آفات گلخانه ای

مقدمه:

در چند دهه اخیر تمركز جمعیت در شهرهای بزرگی نظیر تهران بازار مصرف بزرگی را برای محصولات كشاورزی فراهم كرده است. لذا زمین های كشاورزی، تا شعاع زیادی نسبت به این مراكز برای رفع نیازهای غذایی این جمعیت اختصاص یافته است اما با گسترش جمعیت در شهرها به تدریج نیاز به روش های جدیدی كه توانایی تولید بالاتر و برداشت محصول خارج از فصل را داشته باشد، بیشتر آشكار می شد لذا به تدریج گلخانه ها این تحول عظیم را به وجود آوردند. گلخانه ها با ایجاد شرایط بسیار مناسب رشد محصولات به صورت مصنوعی برای اولین بار این امكان را به وجود آورد ند كه محصولات مختلف را در تمام فصول به دست مصرف كننده برسانند                           .
از جمله محصولاتی كه با این روش تولید شد انواع سیفیجات،گلهای زینتی وبه طور كلی انواع محصولات كشاورزی بود كه برای كاشت و عرضه این محصول به بازار گلخانه های متعددی در اطراف شهرهای بزرگ از جمله تهران ساخته شدند. گلخانه ها با به وجود آوردن شرایط آب و هوایی مساعد می توانند همزمان به تكثیر آفت و بیماری های این محصول نیز كمك كنند. در این مقاله سعی می شود حشراتی كه در محیط گلخانه روی محصول خسارت وارد می سازند، معرفی شوند تا گلخانه داران با شناخت بهتر این حشرات را ه های مقابله با آنها را به طریق علمی به كار گیرند، زیرا بسیار دیده شده است كه یك گونه حشره توانسته به محصول گلخانه های زیادی خسارت هنگفتی وارد كند.

فصل اول

آفت چیست و چه عواملی باعث به وجود آمدن آفات می‌شوند؟

آفت موجودی است که خسارت اقتصادی داشته باشد. علل پیدایش آفت درسه               موضوع اصلی خلاصه می شود:                                                                    1) وارد شدن موجودات به مناطق جدید (Invasion) تهاجم          
 2)تغییرات اكولوژیكی              
 3)تغییرات اجتماعی_اقتصادی                                                                      
تهاجم یکی از موضوعات بسیار مهمی است که مخصوصاً در طی قرن اخیر بدلیل سهل‌الوصول شدن مسافرت‌ها، بسیار گسترش پیدا کرده است. در واقع تعداد بسیار زیادی از آفات مهم و کلیدی در نقاط مختلف دنیا آفاتی هستند که از یک نقطه یا منطقه پَراکنش بومی به مناطق جدید وارد شده‌اند و بدلیل اینکه این آفات بدون دشمنان طبیعی خود به مناطق جدید وارد می‌شوند عموماً تبدیل به آفت می‌شوند. مثال‌های بسیار زیادی در این زمینه در کشورهای اروپایی و در ایران وجود دارد.

 به عنوان مثال در راسته (Hemiptera) تعداد زیادی از شپشک‌ها مثل (Quadraspidiotus pernisiosus) یا شپشک های سان ژوزه مثل (Chrysomphalus dictyospermi) یا شپشک سپردار قهوه‌ای، سپردار قرمز یا (Aonidiella aurantii)، و(Aonidiellacitri)، یا شپشک استرالیایی مثل (Icery apurchasi) وجود دارند. کرم ساقه خوار برنج
(Chilo suppresalis) از راسته (Lepidoptera). مگس مدیترانه‌ای میوه‌ای (Ceratitis capitata) از راسته (Diptera) از زیر رده (Acari) گونه‌هایی مثل (Panonychusulmi) و (Panonychus citri) از گونه‌های بسیار مهم هستند که از طریق گیاهان زراعی و گیاهان زینتی و احتمالاً مرکبات از نقاط مختلف دنیا وارد کشور ما شده‌اند                           .
نقش قرنطینه        :
در ایران قرنطینه نقش مهم جلوگیری از ورود آفات جدید به کشور را به عهده دارد. برای مثال پس از بررسی‌های لازم توسط موسسه تحقیقات آفات و بیماری‌ها روی نوعی چمن وارداتی از كشور هلند (برای تعویض چمن استادیوم آزادی) از ورود آن به كشور جلوگیری بعمل آمد                                                   .      
                                                                                                             دومین عامل که باعث تبدیل موجودات به آفت می‌شود تغییرات اکولوژیکی است. تغییرات اکولوژیکی با تاریخچه کشاورزی قرین است. هر عملی که انسان در طبیعت انجام می‌دهد نوعی تغییر اکولوژیکی به همراه دارد. تغییرات اکولوژیکی در طی سده اخیر بسیار زیاد بوده است. تک کِشتی‌های وسیع، استفاده از واریته‌های پر محصول، و عملیات اَگرو تکنیکی مثل سمپاشی باعث شده است که تعادل در اکوسیستم و طبیعت به هم بخورد           .
حتی کشت گیاهان زینتی در گلخانه نوعی تغییر اکولوژیکی است. معمولاً از طریق وارد کردن دشمنان طبیعی، آفات در گلخانه‌ها را کنترل می‌كنند. در اکوسیستم طبیعی و در شرایط طبیعی زنجیره‌های غذایی بسیار پیچیده توسط تعداد بسیار زیادی آفت و دشمنان طبیعی ایجاد شده‌اند. از آنجا که سموم در طی نیم قرن اخیر این زنجیره پیچیده را بر هم زده‌اند، برای ایجاد تعادل مجدد زنجیره‌های غذایی بین گونه‌های گیاهخوار، پارزیتوئیدها و پرداتورها حداقل به پنجاه سال تلاش مداوم نیاز داریم                              .
در بین عوامل بر هم زننده تعادل اکولوژیک، قطعاً سموم و ترکیبات شیمیایی از اهمیت بسیار زیادی برخوردارند. بطوریكه سمپاشی زیاد بخصوص برای مدت طویل در محیط باعث تقویت ژن مقاوم در برابر این ترکیب شیمیایی شده و در طی سالیان متمادی، این جمعیت از طریق زاد و ولد افزایش پیدا می‌کند. و نهایتاً بعد از مدتی یک جمعیت مقاوم به سموم در طبیعت ظاهر می‌شود                    .
همچنین کاربرد سموم، باعث ایجاد آفت در مواردی نیز می‌شود. آفات ثانوی آفاتی هستند که از طریق کاربرد ترکیبات شیمیایی بوجود می‌آیند. بدین صورت كه آفت خاصی در طبیعت كه دارای جمعیت پایینی نیز می‌باشد بر اثر استفاده سموم از بین رفته ولی گونه‌هایی كه آفت محسوب نمی‌شوند بعد از مدتی به آفات خطرناك تبدیل می‌شوند.

