بارندگی با احتمال وقوع75 درصد.. 83 

جدول(5-20): پارامترهای واریوگرام كریجینگ بارندگی با احتمال وقوع90 درصد...... 83 

جدول(5-21): پارامترهای واریوگرام كوكریجینگ بارندگی با احتمال وقوع90 درصد.. 83 

جدول(5-22): معیارهای ارزیابی روش میانگین متحرك وزنی برای متغییر بارندگی با احتمال وقوع 75 درصد 84

جدول(5-23): معیارهای ارزیابی روش كریجینگ برای متغییر بارندگی با احتمال وقوع 75 درصد       84

جدول(5-24): معیار ارزیابی روش كوكریجینگ برای متغییر بارندگی با احتمال وقوع 75 درصد         84

جدول(5-25): معیارهای ارزیابی روش میانگین متحرك وزنی برای متغییر بارندگی با احتمال وقوع 90 درصد 84

جدول(5-26): معیارهای ارزیابی روش كریجینگ برای متغییر بارندگی با احتمال وقوع 90 درصد       84

جدول(5-27): معیار ارزیابی روش كوكریجینگ برای متغییر بارندگی با احتمال وقوع 90 درصد         85

جدول(5-28): پارامترهای واریوگرام كریجینگ بارندگی پائیز با احتمال وقوع75 درصد 88 

جدول(5-29): پارامترهای واریوگرام كوكریجینگ بارندگی پائیز با احتمال وقوع75 درصد       88 

جدول(5-30): پارامترهای واریوگرام كریجینگ بارندگی بهار با احتمال وقوع75 درصد 88 

جدول(5-31): پارامترهای واریوگرام كوكریجینگ بارندگی بهار با احتمال وقوع75 درصد       89 

جدول(5-32): معیارهای ارزیابی روش میانگین متحرك وزنی برای متغییر بارندگی پائیزه با احتمال وقوع 75 درصد.................................................................................................................................. 89

جدول(5-33): معیارهای ارزیابی روش كریجینگ برای متغییر بارندگی پائیز با احتمال وقوع 75 درصد          89

جدول(5-34): معیار ارزیابی روش كوكریجینگ برای متغییر بارندگی پائیز با احتمال وقوع 75 درصد  89

جدول(5-35): معیارهای ارزیابی روش میانگین متحرك وزنی برای متغییر بارندگی بهاره با احتمال وقوع 75 درصد.................................................................................................................................. 90

جدول(5-36): معیارهای ارزیابی روش كریجینگ برای متغییر بارندگی بهاربا احتمال وقوع 75 درصد  90

جدول(5-37): معیار ارزیابی روش كوكریجینگ برای متغییر بارندگی بهار با احتمال وقوع 75 درصد   90

جدول(5-38): پارامترهای واریوگرام كریجینگ بارندگی پائیز با احتمال وقوع90 درصد 92 

جدول(5-39): پارامترهای واریوگرام كوكریجینگ بارندگی پائیز با احتمال وقوع90 درصد       92

جدول(5-40): پارامترهای واریوگرام كریجینگ بارندگی بهار با احتمال وقوع90 درصد 92 

جدول(5-41): پارامترهای واریوگرام كوكریجینگ بارندگی بهار با احتمال وقوع90 درصد       92

جدول(5-42): معیارهای ارزیابی روش میانگین متحرك وزنی برای متغییر بارندگی پائیزه با احتمال وقوع 90 درصد.................................................................................................................................. 93

جدول(5-43): معیارهای ارزیابی روش كریجینگ برای متغییر بارندگی پائیز با احتمال وقوع 90 درصد          93

جدول(5-44): معیار ارزیابی روش كوكریجینگ برای متغییر بارندگی پائیز با احتمال وقوع 90 درصد  93

جدول(5-45): معیارهای ارزیابی روش میانگین متحرك وزنی برای متغییر بارندگی بهاره با احتمال وقوع 90 درصد.................................................................................................................................. 93

جدول(5-46): معیارهای ارزیابی روش كریجینگ برای متغییر بارندگی بهاربا احتمال وقوع 90 درصد  94

جدول(5-47): معیار ارزیابی روش كوكریجینگ برای متغییر بارندگی بهار با احتمال وقوع 90 درصد   94

جدول (5-48): ویژگی كلی پارامتر دما.......................................................................... 103

جدول(5-49): پارامترهای واریوگرام كریجینگ برای دما............................................. 103

جدول(5-50): پارامترهای واریوگرام كوكریجینگ برای دما......................................... 103

جدول(5-51): معیارهای ارزیابی روش میانگین متحرك وزنی برای دما..................... 104

جدول(5-52): معیارهای ارزیابی روش كریجینگ برای متغییر دما.............................. 104

جدول(5-53): معیارهای ارزیابی روش كوكریجینگ برای متغییر دما.......................... 104