فصل دوم

) Hemiptera  (

راسته ناجوربالان وانواع مهم خانواده های ان 

  ناجوربالان (Hemiptera)                                                       

این راسته یکی از بزرگترین راسته‌های حشرات است. مهمترین خصوصیت مورفولوژیک این حشرات ساختمان بالِ جلو است. بال جلو در قسمت قاعده‌ای،ضخیم و چرمی شده است و از قسمت‌ها و نواحی مختلفی تشکیل می‌شود که عبارتند از:                                                                               

1) Corium

2) Clavus

3) Cuneus

 و بخش‌های دیگر که، در تفکیک خانواده‌های سن‌ها اهمیت زیادی دارد.البته این بخش‌ها در همه سن‌ها وجود ندارد، بخش انتهایی بال جلو کاملاً حالت غشایی دارد و دارای تعدادی رگ‌بال است. که این قسمت در تفکیک خانواده‌هامورد استفاده قرار می‌گیرند. قطعات دهانی سن‌ها از نوع زَنَنده مَکَنده است، بنابراین از شیره گیاهی و در مواردی از خون تغذیه می‌کنند. سن‌ها به دو گروه اصلی خشكی‌زی و آبزی تقسیم می‌شوند. گونه‌های خشكی‌زی تعدادی شكارگر هستند و از گیاهان و خون انسان و سایر جانوران استفاده می‌كنند. یک بخش عمده از سن‌ها نیز آبزی هستند. سن‌ها دارای تعداد زیادی زیر راسته هستند که مهمترین زیر راسته‌ها عبارتند از:

1) Nepomorpha 

2) Gerromorpha

3) Pentatomorpha

4) Cimicomorpha

Nepomorpha* 

 راسته (Nepomorpha) شامل سن‌های آبزی هستند: سن‌های(Aquatic)

در زیر آب شنا می‌کنند و از ا نواع موجودات در   داخل آب تغذیه می‌کنند،

مهمترین خانواده‌ها عبارتند از:

1) Nepidae

2) Blostomatidae

3) Corixidae

که در محیط آب از انواع حشرات مثل لارو پشه‌ها و سایر آبزی‌ها تغذیه می‌کنند.

Gerromorpha*

زیر راسته دیگر ، زیر راسته جرومورفا است که سن‌های نیمه آبزی یا

 (Semi aquatic) می‌باشند. این سن‌ها شکارگر و در کنار یا سطح آب از

انواع بندپایان از جمله حشرات تغذیه می‌کنند. زیر راسته دیگر که از اهمیت
بیشتری نسبت به راسته‌های قبل برخوردارند، سن‌های راسته (Cimicomorpha)  و (Pentatomorpha) هستند.

Cimicomorpha*

سن‌های زیر راسته،(Cimicomorpha)که تعدادی از آن‌ها گیاه‌خوار و تعدادی شكارگر و تعدادی دیگر از آن‌ها خون‌خوار هستند. به بعضی از آن‌ها مختصراً اشاره می‌کنیم: خانواده،(Tigidae) اولین خانواده هستند. به این سن‌ها (Lace bugs) می‌گویند. به دلیل اینکه سطح بدنشان کاملاً مشبک است و از نظر فرم بالهای جلو، مواردی که در سن‌های قبلی ذکر شد در این سن‌ها دیده نمی‌شود. تعدادی از سن‌های بسیار مخرب در این خانواده قرار دارند و بعضی از آن‌ها گیاهان زینتی منازل را مورد حمله قرار می‌دهند. اما عموماً از سطح زیری برگ‌ها تغذیه می‌کنند. تغذیه آن‌ها باعث ایجاد لکه‌های زرد رنگ و در تراکم بالا باعث قهوه‌ای شدن برگ‌ها شده و موجب ریزش برگ‌ها و خساراتی از این جمله به گیاهان زینتی وارد می‌کند.

از جمله عمومی‌ترین گونه‌های این خانواده در ایران، گونه‌ای به نام(Stephanitis pyric) که بر روی گیاهان زینتی مثل (به ژاپنی) و سایر گیاهان فعالیت می‌کند و خساراتی را وارد می‌کند.               
خانواده دیگر، خانواده (Miridae) است. این خانواده از بزرگترین گونه سن‌ها از نظر تعداد بوده و به آن‌ها (Plant bugs) یا (Leaf bugs) گفته می‌شود و این سن‌ها از برگ گیاهان و شیره گیاهی تغذیه می‌کنند           .

سن‌های گیاهی حشراتی به طول ۴ تا ۱۰ میلی‌متر با بدنی نرم می‌باشند. راه تشخیص این حشرات بال‌های جلوی آن‌ها می‌باشد. بال جلوی آن‌ها دارای قسمتی به نام (Cuneus) هستند که در بیشتر سن‌ها این قسمت‌ها دیده نمی‌شود 

جهت دریافت فایل  آفات گلخانه ایلطفا آن را خریداری نمایید

کشت خاکهای هیدروپونیک

فهرست:

مقدمه

تکثیر گیاهان به روش آبکشت

-             کاشت بذر

-             کاشت در جعبه تکثیر

-             کاشت بذر در بستر خنثی

-             کاشت بذر در محیط مایع

-             تکثیر غیربذری

-             عناصر غذایی

-             ترکیب عناصر در گیاهان

-             عناصر پرمصرف

-             عناصر کم مصرف

-             عناصر غیرضروری

-             نکات مهم در ملایم کمبود در عناصر غذایی

-             روابط متقابل عناصر غذایی

-             کودهای مخلوط

-             pH

-             عناصر غذایی پویا و غیرپویا

-             غلظت عناصر غذایی و عملکرد

-             آماده سازی محلولهای غذایی

-             تغذیه از طری برگ

-             تجزیه محلولهای غذایی

-             روش کشت

-             نکات عمده

-             محیط های نگهدارنده

-             کشت در ماسه – سیستم باز

-             کشت در ریگ سیستم بسته

-             آب

-             پدیده اسمز

-             تعرق

-             آبیاری

-             محیط ریشه

-             نقش ریشه ها

-             روابط جذب عناصر غذایی

-             اثرات رشد گیاهان و آزمون های گیاهی

-             کارایی فتوسنتز

-             کنترل بیماریها

-             کاشت و مدیریت آن

-             گیاهان سازش پذیر با کشت بدون خاک

-             سیستم های متفاوت کشت هیدروپویک

-             سیستم های بدون سوبسترا

-             سیستم های همراه سوبسترا

-             تعاریف کشت گیاهان بیرون از خاک

مقدمه

آبکشت یا هایدروپونیک روش نوینی برای پرورش گیاهان است که درآن خاک زراعی بکار نمی رود. پایه و اساس این تکنیک عبارتست از تغذیه گیاه در محلولی که کلیه عناصر غذایی لازم و اساسی گیاه در آن وجود دارد. ریشه گیاه ممکن است یا مستقیما در محلول غذایی قرار گیرد و یا در بستری از مواد خنثی که آغشعته به محلول غذایی است.

فن کشت بدون خاک عناوین مختلفی دارد: آبکشت یا هایدرویونیک ، هوا کشت یا ایروپونیک ، هواکشت معلق، کشت در مایع یا هایدروکالچر ، در این بخش از کتاب سعی میکنیم عناوین فوق را که معمولاً به روش های مختلف آبکشت اطلاق میشود شرح دهیم.

آبکشت ، بمعنای عام خود ، شامل همه روش هایی است که در آنها از خاک استفاده نمی شود و آب در یک زمان هم منبع مواد غذایی و هم وسیله انتقال آن به گیاه بشمار میرود، و باین ترتیب همه عناوین فوق را در برمیگیرد. لفظ هایدرویونیک در اصل از کلمه یونانی «یونوس» بمعنای «کار» مشتق شده است و بمعنای چیزی است «که با آب کار میکند» و در فارسی اصطلاحاً آبکشت خوانده میشود. ولی در عمل آبکشت اختصاصا به یکی از روش های کشت بدون خاک گفته می شود که در آن گیاهان در بستری از مواد خنثی که آغشته به محلول غذایی است پرورش مییابند. در حالیکه بستر به زمین متکی است. در این کتاب آنجا که روش های مختلف شرح داده میشوند، آبکشت بمعنای اختصاصی خود بکار رفته است. روش های  دیگر آبکشت را بترتیب زیر می توان توصیف کرد:

هواکشت: ریشه گیاهان در هوا آزاد بوده و در عین حال بنحوی استوار نگهداشته می شوند و محلول غذایی متناوبا روی آنها پاشیده می شود.

کشت در مایع: ریشه گیاه کاملا در محیط مایع قرار دارد.

هوا کشت معلق: ریشه گیاهان در بستری از مواد خنثی قرار دارد و در محلول غذایی رقیقی غوطه ور است.

آبکشت شناور: روش جدیدی از هواکشت است که در آن گیاهان بر صفحات مشبکی قرار دارند که روی محلول غذایی شناور است.

شرحی که در این کتاب از روشهای مختلف می آوریم می تواند اصول کلی آبکشت را روشن تر کرده و تفاوت ها و شباهت های فنون مختلف آنرا روشن سازد.

برای اینکه خواننده بهتر بتواند کاربرد عملی هر یک از این روشها را دریابد ذیلا بطور مختصر هدفها و امکانات گوناگون کاربرد آنها را شرح می دهیم.

-             تولید میوه و سبزی تازه در زمینهای خشک، سنگی، باتلاقی، و زمینهایی که بدلیلی غیرقابل کشت هستند.

-             بهره برداری از اماکن متروکه مثل انبار، گاراژه و غیره.

-             کشت گیاهان علوفه ای بطور متوالی برای واحدهای کوچک دامداری.

-             صرفه جوئی قابل ملاحظه در مصرف آب در مناطقی که آب کمیاب است.

-             بازده بیشتر در تولید سبزیجات و گلهای خارج از فصل در گلخانه.

-             سهولت پیشینی میزان عملکرد

-             کیفیت بهتر محصولات.

-             کاهش میزان ابتلا به بیماریهای ارگانیک و انگلی گیاهان.

-             کاهش هزینه نیروی انسانی، بعلت حذف عملیاتی که به خاک مربوط می شود.

-             امکان کشت مداوم یک گیاه معین در یک زمین ثابت، بدون اینکه احتیاج به آیش باشد.

-             سهولت کشت گیاهان زینتی آپارتمانی چه در منزل و چه در گلخانه بعلت یکی شدن عمل آبیاری و کوددهی ، و همچنین بعلت کاهش فضای لازم.

در بخشهای آینده کتاب توضیح خواهیم داد که هر یک از روشهای فوق تا چه اندازه در تحقق این هدف ها موثر بوده اند.

در واقع آبکشت در قرن هفدهم پایه گذای شد. در این قرن یک دانشمند انگلیسی آزمایشاتی برای بررسی احتیاطات غذایی گیاهان انجام داد که دو قرن بعد در سال 1860 دنبال شد. این آزمایشات بمرور تکمیل شدند و نتایج روشنی درباره نحوه تغذیه گیاهان بدست آمد که پس از تلفیق با دستآوردهای علم معاصر به کشف روش نوین آبکشت منتهی شد.

وقتی کشت در خاک زراعی صورت می گیرد، حتی اگر خواص فیزیکی و شیمیایی خاک معلوم باشند و انسان بکمک کودهایی که کمیت و کیفیت آنها مشخص است مداخله کند، تعیین مصرف واقعی گیاهان از توانایی انسان خارج است، زیرا عوامل بیرونی مانند آب، درجه حرارت و تهویه همواره دخالت کرده و با تسریع یا کند کردن واکنشهای شیمیایی و حیاتی، شرایط اولیه را تغییر میدهند. عملیات کشت مثل آبیاری و کودپاشی دقیقاً به این خاطر صورت می گیرند که شرایط مطلوب خاک حتی الامکان حفظ و احیا گردد.