جدول(5-54): پارامترهای واریوگرام كریجینگ برای دما با احتمال وقوع 75 درصد.. 108

جدول(5-55): پارامترهای واریوگرام كوكریجینگ برای دما با احتمال وقوع 75 درصد 109

جدول(5-56): پارامترهای واریوگرام كریجینگ برای دما با احتمال وقوع 90 درصد.. 109

جدول(5-57): پارامترهای واریوگرام كوكریجینگ برای دما با احتمال وقوع 90 درصد 109

جدول(5-58): معیارهای ارزیابی روش میانگین متحرك وزنی متغییر دما با احتمال وقوع 75 درصد    109

جدول(5-59): معیارهای ارزیابی روش كریجینگ برای متغییر دما با احتمال وقوع 75 درصد   109

جدول(5-60): معیارهای ارزیابی روش كوكریجینگ برای متغییر دما ا احتمال وقوع 75 درصد 110

جدول(5-61): معیارهای ارزیابی روش میانگین متحرك وزنی متغییر دما با احتمال وقوع 90 درصد    110

جدول(5-62): معیارهای ارزیابی روش كریجینگ برای متغییر دما با احتمال وقوع 90 درصد   110

جدول(5-63): معیارهای ارزیابی روش كوكریجینگ برای متغییر دما ا احتمال وقوع 90 درصد 110

جدول(5-64): ویژگی كلی پارامتر تبخیر........................................................................ 115

جدول(5-65): پارامترهای واریوگرام كریجینگ برای تبخیر......................................... 115

جدول(5-66): پارامترهای واریوگرام كوكریجینگ برای تبخیر..................................... 116

جدول(5-67): معیارهای ارزیابی روش میانگین متحرك وزنی برای متغییر تبخیر وتعرق         116

جدول(5-68): معیارهای ارزیابی روش كریجینگ برای متغییر تبخیر وتعرق............... 116

جدول(5-69) معیارهای ارزیابی روش كوكریجینگ برای متغییر تبخیر وتعرق............ 116

جدول(5-70): پارامترهای واریوگرام كریجینگ برای تبخیربااحتمال وقوع 75 درصد. 120

جدول(5-71): پارامترهای واریوگرام كوكریجینگ برای تبخیربااحتمال وقوع 75 درصد 120

جدول(5-72): پارامترهای واریوگرام كریجینگ برای تبخیربااحتمال وقوع 90 درصد. 120

جدول(5-73): پارامترهای واریوگرام كوكریجینگ برای تبخیربااحتمال وقوع 90 درصد 121

جدول(5-74): معیارهای ارزیابی روش میانگین متحرك وزنی متغییر تبخیر با احتمال وقوع 75 درصد 121

جدول(5-75): معیارهای ارزیابی روش كریجینگ برای متغییر تبخیر با احتمال وقوع 75 درصد 121

جدول(5-76): معیارهای ارزیابی روش كوكریجینگ برای متغییر تبخیر ا احتمال وقوع 75 درصد        121

جدول(5-77): معیارهای ارزیابی روش میانگین متحرك وزنی متغییر تبخیر با احتمال وقوع 90 درصد 121

جدول(5-78): معیارهای ارزیابی روش كریجینگ برای متغییر تبخیر با احتمال وقوع 90 درصد 122

جدول(5-79): معیارهای ارزیابی روش كوكریجینگ برای متغییر تبخیر ا احتمال وقوع 90 درصد        122

جدول(5-80): مساحت هریك از مناطق 3 گانه كشت گندم دیم..................................... 129

جدول(1-پ): نتایج آزمون ران تست برای بارندگی...................................................... 148

جدول(2-پ): نتایج آزمون ران تست برای دما.............................................................. 149

جدول(3-پ): نتایج آزمون ران تست برای ساعات آافتابی............................................ 149

جدول(4-پ): نتایج آزمون ران تست برای رطوبت نسبی.............................................. 149

جدول(5-پ): نتایج آزمون ران تست برای سرعت باد.................................................. 149

جدول(6-پ): نتایج آزمون نرمال برای ساعات آفتابی................................................... 149

جدول(7-پ): نتایج آزمون نرمال برای سرعت باد........................................................ 149

جدول(8-پ): نتایج آزمون نرمال برای دما................................................................... 150

جدول(9-پ): نتایج آزمون نرمال برای رطوبت نسبی................................................... 150

جدول(10-پ): نتایج آزمون نرمال برای بارندگی......................................................... 151

 

 

 

فهرست اشكال

شكل(2-1):واریوگرام وپارامترهای آن.......................................................................... 11

شكل(4-1): موقعیت جغرافیایی استان تهران در كشور................................................. 33

شكل(4-2): نقشه شبكه ایستگاه های مطالعاتی استان تهران......................................... 43

شكل(4-3): نمودار میله ای ایستگاه های منطقه مطالعاتی.............................................. 45

شكل(4-4): مراحل انجام مطالعات زمین آمار وانتخاب بهترین مدل برای تخمین كمیت مورد نظر        64

شكل(5-1):نمودار بارندگی برحسب مساحت درصد...................................................... 67

شكل(5-2):نمودار هیپسومتری طبقات ارتفاعی با مساحت............................................. 67