بهمین جهت برای اینکه تحقیقات آزمایشگاهی مذکور از تاثیر عوامل مزاحم خارجی محفوظ باشد دانشمندان مذکور از محلول های غذایی استفاده کردند که حاوی نمک های معدنی مورد احتیاج گیاه بودند. باین وسیله موفق شدند گیاهان را مستقیماً در یک محیط مایع یا در بستری آغشته به محلول غذایی پرورش دهند. این بسترها از لحاظ شیمیایی خنثی بودند. یعنی در تماس با محلول غذایی واکنشی نشان نمیدادند.مواد متشکله این بسترها عبارت بودند از براده پلاتین، کریستالهای کوارتز، قطعات چینی ، زغال و ماسه سیلیسی. سرانجام انجام این آزمایشها با کاربرد بسترهای اصلاح شده و روشهای دقیقتر تجزیه و همچنین با پرورش گیاهان متنوع در مقیاس وسیع از غلات گرفته تا میوه و سبزیجات و گیاهان بدیع کامل شد.

بالاخره در جریان جنگ دوم جهانی بود که آبکشت به معنای واقعی مورد استفاده قرار گرفت. نظامیان آمریکایی توانستند در سربازخانه های جزایر آتشفشانی اقیانوس آرام با استفاده از این روش احتیاجات غذایی خود را برآورند. تاسیسات آبکشت روی عرشة کشتی های جنگی و سپس بر عرشة زیردریایی «ناتیلوس» که مدتها زیر آب بود راه پیدا کرد.

با استفاده از روش آبكشت میتوان مسئله مبود آب یا عدم امكان استفاده از آن را حل كرد، زیرا در این روش مصرف آب كم است و حتی شیرین كردن آب دریا (نمك زدایی) باصرفه خواهد بود. علاوه بر این در خاك های سبك كه دارای زهكش طبیعی هستند و آب را در خود نگه نمیدارند، و درمناطق گرم كه شدت تبخیر بالاست، ممكن است منابع موجود آب برای كشت معمولی كفایت نكنند، در حالیكه بروش آبكشت میتوان به نحو موثری از این منابع استفاده كرد.

بعد از جنگ بخصوص در ایالات متحده آمریكا آبكشت بصور مختلفی پیاده شد ولی نتایج قابل اطمینانی بدست نیامد زیراهنوز این فن به اندازه كافی رشد نكرده بود ولی امروزه این روش علیرغم مشكلات زیادی كه هنوز سر راه دارد گسترش قابل توجهی یافته است.

تكثیر گیاهان بروش آبكشت

تكثیر گیاهان بسته به موقعیت بدو طریق صورت میگیرد. كاشت بذر و كاشت قلمه بهر صورت بهتر است تكثیر را بروش آبكشت انجام داد تا ریشه های گیاهان از لحاظ شكل ظاهری (مرفولوژی) و وضعیت زیستی متناسب با محیط مایع (چه با بستر و چه بدون بستر) رشد كنند. این امر باعث خواهد شد كه گیاه هنگام انتقال به محیط مایع تحت فشار و شوك قرار نگیرد و رشدش به تاخیر نیافتد.

وقتی گیاه با ریشه های كاملا برهنه و تمیز نشاء‌شود مسئله چندان مهم نیست، بلكه كار هنگامی دشوار خواهد بود كه ذرات خاك به
ریشه های كوچك و موبین چسبیده باشند. بعلاوه در كشت معمولی ریشه هیچگاه بطور كامل و دست نخورده از خاك خارج نمیشود وژس از انتقال نیز گیاه برای مدتی پژمرده میشود. بنابراین باید آنرا آب پاشی، برگهای مرده را حذف و باندازه كافی آبیاری كرد. تعیین میزان آب لازم و كافی در این مرحله دشوار است و كوچكترین بی دقتی باعث میشود كه آب پای ریشه جمع شده و باعث خفگی و پوسیدن آن بشود. در واقع هنگام نشاء، ریشه ها كار زیادی انجام نمیدهند و زیادی آب بسیار خطرناك است.

ولی هنگامیكه پای محلول غذائی در میان است جابجایی گیاه بیشتر حالت یك «انتقال» ساده دارد تا نشاء زیرا جذب آب و مواد غذایی متوقف یا كند نمیشود. حتی اگر گیاه جوان در خاك پرورش یافته باشد، قسمتهای هوایی آن پس از انتقال به محیط آبكشت هرگز پلاسیده و خشك نمیشود زیرا رطوبت حاصل از تبخیر محلول غذایی، اندامهای آنرا در بر میگیرد. ریشه ها نیز هرگز نمیپوسند زیرا در بستر نفوذپذیری قرار دارند كه بخصوص برای گیاهان جوان مناسب است.

كاشت بذر

انتخاب بذر بسیار مهم است . بذری كه خریداری میشود باید قابلیت سازگاری با محیط مصنوعی و محدود را داشته باشد. از یك واریته خالص انتخاب شود (خلوص ژنتیكی)، از مواد خارجی پاك باشد. اطمینان حاصل شود كه سالم و عاری از ویروس است (در غیر اینصورت بیماری ویروسی كه علاج ناپذیر است تمام گیاه را فرا میگیرد).

هنگام كاشت بذر باید توجه داشت كه همه بذور سبز نمیشوند، بهمین جهت باید مقدار بذر را بیش از معمول در نظر گرفت. این اقدام باعث میشود كه خزانه ای در دسترس داشته و در صورت لزوم بتوانیم گیاهان ذخیره را جانشین گیاهان خراب و ضعیف كنیم.

بذر را میتوان در جعبه تكثیر یا مستقیما در خاك كاشت. انتخاب یكی از این دو روش بستگی به مسائلی دارد كه در گلخانه های سنتی نیز مطرح است و در واقع به نوع گیاه مربوط میشود. بعضی از انواع گیاهان قابل نشاء نیستند و نمیتوان در یك دوره پرورش كوتاه و در فضای محدود از آنها بنحو اقتصادی بهره برداری كرد. ولی باید ملاحظات اقتصادی را نیز در نظر گرفت، یعنی باید دید كه آیا صرفه جویی در نیروی كار (در كاشت مستقیم بذر) جبران كاهش میزان محصول رامی كند یا نه. در این مورد مكانیزاسیون عملیات تاثیر زیادی بر نتیجه حاصله دارد.

-كاشت در جعبه تكثیر

در آبكشت، جعبه تكثیر را میتوان در گلخانه اصلی قرار داد بشرط اینكه شرایط لازم از لحاظ درجه حرارت، رطوبت و روشنایی برای جوانه زدن بذور مناسب باشد. در غیر اینصورت باید مكان جداگانه ای را برای اینكار در نظر گرفت.