شكل(5-3):نمودار میانگین ایستگاه های منطقه مطالعاتی............................................... 68

شكل(5-4): واریوگرام مربوط به پارامتر بارندگی......................................................... 69

شكل(5-5):واریوگرام متقابل مربوط به پارامتر بارندگی............................................... 69

شكل(5-6):نمودار نرمال شده بارندگی.......................................................................... 70

شكل(5-7): نقشه همباران طول فصل رشد گندم دیم در منطقه مطالعاتی..................... 72

شكل(5-8):میانگین بارندگی فصل بهار وپائیز شهرستانهای استان تهران.................... 73

شكل(5-9): واریوگرام مربوط به پارامتر بارندگی پائیز................................................ 74

شكل(5-10):واریوگرام متقابل مربوط به پارامتر بارندگی پائیز.................................... 74

شكل(5-11): واریوگرام مربوط به پارامتر بارندگی بهار............................................... 75

شكل(5-12):واریوگرام متقابل مربوط به پارامتر بارندگی بهار..................................... 75

شكل(5-13):نمودار نرمال شده بارندگی پائیز................................................................ 75

شكل(5-14):نمودار نرمال شده بارندگی بهار................................................................ 75

شكل(5-15):نقشه توزیع مكانی بارندگی فصل پائیز....................................................... 78

شكل(5-16): نقشه توزیع مكانی بارندگی فصل بهار...................................................... 79

شكل(5-17): واریوگرام مربوط به پارامتر بارندگی با احتمال وقوع 75 درصد............ 81

شكل(5-18): واریوگرام متقابل به پارامتر بارندگی با احتمال وقوع 75 درصد............. 81

شكل(5-19): واریوگرام مربوط به پارامتر بارندگی با احتمال وقوع 90 درصد............ 82

شكل(5-20): واریوگرام متقابل به پارامتر بارندگی با احتمال وقوع 90 درصد............. 82

شكل(5-21): نمودار نرمال بارندگی با احتمال وقوع 75 درصد ................................... 83

شكل(5-22): نمودارنرمال بارندگی با احتمال وقوع 90 درصد...................................... 83

شكل(5-23): واریوگرام مربوط به پارامتر بارندگی  فصل پائیزبا احتمال وقوع 75 درصد        86

شكل(5-24): واریوگرام متقابل به پارامتر بارندگی فصل پائیز با احتمال وقوع 75 درصد         86

شكل(5-25): واریوگرام مربوط به پارامتر بارندگی  فصل بهار با احتمال وقوع 75 درصد       87

شكل(5-26): واریوگرام متقابل به پارامتر بارندگی فصل بهار با احتمال وقوع 75 درصد         87

شكل(5-27): نمودار نرمال بارندگی پائیز با احتمال وقوع 75 درصد ........................... 88

شكل(5-28): نمودارنرمال بارندگی بهار با احتمال وقوع 90 درصد.............................. 88

شكل(5-29): واریوگرام مربوط به پارامتر بارندگی  فصل پائیز با احتمال وقوع 90 درصد       91

شكل(5-30): واریوگرام متقابل به پارامتر بارندگی فصل پائیز با احتمال وقوع 90 درصد         91

شكل(5-31): واریوگرام مربوط به پارامتر بارندگی  فصل بهار با احتمال وقوع 90 درصد       91

شكل(5-32): واریوگرام متقابل به پارامتر بارندگی فصل بهار با احتمال وقوع 90 درصد         92

شكل(5-33): نقشه توزیع مكانی بارندگی با احتمال وقوع 75 درصد............................. 95

شكل(5-34): نقشه توزیع مكانی بارندگی با احتمال وقوع 90 درصد............................. 96

شكل(5-35): نقشه توزیع مكانی بارندگی پائیز با احتمال وقوع 75 درصد.................... 97

شكل(5-36): نقشه توزیع مكانی بارندگی بهار با احتمال وقوع 75 درصد..................... 98

شكل(5-37): نقشه توزیع مكانی بارندگی پائیز با احتمال وقوع 90 درصد.................... 99

شكل(5-38): نقشه توزیع مكانی بارندگی بهار با احتمال وقوع 90 درصد.................... 100

شكل(5-39): نمودارمیانگین دما ایستگاه های مورد مطالعه.......................................... 102

شكل(5-40): واریوگرام مربوط به دما.......................................................................... 102

شكل(5-41): واریوگرام متقابل به دما........................................................................... 103

شكل(5-42): نمودار دما................................................................................................ 103

شكل(5-43): نقشه همدمای طول فصل رشد گندم دیم در منطقه مطالعاتی.................. 105

شكل(5-44): نمودار دما با احتمال وقوع 75 درصد...................................................... 106

شكل(5-45): نمودار دما با احتمال وقوع 90 درصد...................................................... 106

شكل(5-46): نقشه همدمای طول فصل رشد گندم دیم در منطقه مطالعاتی.................. 107

شكل(5-47): واریوگرام دما با  احتمال وقوع 75 درصد............................................... 107

شكل(5-48): واریوگرام متقابل با  احتمال وقوع 75 درصد.......................................... 108