تجهیزات لازم بسته به روش تكثیر فرق میكند ولی اصولا بی نهایت ساده بوده و احتیاجی به حوضچه های كشت و تجهیزات پیچیده دیگر نیست.

جهت دریافت فایل کشت خاکهای هیدروپونیک لطفا آن را خریداری نمایید

خیار گلخانه ای

مقدمه

تولید محصولات گلخانه ای با استفاده از فن آوری جدید به وسیله نصب سوله های نیمدایره ای و به كار گیری شرایط آب و هوایی كنترل شده در سالهای اخیر نه تنها موجب افزایش عملكرد گردیده بلكه باعث استفاده بیشتر از فضای گلخانه ها ، كنترل بیشتر آفات و بیماریها و تولیدی با كیفیت بالاتر و بهداشتی تر شده است .

كشت اینگونه سبزیجات در سوله های نیمدایره با پوشش پلا ستیك به گلخانه داران كمك كرده است تا بتوانند با مقدار محدودی زمین تولیداتی معادل ده ها برابر كشت در فضای آزاد داشته باشند ضمن اینكه در صورت استفاده از روش آبیاری قطره ای باعث صرفه جویی در آب آبیاری و كودهای شیمیایی پر مصرف ( ماكرو  ) و كم مصرف ( میكرو ) می گردند .

به نظر می رسد در صورت ادامه كشت صیفی جات با این روش نه تنها به افزایش تولید در واحد سطح كمك می كند بلكه زمینهای بیشتری نیز برای كشت های مهمتر آزاد می گردد . رونق صادرات این محصولات در سالهای اخیر ، اهمیت توجه به این گونه روشهای تولید را افزایش داده و زمینه اشتغال را برای افراد بیشتری فراهم نموده است .

مدیریت بالای اینگونه صیفی جات باعث گردیده علاقمندان برای حداكثر تولید و آشنایی با فنون مدیریتی با متخصصین این رشته بالاخص در بخش خصوصی ارتباط مؤثری برقرار كنند و در نتیجه از درآمد بالاتری برخوردار شوند به همین علت در چند ساله اخیر با توجه به توسعه كشت های گلخانه ای و جلب طبقات مختلف مردم نه تنها بسیاری از افراد تحصیل كرده و علاقمند در این زمینه مشغول شده اند بلكه بكارگیری این فن آوری در جوامع كشاورزی و روستایی تا حدودی باعث جلوگیری از مهاجرت آنها به شهرها شده است .

1-1 تاریخچه :

نام انگلیسی آن Cucumber و نام فرانسوی آن Concomber و Cornichon بوده و در عربی به آن قثّاء و در آلمانی Gurke گفته می شود نام علمی آن Cucumis sativus بوده و متعلق به خانواده Cucurbitaceae می باشد .

با وجود سابقه طولانی كه كاشت خیار در هوای آزاد ( مزرعه ) دارد ، پرورش خیار گلخانه ای به منظور تولید و عرضه طولانیتر خیار تازه ، از قرن هجدهم میلادی در اروپا مورد توجه قرار گرفت . بسیاری از محققان مركز  پیدایش خیار را هندوستان می دانند زیرا در دامنه های هیمالیا گیاهی به نام Cucumis hardwickii می روید كه میوه هایی ریز و تلخ دارد ، از نظر تاریخی این گیاه از حدود 3000 سال قبل كشت و كار می شد و از هندستان به چین منتقل شده و شواهد تاریخی نشان می دهد كه خیار توسط رومیان و یونانیان باستان كشت و كار می شد .  خیار كه در گذشته های دور از طریق مصر به مناطق حاشیه دریای مدیترانه و از آنجا به اروپا آورده شده است . اما پیدایش خیار گلخانه ای به این نحو بود كه برای اولین بار در قرن هجدهم خیارهای جدیدی از مناطق جنگلی گرم و مرطوب هندوستان وارد انگلستان گردید كه با خیارهای موجود در اروپا تا آن زمان تفاوت زیادی داشت و در شرایط اروپا فقط در گلخانه قادر به رشد و نمو بودند . بعدها با اصلاح نژاد ، انواع جدیدتری به نام خیار گلخانه ای به وجود آمد كه از نظر مرفولوژیكی و خواسته های آب و هوایی كاملاً از خیارهای معمولی متمایز و مشخص می باشند . این خیارها ماده زا و بی تخم بوده ( پارتنو كارپ )و دارای پوستی خوراكی می باشند .  

اینك نه تنها در اروپا بلكه در تمام جهان این ارقام در شرایط گلخانه ای كشت می شود .

گیاه شناسی :

4-1-1 – اندام هوایی (The Shoots ) :

خیار با نام علمی Cucumis sativus از خانواده Cucurbita می باشد .

شاخه اصلی این گیاه ، علفی و یك ساله ابتدا به صورت عمودی رشد می كند ولی بعد از تولید شاخه های جانبی همانند بوته مو بر روی زمین رشد خواهد كرد شاخه ها در خیار از نوع سیمپودیال می باشد ، از گره های روی ساقه اصلی یك یا چند شاخه فرعی به وجود می آید كه بر روی همه آنها می تواند میوه تشكیل شود ؛ همه ساقه ها در خیار زبر و كركدار می باشد كه در هنگام بلوغ ممكن است ، ساقه تو خالی شود . در روی هر گره از ساقه فقط یك برگ به وجود می آید .

اندازه برگها در خیارهای معمولی 10-20 سانتی متر و در خیارهای بی دانه 20-40 سانتیمتر می باشد ؛ این برگها بر روی یك دمبرگ بلند به طول 20-7 سانتیمتر قرار می گیرند .

هر برگ دارای پنج عدد بریدگی ( كنگره ) است كه بریدگی وسطی ، نسبتاً بزرگتر می باشد و سطح برگها به كرك پوشیده شده است ؛ و از گره سوم به بعد ، از ته دمبرگها معمولاً پیچكهایی تولید می شود كه منشأ غیر شاخه ای دارند ؛ این پیچكها به ساقه ها كمك می كنند تا بتوانند از قیم بالا بروند . ساقه در خیار از دو دسته آوندی 10 تایی تشكیل شده كه به طور منظم در كنار هم قرار گرفته اند ، دسته آوندی كوچكتر به طرف كنار ساقه و دسته های بزرگتر در قسمت مركز آن واقع شده اند .