شكل(5-49): واریوگرام دما با  احتمال وقوع 90 درصد............................................... 108

شكل(5-50): نقشه همدمای طول فصل رشد گندم دیم با  احتمال وقوع 75 درصد در منطقه مطالعاتی  111

شكل(5-51): نقشه همدمای طول فصل رشد گندم دیم با  احتمال وقوع 90 درصد در منطقه مطالعاتی  112

شكل(5-52): نمودار میانگین تبخیر................................................................................ 114

شكل(5-53): واریوگرام تبخیر....................................................................................... 114

شكل(5-54): واریوگرام متقابل تبخیر............................................................................ 115

شكل(5-55): نمودار تبخیر ........................................................................................... 115

شكل (5-56): نقشه هم تبخیر طول فصل رشد گندم دیم منطقه مطالعاتی.................... 117

شكل(5-57): نمودار تبخیر با احتمال وقوع 75 درصد.................................................. 118

شكل(5-58): نمودار تبخیر با احتمال وقوع 90 درصد.................................................. 118

شكل(5-59): واریوگرام تبخیر با احتمال وقوع 75 درصد............................................ 118

شكل(5-60): واریوگرام متقابل تبخیر با احتمال وقوع 75 درصد................................. 119

شكل(5-61): واریوگرام تبخیر با احتمال وقوع 90 درصد............................................ 119

شكل(5-62): واریوگرام متقابل تبخیر با احتمال وقوع 90 درصد................................. 120

شكل (5-63): نقشه هم تبخیر با احتمال وقوع75 درصد منطقه مطالعاتی..................... 123

شكل (5-64): نقشه هم تبخیر با احتمال وقوع90 درصد منطقه مطالعاتی..................... 124

شكل(5-65): نقشه هیپسومتری منطقه مطالعاتی .......................................................... 126

شكل(5-66): نقشه شیب منطقه مطالعاتی ..................................................................... 127

شكل(5-67): نقشه پهنه بندی كشت گندم دیم در استان تهران..................................... 130

شكل(5-68): نقشه پهنه بندی كشت گندم دیم با احتمال وقوع 75 درصد در استان تهران        131

شكل(5-69): نقشه پهنه بندی كشت گندم دیم با احتمال وقوع 90 درصد در استان تهران        132

شكل(5-70): نمودار همستگی عملكرد گندم دیم با باراندگی در كرج............................ 133

شكل(5-71): نمودار همستگی عملكرد گندم دیم با باراندگی در فیروزكوه................... 134

شكل(5-72): نمودار همستگی عملكرد گندم دیم با باراندگی در ورامین....................... 135

شكل(5-73): نمودار همستگی عملكرد گندم دیم با باراندگی در دماوند....................... 136

شكل(5-74): نمودار همستگی عملكرد گندم دیم با باراندگی در ری............................. 136

 

چكیده 

شناخت اقلیم وبررسی نیازهای اقلیم شناختی گیاهان زراعی از مهمترین عوامل موثر در تولید است. عوامل اقلیمی وعوامل زمینی درتعیین مناطق مساعد كشت گندم دیم، اهمیت بسزائی دارند. در این مطالعه كه در استان تهران صورت گرفته، از عوامل اقلیمی: بارش طول فصل رشد، بارش پائیزه، بارش بهاره،  دما، تبخیر وتعرق پتانسیل(به روش پنمن مانتیث فائو) در طول دورۀ رشد گندم دیم واز عناصر زمینی: ارتفاع وشیب استفاده شد. جهت تهیه نقشه های اقلیمی روش های  معین وزمین آماری مورد بررسی قرار گرفتند. روش های معین مورداستفاده شامل روش های میانگین متحرك وزنی(WMA) باتوان های1 الی 5 می باشد. نتایج این بررسی نشان دهندۀ مزایای روش های زمین آماری نسبت به روش های معین درتهیه نقشه های اقلیمی است. از جمله این مزایا می توان به تحلیل واریوگراف اشاره كرد، كه بر اساس پارامترهای آن می توان شبكه نمونه برداری را بطور بهینه طراحی نمود. دقت بالاتر این روش ها براساس شاخص میانگین قدر مطلق خطا(MAE ) ومتوسط قدر مطلق انحراف (MBE) ) همچنین از نیمساز دیاگرام پراكنش مقادیر موجود وبر آورد شده (ضرایبa , b ) به روش تكنیك متقابل نیز برای ارزیابی دقت روش ها استفاده شد. در روش های كوكریجینگ می توان از متغییر كمكی جهت تهیه نقشه و میانیابی استفاده نمود.

همچنین در این تحقیق توزیع جغرافیایی هر یك از پارامترهای هواشناسی  با احتمال وقوع 75و 90 درصد نیز تهیه شد، نقشه ها نشان داند كه مناطق شمالی استان برای كشت مناسب وقسمتهای جنوبی برای كشت نامناسب می باشد.

نتایج بررسی های انجام شده نشان می دهد كه روش كوكریجینگ ساده در برآورد بارندگی ، دما وتبخیر وتعرق پتانسیل و روش كوكریجینگ معمولی در برآورد بارش پائیز و بهار درطول دورۀ رشد گندم دیم ارائه می دهد. پس از تهیه نقشه های هم اقلیمی كه با استفاده از روش های مذكور ترسیم شد، نقشه های مذكور از طریق نرم افزار سیستم اطلاعات جغرافیایی با نقشه های ارتفاع وشیب تلفیق شده ونقشه نهایی مناطق مساعد كشت گندم دیم در استان تهران بدست آمد.

نقشه نهایی نشان دادكه عمده مناطق مناسب برای كشت گندم دیم در قسمت غرب وشمال غربی كرج و مناطق بسیار پراكنده درقسمت های مركزی و شمال شرقی استان تهران قرار دارد.  مناطق متوسط برای كشت گندم دیم قسمتهایی از دماوند،  ورامین، شهر ری، جنوب کرج وقسمتهای شمال کرج، تجریش وبخش کوچکی در شمال شرقی تهران را شامل می شود. همچنین مناطق ضعیف برای كشت گندم دیم قسمتهای جنوبی دماوند، فیروز كوه، ورامین، ری و بخش خیلی کوچکی ازکرج می باشد.

 

فصل اول

كلیات

1-1 -مقدمه

شناخت پارامترهای آب و هوایی و اثر آنها روی گیاهان زراعی یكی از مهمترین عوامل موثر در افزایش عملكرد و به تبع آن بالا بردن تولید می باشد و این موضوع به ویژه در شرایط كشاورزی دیم از اهمیت بیشتری برخوردار است. چون اقلیم در كشت دیم بیشترین تاثیر را در عملكرد گندم دارد.  كاشت بی رویه گندم دیم در مناطق نامساعد و عدم استفاده مناسب از امكانات بالقوه اقلیمی سبب تخریب منابع طبیعی و هدر رفتن سرمایه های ملی می گردد.

گندم یك محصول استراتژیك و مهمترین محصول زراعی كشور است و نقش بارزی در تأمین تغذیه مردم دارد، بنابراین اگر بتوان با توجه به نیازمندی های اکو فیزولوژیکی این محصول، عوامل محیطی مناطق مساعد كشت گندم دیم را شناسایی نمود و محدودیت ها یا توانمندی‌هایی كه اقلیم در محیط ایجاد كرده است را شناسایی نمود، عملاً می توان به عملكرد بیشتری در واحد سطح دست یافت. این امرسبب بهبود شرایط اقتصادی كشاورزی و سطح درآمد كشور خواهد گردید.

 پهنه بندی اقلیمی- كشاورزی، كشاورزان را قادر می سازد كه عملیات كشاورزی را متناسب با شرایط آب و هوایی منطقه تطبیق دهند. این امر باعث می گردد كه خسارت وارد شده بر محصول كه ناشی از عدم شناخت كافی متغیرهای اقلیمی است، كاهش یابد. بعضی از دانشمندان از جمله واتسون[1] (1964) بر این باورند كه نوع تولید كشاورزی از جمله، نوسان محصول به آب و هوا بستگی دارد. بنابراین، امروزه، بزرگترین مشكل در هواشناسی كشاورزی اثر نوسان آب و هوا بر محصول است (خالدی،1374).

دو گروه اصلی برای توسعه وارتقاء فعالیت های زراعی دخالت دارند: عوامل پایدار وعوامل ناپایدار. عوامل پایدار عواملی هستند كه طی سال های متمادی، تغییرات آنها بسیار كم وبطئی است از جمله این موارد شیب، ارتفاع، جهت ونوع خاك را می توان نام برد. عوامل ناپایدار عواملی كه دارای تغییرات زمانی می باشند، مانند میزان بارندگی، دما ، رطوبت و ... . نكته حائز توجه این كه برای ایجاد وتوسعه فعالیت های زراعی موفق، امكان اصلاح یاتغییر عوامل پایدار متناسب با نیاز وجو دارد ولی تغییر شرایط اقلیمی به جز در شرایط گلخانه ای امكان پذیر نمی باشد و حتما می بایستی وضعیت زراعی را متناسب با همان شرایط تنظیم نمود(رسولی وهمكاران، 1384. راشد محصل، 1385).

با توجه به اهمیت بخش کشاورزی، انجام تحقیقات منطقه‌ای برای تعیین مناطق مساعد کشت هر گیاه زراعی ضروری به نظر می رسد. در این تحقیق با تحلیل مشاهدات آب و هوایی  بااستفاده از روش های زمین آماری نظیر کریجینگ، کوکریجینگ ومیانگین متحرک وزنی وتلفیق عوامل محلی با استفاده از عملیات انطباق لایه های مختلف و آنالیز آماری، پهنه بندی اقلیمی- كشاورزی استان تهران برای كشت گندم دیم در محیط GIS صورت گرفت و در نتیجه استعداد اراضی برای كشت این محصول شناسایی گردید.