2-4-1- ریشه(The root ) :

ریشه ها در خیار بسیار قوی هستند و ممكن است تا عمق 1 متری رشد كنند ، سیستم ریشه خیار تقریباً گسترده ولی نازك می باشد كه ممكن است به صورت افقی در سطح وسیعی گسترش یابند و به طور مكرر تولید ریشه های انبوه در عمق 30 سانتی متری خاك بكنند . بعضی از ریشه های جانبی معمولاً به سمت پایین رشد می كنند و یك سیستم جدیدی از ریشه های عمیق جانبی ، را تولید می كنند كه تأثیر بیشتری نسبت به ریشه های اصلی در جذب مواد دارند ؛ وقتی ریشه گیاه در شرایط رطوبت كافی قرار گیرد ، ریشه های جانبی به آسانی از هیپوكوتیل خارج شده و مثل بقیه اندامهای گیاه رشد می كنند .

3-4-1- كل ( The Flower ) :

گونه های خیار جنسیت های مختلفی را نشان می دهند . پیش از شرح جنسیت های مهم خیار گلخانه ای ، لازم است با اصطلاحات زیر آشنا شویم :

1- گل كامل یا دو جنسی ، هرمافرودیت (Perfect'bisexual' hermaphroditic

به گلی اطلاق می شود كه دارای دو اندام نر ( پرچم ) و ماده ( مادگی ) باشد .

2- گل نر ( male  flower ) به گلی اطلاق می شود كه فاقد مادگی است و فقط دارای پرچم است .

3- گل ماده  (female  flower ) به گلی اطلاق می شود كه فاقد پرچم است و فقط دارای مادگی است .

4- گیاه یك پایه (Monoecious Plant ) به گیاهانی اطلاق می شود كه گل نر و ماده را به صورت جدا از هم بر روی یك پایه تولید می كنند .

5- گیاهان دو پایه (Dioecious Plant )به آن دسته از گونه های گیاهی اطلاق می شود كه گل ماده را بر روی یك پایه و گل نر را بر روی یك پایه دیگر تولید می كنند .

6- Andromonoecious  Plant به گیاهانی گفته می شود كه هم گل نر و هم گل كامل را تولید می كنند .

7- Androeceious  Plant به گیاهانی گفته می شود كه فقط تولید گل نر می كنند .

8- Gynoecious  Plant به گیاهانی گفته می شود كه فقط تولید گل ماده می كنند .

9- Cynomonoceious  Plant به گیاهانی اطلاق می شود كه هم گل ماده و هم گل كامل تولید می كنند .

10- Predominantly Female Plant به گیاهانی گفته می شود كه اغلب تولید گل ماده می كنند ولی بعضی وقتها تعداد كمی گل نر هم تولید می كنند .

11- Hermaphroditic  Plant گیاهان هرمافرودیت كه هر دو اندام نر و ماده را در داخل یك گل تولید می كنند .

12- پارتنوكارپی ( Partheno  Carpy ) در این گیاهان میوه ها بدون عمل گرده افشانی و لقاح به وجود می آیند و فاقد بذر هستند .

معمولاً خیارها یك پایه (Monoecious ) هستند ؛ هر دو گل نر و ماده را در روی یك پایه ولی جدا از هم تولید می كنند . عملكرد این نوع خیار با دگر گرده افشانی افزایش می یابد ؛ پس خیارهای دانه دار یا مزرعه ای نیازمند گرده افشانی می باشند . بهترین گرده افشاننده آنها زنبور عسل است ؛ برای هر 50000 بوته خیار قرار دادن یك كندوی زنبورعسل در مزرعه توصیه می شود .

اما خیارهای گلخانه ای انگلیسی عموماً از نوع ژینوسیوس ( Gynoecious ) هستند كه فقط تولید گل ماده می كنند . میوه این نوع خیار به صورت پارتنوكارپی تولید می شود ، در نتیجه نیازی به گرده افشانی ندارند ، چنانچه گرده افشانی صورت گیرد بذر در داخل میوه تشكیل می شود و این موضوع باعث كاهش كیفیت محصول شده و میوه های گرد یا گلابی شكل تولید خواهد شد .

برای جلوگیری از ورود حشرات به گلخانه باید از تورهای مخصوص استفاده كرد .

هر عاملی كه در رشد خیار مؤثر است ؛ در جنسیت این گیاه هم نقش دارد ؛ مثل عوامل طبیعی ، بطوریكه بررسی بر روی خیارهای یك پایه نشان می دهد كه این گیاه در شرایط مطلوب مثل دمای بالای 27 درجه سانتیگراد و طول روز بالاتر  از 14 ساعت ، هوای آفتابی ، تأمین زیاد ازت و آب كافی گرایش به تولید گل نر دارد ولی در شرایطی كه عوامل رشد نامناسب است تولید گل ماده افزایش می یابد . همچنین اغلب هیبریدهای ماده به تنش های محیطی پاسخ می دهند . اگر چه گیاهان ژینوسیوس كه صد در صد گل ماده تولید می كنند ؛ تحت تأثیر شرایط محیطی قرار نمی گیرند ، ولی اسپری مواد  تنظیم كننده رشد بر روی این گیاهان اغلب جنسیت گلها را تحت تأثیر قرار می دهند . تعداد گل ماده در خیارها با بكار بردن اتفون در نسبت های توصیه شده افزایش می یابد . بر این اساس به كار بردن این ماده به صورت اسپری می تواند احتمال تولید گلهای ماده را در گیاهانی كه فقط تولید گل ماده می كنند افزایش دهد .

همچنین می توان تولید گلهای نر در گیاهان را حتی در گیاهان ژینوسیوس افزایش داد . این كار به وسیله اسپری كردن اسید جبیرلیك ( ) در شرایط خاص امكان پذیر است . این روش كاربرد زیادی در اصلاح نباتات دارد ، چون این روش خود لقاحی را در والد ماده راحت می كند و اصلاح گیاه را تسهیل می بخشد .

رنگ گلهای نر و ماده در خیار پر رنگ است و هر گل دارای پنج گلبرگ می باشد گلهای نر هر كدام به وسیله یك ساقه لوله ای شكل محافظت می شوند . عموماً گلهای نر به صورت خوشه ای 3 تا 5 تایی در گره برگها تولید می شوند . هر گل نر دارای 3 پرچم می باشد كه دوتای آن دارای دو بساك بوده و یكی فقط دارای یك بساك می باشد . گلهای ماده به صورت منفرد بر روی گره های ساقه اصلی و جانبی به وجود می آیند در این گلها پرچم ها لاغر و نازك هستند ؛ ولی مادگی بزرگ و توسعه یافته می باشد . كلاله سه شاخه ای خامه و تخمدان سه حجره ای می باشند . این نوع گل به آسانی به كمك تخمدان بزرگ آنها كه در قسمت پایین گل قرار دارد قابل تشخیص می باشد .