 

1-2- تعریف حدود موضوع

پهنه بندی مناطق مستعد برای کشت گندم دیم در استان تهران باتوجه به فاکتورهای اقلیمی(بارندگی،دما وتبخیر وتعرق به روش پنمن مانتیث فائو) در طول فصل رشد وعوامل زمینی (ارتفاع و شیب )به کمک روش های زمین آماری برای كشت گندم دیم در محیط GIS، موضوع اصلی تحقیق به شمار می رود. عناصر آب و هوایی وعوامل محلی در تعیین نوع كشت و عملكرد محصول اهمیت بسزایی دارند.

 

 1-3- بیان مسئله پژوهش

به دنبال روند تکاملی روش های زمین آماری در تخمین ذخایر معدنی،پهنه بندی مناطق آلوده (از نظر آلودگی منابع خاک، آب، هوا) پهنه بندی مناطق مساعدکشت و... ، روز به روز پایه های زمین آمار ونفوذ این علم به شاخه های مختلف سایر علوم به صورت بارز تری نمایان می شود. روشهای زمین آمار می تواند برای متغییرهایی که ساختار مکانی دارند، مفید واقع شوند. با توجه به شبکه جمع آوری اطلاعات اقلیمی در کشور که یک شبکه نسبتأ منسجم می باشد، می توان تأثیر تلفیقی عوامل مختلف اقلیمی نظیر بارندگی، دما وتبخیر وتعرق و محلی نظیر ارتفاع، شیب ... برای تعیین مناطق مساعد کشت گندم دیم در استان تهران را بررسی و تحلیل نمود.

گندم گیاهی است که به مقدار زیاد در مساحت وسیعی از زمین های کشاورزی دنیا وایران کشت می شود. با توجه به اهمیت استراتژیک گندم، شناسایی مناطق مساعد برای کشت این محصول زراعی براساس داده های اقلیمی باعث افزایش عملکرد آن خواهد شد. در این بررسی جهت تعیین مناطق مساعد کشت گندم دیم دراستان تهران از عناصر اقلیمی بارش ، دما وتبخیر وتعرق بالقوه(با استفاده از روش پنمن مانتیث فائو) در طول فصل رشد واز عوامل زمینی شیب وارتفاع استفاده می گردد.

تجزیه وتحلیل متغیرهای اقلیمی بااستفاده از روش های زمین آمار همچون کریجینگ، کوکریجینگ ومیانگین متحرک وزنی صورت خواهد گرفت. سپس با استفاده از توابع سیستم اطلاعات جغرافیایی متناسب باقابلیت دیم هر کدام از عوامل مطالعاتی را به حالات  مناسب، متوسط، ضعیف و نامناسب تقسیم بندی نموده ونقشه های مربوط را ترسیم می کنیم. در ادامه از روی هم قرار دادن نقشه های یاد شده یک نقشه نهایی حاصل می آید.

 

1-4- سوالات پژوهش

        با توجه به اهمیت موضوع، سوالهای اساسی این تحقیق عبارتنداز:

1- بااستفاده از پارامترهای هواشناسی وعوامل زمینی وروشهای مبتنی برزمین آمارچه مناطقی از استان تهران توان اکولوژیکی مناسب برای کشت گندم دیم می باشند؟

2-کدام یک ازانواع روشهای زمین آماری دارای کمترین خطا برای  ترسیم نقشه های بارندگی، دما و تبخیروتعرق پتانسیل می باشد؟

 

1-5- اهداف تحقیق

این مطالعه با هدف تحلیل مکانی دما، بارش وتبخیر وتعرق در ایستگاه های سازمان هواشناسی و وزارت نیرو(تماب) استان تهران با استفاده از برخی روش های زمین آماری ومقایسه کارایی این روشها با یکدیگر وهمچنین تأثیر عوامل زمینی به منظور پهنه بندی مناطق مساعد برای کشت گندم دیم صورت می گیرد. از این رو اهداف مرحله‌ای آن را می‌توان با در نظر گرفتن ابعاد گوناگون اقلیمی وعوامل محلی به شرح زیر بیان كرد:‌

1- مطالعه و بررسی منابع معتبر علمی در زمینه اقلیم شناسی كشاورزی وداده های جوی درزمین آمار در ایران و جهان و شناسایی و بكارگیری مشاهدات اقلیمی شاخص در كاشت گندم دیم.

2-   تهیه نقشه‌های هم‌ارزش اقلیمی و تعیین ارزش وزنی هر پارامتر در منطقه مورد مطالعه بااستفاده از روشهای زمین آمار.

3-   مقایسه  انواع روشهای زمین آمار واستفاده از روشی که کمترین خطا را داشته باشد درتعیین پارامترهای اقلیمی.

4-   تهیه نقشه های توپوگرافی وشیب وتعیین ارزش وزنی هر پارامتر در منطقه مورد مطالعه

5-   پهنه بندی و مرزبندی اراضی استان تهران از لحاظ میزان مطلوبیت كاشت گندم دیم.

 

1-6-فصول پایان نامه

فصول مختلف این تحقیق به صورت زیرتدوین یافته است: در فصل دوم مقدمه ای دربارۀ پهنه بندی اقلیم شناسی كشاورزی، روشهای ناحیه بندی، تعیین تاریخ كشت و روشهای زمین آمار بحث می شود.درفصل سوم  به  تحقیقاتی كه در زمینه پهنه بندی اقلیمی كشاورزی و زمین آمار وداده های جوی انجام شده است، اشاره می شود. درفصل چهارم روش شناسی لازم برای انجام تحقیق تشریح شده است. این امر شامل جمع آوری وآماده سازی داده های مورد نیاز در منطقه مورد مطالعه، چگونگی رسم نقشه هاو روش های زمین آماری  به طور اجمالی می باشد. درفصل پنجم خلاصه ای از كارهای انجام شده و نتایجی كه از این تحقیق گرفته شده آمده است. با لاخره فصل ششم به نتیجه گیری پژوهش اختصاص یافته است.

 

 

 

 

فصل دوم

تعاریف

2-1- مقدمه

      تولید محصول، بیش ازهمه به آب وهوا و شرایط اقلیمی بستگی دارد. درک درست از شرایط آب وهوایی و شناخت ابزارها ی لازم برای اجرای سودمند طرحها، برای بکارگرفتن پتانسیل های آب وهوایی افزایش تولید محصولات کشاورزی می تواند مفید باشد. در واقع بسیاری از کشورها، نواحی آگروکلیمایی را برای اهداف کشاورزی، طرحهای کاربری اراضی ومدیریت بکار گرفته اند(ماوی[2]، 1961). پهنه بندی و ترسیم نقشه های عناصر اقلیمی از دیرباز در بین اندیشمندان علم جغرافیا و اقلیم شناسان معمول بوده است كه یكی از قدیمی ترین آنها،‌استفاده از نقشه های مطالعه تفاوتهای مكانی آب و هوا در قرن نوزدهم توسط فون هامبولت[3] است. وی با استفاده از خطوط همدما نقشه پراكندگی دما را در نیمكره شمالی ترسیم نمود (علیجانی وكاویانی).

در دهه‌های اخیر با بهره گیری از فناوری رایانه‌ای سرعت محاسبات در تجزیه و تحلیل داده‌های اقلیمی و دقت ترسیم نقشه ها با استفاده از بسته های نرم افزاری  GISو GS⁺ و استفاده از قوانین زمین آماری بسیار بالا رفته است.

 

2-2- مناطق كشت گندم دیم

گندم از مهمترین گیاهان زراعی جهان است ودر ایران نیز ازگیاهان زراعی استراتژیك محسوب می شود. گندم در مناطق گرمسیری ونیمه گرمسیری  در مقیاس وسیعی كشت می شود. گندم تقریبا از ارتفاع 300 متر پائین تر از سطح دریا (فلسطین) تا ارتفاع 4000 متر بالاتر از سطح دریا(كشور پرو) كشت می شود. عمدتا كشت وكار و تولید آن، از نظر جغرافیایی بین 30 تا 60 درجه شمالی و25 تا 40 درجه عرض جنوبی، متمركز شده است. به طور كلی گندم در مناطق با بارندگی سالانه 300 و1000 میلی متر ولی بیشتر در جاهایی كه بارندگی از 700 میلی متر تجاوز نمی كند كاشته می شود. در مناطق با بارندگی بیشتر معمولا بعلت اثرات غیر مستقیم رطوبت مانند شیوع بیماریهای قارچی، شستشوی مواد غذایی خاك، احتمال ورس، مشكلات آماده سازی زمین و نگهداری آن كمتر كشت می گردد(راشد محصل، 1385 وكمالی، 1376).

 

2-3- روشهای ناحیه بندی آگروکلیمایی

اولین گام برای ترسیم یک ناحیه آگروکلیمایی تعیین کردن پارامترهای اقلیمی همانند بارندگی، دما، تبخیرو تعرق و... بصورت شاخص های آگروکلیمایی است. دومین مرحله، تهیة نقشة توزیع جغراقیایی شاخص ها بصورت نواحی آگروکلیمایی است. پارامترهای اقلیمی که در چرخة زندگی گیاهان موثرند عبارتند از:

1-   عناصر مهم برای رویش گیاه که عبارتند از: رطوبت، درجه حرارت.

2-   عناصرمهم و لازم برای تکامل مراحل متوالی زندگی گیاه که عبارتند از: طول روز، اختلاف سالانة درجه حرارت وتابش، میزان درجه حرارت روزانه، طول دورة یخبندان، طول فصل خشک و بارانی

روشهای متعددی برای طبقه بندی نواحی آگروکلیمایی وجود دارد. سلیانینوف درسال (1975) نواحی آگروکلیمایی روسیه را با درنظر گرفتن عوامل مختلفی همچون دمای موثر ، طول دورة رشد، رژیم رطوبت سالانة خاک و زهکشی، تعیین کرده است. طبقه بندی سلیانینوف خیلی جامع است و خصوصا برای نواحی که در عرض جغرافیایی گسترده شده اند، مناسب است. مزیت دیگر این طبقه بندی، در دسترس بودن آمارهای هواشناسی مورد استفاده است. ویشر[4](1995) بر اساس مطالعة شرایط محیطی و تولید محصول، 8 منطقه  آگروکلیمایی را در دنیا مشخص کرده است.