در گل خیار یك حلقه ای از شهد دور خامه را فرا می گیرد . میوه هایی كه از یك تخمدان بزرگ بوجود می آیند می تواند از یك گل ماده و یا یك گل دو جنسی به وجود آید .

4-4-1- میوه (The  fruit  )

از نظر گیاه شناسی میوه خیار یك سته از نوع پپو (Pape ) است كه از نظر شكل گرد و بلند است . اندازه میوه ، شكل و رنگ آن تابع شرایط كشت است ؛ در میوه های نارس كلروفیل موجود در سلولها ، سبب سبزی میوه می شود ولی وقتی میوه می رسد رنگ آن به زرد مایل به سفید تغییر می كند . لایه خارجی میوه ممكن است ؛ ضخیم و كركدار باشد . میوه در خیار سه خانه ای با بافت نرم است كه بذرها در داخل آن به وجود می آید .

خیارهای معمولی ( با دانه ) مقداری بذر تولید می كنند ؛ در حالیكه خیارهای انگلیسی ( بدون دانه ) بذر تولید نمی كنند و یا بذرهای بسیار ریزی به وجود می آورند . خیارهای معمولی كوتاه در حدود 25-15 سانتیمتر طول و از نظرشكل تقریباً استوانه ای شكل می باشند . این نوع خیار بسیار ضخیم بوده و پوست آن بسیار سبز و دارای لكه های سبز كم رنگ می باشد . پوست این نوع خیار تحت شرایط تنش تلخ می شود .

میوه خیارهای بی دانه ( انگلیسی ) بلندتر بوده و طول آن بین 50-25 سانتیمتر است و استوانه ای شكل می باشد و از مشخصات بارز آن می توان به قسمت باریك و نازك انتهای آنها شاره كرد ؛ میوه این نوع خیار دارای پوست ضخیم و سبز رنگ است ولی تلخ نمی باشد و خوردن آن با پوست هیچ ضرری ندارد .

4-1- ارزش تغذیه ای خیار :

خیار از نظر داشتن انواع مختلف ویتامین ضعیف است ولی ویتامین A و C را بیشتر از سایر ویتامین ها دارد . به طور كلی در هر یكصد گرم خیار ، مواد زیر موجود می باشد :

آب 95 گرم

پروتئین 9/0 گرم

مواد چرب 1/0 گرم

هیدراتهای كربن 5/2 گرم

خاكستر 5/0 گرم

فسفر 27 میلی گرم

آهن 1/1 میلی گرم

كلسیم 25 میلی گرم

پتاسیم 160 میلی گرم

ویتامین A 25 واحد

سدیم 6 میلی گرم

تیامین 03/0 میلی گرم

ریبوفلاوین 04/0 میلی گرم

نیاسین 2/0 میلی گرم

ویتامین C 11 میلی گرم

بیشتر تركیبات غذایی خیار در پوست آن است .

تذكر : به علت وجود ویتامین A در پوست خیار ، با كندن پوست آن باعث كاهش بسیار زیاد این ویتامین در میوه می شویم ، علاوه بر این با كندن پوست خیار از مقدار موادی همچون كلسیم ، فسفر و آهن نیز كاسته خواهد شد . اگر میوه خیار از صبح تا عصر بر روی بوته آفتاب خورده باشد و شما قبل از غروب آفتاب آن را چیده و همان جا میل نمایید دارای ویتامین  D مناسبی خواهد بود .

5-1- جوانه زنی بذر خیار (Seed  germination )

خیار یك گیاه دو لپه ای است ؛ بنابراین بذر آن شامل یك جنین و دو لپه بزرگ ( محل ذخیره مواد غذایی برای جنین ) می باشد كه به وسیله پوشش بذر محصور شده اند . بذرها تقریباً بزرگ و پهن با قطری حدود یك سانتیمتر می باشد ؛ یك گرم بذر خیار تقریباً 28 عدد بذر را شامل می شود .

قوه نامیه بذر خیار تا چهار سال حفظ می گردد ؛ ولی بعد از جوانه دار كردن بلافاصله باید كشت شود ؛ امروزه با بكارگیری تكنولوژی پیشرفته در نگهداری بذر می توان سالها قوه نامیه آن را حفظ كرد .

عمق كاشت مناسب برای بذر خیار 2-1 سانتیمتر است ، به خاطر شكل دانه ، اغلب در موقع كشت ، بذر به حالت كشیده بر روی زمین می افتد و در شرایط مناسب ریشه آن پس از دو روز رشد كرده و از پوسته بذر خارج می شود و به سمت پایین رشد می كند . رشد ریشه سریع است و ممكن است بعد از سه روز به عمق 3 سانتیمتری نیز برسد . در این زمان رشد اندام هوایی گیاه آغاز می شود و قسمت های كوچك افقی هیپوكوتیل به وجود می آید و رشد افقی می كنند . پس از این ، ریشه اولیه تولید ریشه های جانبی را آغاز كرده و هیپوكوتیل نیز به طرف سطح خاك رشد می كند . لپه ها در پوشش بذر باقی می مانند تا اینكه بالاخره آزاد شوند . باز هم هیپوكوتیل توسعه یافته و در حدود 6 روز محور اصلی كاملاً تشكیل و به شكل راست و عمود در می آید . این نوع جوانه زنی را اپی جنوس (epigeal ) می گویند . بذر خیار در درجه 15 درجه سانتیگراد پس از 13 روز جوانه زده و جوانه ها از خاك خارج می شود در صورتی كه رفان كاثت درجه حرارت هوا كمتر از 15 درجه سانتیگراد باشد بذرها سبز نخواهد شد ولی در درجه حرارت 20 درجه سانتیگراد پس از 6 روز و در 25 درجه سانتیگراد پس از 4 روز و در درجه حرارت 30 تا 35 درجه سانتیگراد پس از 3 روز جوانه ها از خاك خارج می شوند . بهترین درجه حرارت كه موجب می گردد در بوته های خیار فعالیت فوق العاده از خود نشان دهند درجه حرارت 25 تا 30 درجه سانتیگراد می باشد .