از روش های دیگری که برای طبقه بندی نواحی آگروکلیمایی بکار رفته اند، باید از روش بارگوس[5] (1968)، ماوی[6])1981) و ردی[7])1983) یادکرد.

 

2-4- تعیین تاریخ کاشت گندم دیم

انتخاب تاریخ کاشت مناسب از طریق تنظیم الگوی رشد گیاه با نزولات آسمانی یا رطوبت  موجود در خاک، اثر قابل ملاحظه ای روی مصرف راندمان آب دارد. محققین مختلف تاریخهای شروع بارندگی موثر را حد نهایی تاریخ کاشت گندم دیم می دانند. در مورد تعریف بارندگی موثر در رابطه با کشت گندم اختلاف نظر وجود دارد ولی عمدتا بارندگی 5 میلی متررا بعنوان بارش موثر قبول دارند. اوسترین[8] (1987) برای اقلیم های خشک ونیمه خشک سه تعریف را مورداستفاده قرار داد. در تعریف اول، تاریخ شروع بارندگی را اولین روزی می داند که از اول مهر جمع بارندگی به 15 میلی متر برسد. دومین تعریف تاریخ شروع بارندگی اولین روزی است که جمع بارندگی به 5 میلی متربرسد به شرطی که 15 روز بعداز آن فصل خشک نباشد. سومین تعریف، تاریخ شروع بارندگی اولین روزی است که جمع بارندگی به 20 میلی متر برسد. کمالی(1376 ) با استفاده از داده های اقلیمی وشروع بارندگی، تاریخ کشت گندم دیم را درمناطق دیم خیز غرب کشور محاسبه نموده است. وی به این نتیجه رسیده است که توزیع بارندگی در طول دوره رشد و شروع بارش حداقل 5 میلی متر در 24 ساعت مهمترین عامل موثر در تعیین تاریخ کشت محسوب می گردد.

 

2-5- زمین آمار[9]

در یکی دو دهه ی اخیر، به موازات پیشرفت های سخت افزاری و نرم افزاری کامپیوتر و ارائه ی سامانه های اطلاعات جغرافیایی[10]، شاهد توجه به علاقمندی روز افزونی به پردازش و مدل سازی[11] داده های مکانی[12] هستیم. منظور از داده های مکانی، مجموعه داده هایی است که علاوه بر مقادیر کمی و عددی، موقعیت جغرافیایی و مکانی نیز ثبت می گردد و در پردازش های مربوط، به کار گرفته می شود. بسیاری از علوم محیطی[13] از جمله علوم اقلیمی، در برگیرنده ی متغیر ها و خصوصیاتی هستند که مقادیر آنها به صورت پیوسته ی در فضای چند بعدی نمونه برداری، توزیع یافته اند. از نقطه نظر مقیاس مطالعه، فضای توزیع داده ها مشتمل بر محدوده های میکروسکوپی تا محدوده های وسیع ناحیه ای، کشوری، قاره ای و جهانی است.

از دیر باز، توزیع مکانی عوامل اقلیمی و پراکنش جغرافیایی آن ها مورد توجه بوده است و عمدتاً در قلمروی اقلیم شناسی بدان پرداخته شده است. اعمال مدیریت در خصوص شرایط اقلیمی در قالب مدیریتی و مبتنی بر رفتار پویا و تغییر پذیری مکانی خصوصیات مختلف اقلیم، نیازمند رعایت اصل ضرورت ها و نیازهای هر موقعیت جغرافیایی برای داده های مورد نظر است. این نوع مدیریت را اصطلاحاً مدیریت خاص مکانی می نامند. این مدیریت، پایه و اساس کشاورزی و توسعه وضعیت خوب در منابع طبیعی است.

به کارگیری ابزارهای تجزیه و تحلیل و پردازش ریاضی و آماری، که توانایی به کار گیری هم زمان اطلاعات کمی و عددی متغیر مورد نظر و اطلاعات مربوط به موقعیت نسبی جغرافیایی داده ها را دارند، ضروری است. مجموعه ی روش های آماری مربوط را «آمار مکانی»[14] می نامند. آمار مکانی، فراهم آورنده ی چار چوبی نظری و کاربردی به منظور تجزیه و تحلیل مکانی داده ها[15] است. این شاخه ی کاربردی از علم آمار، وظیفه ی توصیف[16]، تخمین و پیش بینی[17]، تفسیر[18] و کنترل فرآیندها و متغیرهای مکانی را به عهده دارد(محمدی، 1385).

---

جهت دریافت فایل پهنه بندی مناطق مساعد كشت گندم دیم با توجه به فاكتورهای اقلیمی وعوامل زمینی به كمك روش های  زمین آماری لطفا آن را خریداری نمایید