5-1- تلخ شدن خیار  :

در خیار گلخانه ای هم مانند خیار معمولی گاهی مواد آلكالوئیدی تلخ به نام كوكوربیتاسین  C ( كوكومرین ) بوجود می آید . این ماده دارای انواع مختلفی است و به شكل « مونوگلیكوزید » و « آگلیكون » در گیاه یافت می شود و باعث تلخی آن می شود كه گاهی در قسمتی از خیار و پاره ای اوقات در تمام میوه و حتی ریشه دیده می شود ( خاصیت تلخ شدن ارثی بوده كه از انواع وحشی خیار به ارث رسیده است ) برگ و ساقه تهی از این ماده است . تجربه نشان داده است كه تغییرات ناگهانی درجه حرارت و رطوبت نیز نقش مؤثری در تلخ شدن خیار دارند ، مثلاً در بسیاری از موارد دیده شده است كه خیارهای بسیار كوچك نیز تلخ می باشد كه علت آن را آبیاری نامنظم می دانند . در عین حال اگر به زمین یكبار آب دهند و آن را كاملاً خیس نمایند و سپس به مدت 15-10 روز ، به آن آب ندهند وزمین خشك شود وسله ببندد ، تلخی محسوسی در خیار ظاهر می شود و همچنین اگر تولید محصول در سرما ( كمتر از دمای مطلوب برای خیار ) صورت پذیرد احتمالاً با پدیده تلخی مواجه خواهیم شد .

عدم توجه به نوع كود ، بی دقتی در مقدار مصرف كود شیمیایی و جمع آوری محصول خیار در وسط روز و مواردی مشابه آن نیز موجب تلخی خیار می گردد (5).

باید توجه داشت كه تلخی خیار ، بیشتر در ته آن متمركز است و هیچگاه به وسط خیار كه دانه قرار دارد نمی رسد و چنانچه از خیار تلخ ، پوست ضخیم گرفته شود تلخی آن زایل می گردد . اما به طور كلی بعضی از ارقام خیار نیز محصول تلخ تولید می كنند كه باید از كشت آنها خود داری نمود .

در نهایت می توان علل تلخی در خیار را به صورت مختصر در موارد زیر خلاصه نمود :

1- تغییرات ناگهانی درجه حرارت گلخانه

2- زیادی رطوبت خاك

3- هرس شدید و یكباره بوته

4- آبیاری نامنظم و غیر منقطع و ناكافی در اثناء دوره رشد

5- استفاده نامناسب و بی رویه از كود و سم

6- بكارگیری ارقام نامطلوب .

در آفریقای جنوبی و استرالیا از آن به عنوان دارو در معالجه بعضی از بیماریها استفاده می كنند . گاهی این ماده موجب مسمومیت می شود .

6-1- اصلاح خیار

خیار گیاهی است دگر گرده افشان و همچنین پارتنوكارپ ( تولید میوه بدون بذر و بدون گرده افشانی و لقاح ) بكرزایی در اصلاح و پرورش خیار از اهمیت اقتصادی بالایی برخوردار است ؛ ولی فرایند گرده افشانی مصنوعی برای تولید محصول صادراتی دشوار و پرهزینه است .

خیار های هیبریدی نسبت به والدین خود 40 تا20 درصد در سال افزایش محصول را نشان می دهند . امروزه شركتهای بزرگ جهانی وجود دارند كه بذرهای نسل اول () را برای پرورش دهندگان تولید می كنند . این بذرها از قدرت رشد بالایی برخوردارند به نحوی كه به طور مداوم نیاز به هرس دارند ؛ این هیبیریدها تقریباً جدید هستند و همه این ارقام جدید ژینوسیوس می باشند ( فقط تولید گلهای ماده می كنند ) . این خیارها از بین ارقام پر محصول با قدرت رشد متوسط انتخاب شده اند .

گیاهان خانواده كدوئیان كه در داخل یك گونه قرار دارند می توانند با هم دگر گرده افشانی كنند . هر چند گاهی دیده شده گیاهانی كه درداخل گونه های مختلف یك جنس هستند نیز با هم دگر گرده افشانی می كنند .

باید توجه داشت كه خیار نمی تواند با كدو تنبل ، كدو قلیانی و دیگر كدوها و هندوانه لقاح انجام دهد ، چون اینها با خیار از یك جنس نیستند و هیچكدام با گرده هم تلقیح نمی شوند ؛ مگر بعضی از خربزه ها كه متعلق به همان جنس بوده ولی گونه های آنها متفاوت است . (29)

جهت دریافت فایل  خیار گلخانه ایلطفا آن را خریداری نمایید

کشت هیدروپونیک و خیار گلخانه ای

فهرست مطالب

عنوان                                                                              صفحه

مقدمه ................................................................................................................................. 1

مزایای کشت هیدروپونیک.................................................................................................. 2

انواع کشت هیدروپونیک .................................................................................................... 4

سیستمهای هیدروپونیکی خالص ( کلارک و فیلم غذایی ) ................................................. 6

سیستمهای هیدروپونیکی خالص ( سیستم ایستا ) ............................................................. 6

ظروف کشت هیدروپونیکی................................................................................................. 7

سیستمهای کشت هیدروپونیکی ......................................................................................... 8

خصوصیات ریشه گیاهان در کشت هیدروپونیکی ........................................................... 11

چهار روش برای کشت هیدروپونیکی .............................................................................. 12

احتیاجات گیاه ................................................................................................................... 14

تغییر دادن PH ................................................................................................................. 15

دما .................................................................................................................................... 17

نور ................................................................................................................................... 17

نشانه های کمبود نور ...................................................................................................... 17

طیف نور مورد استفاده در هر مرحله ............................................................................. 19

نور مورد نیاز گیاهان مختلف............................................................................................ 20

نور مصنوعی ( قرار دادن لامپ ) .................................................................................... 21

آموزش پرورش خیار گلخانه ای ( درختی ) .................................................................... 21

انواع گلخانه ...................................................................................................................... 21

نکات لازم جهت ساخت گلخانه ......................................................................................... 22

خاک مناسب برای خیار درختی ....................................................................................... 23

سایر بستر ها برای کشت خیار درختی ........................................................................... 24

مشخصات بوتانیکی خیار ................................................................................................. 25

مشخصات بذر خیار گلخانه ای......................................................................................... 25

مراحل مختلف کشت خیار درختی .................................................................................... 27

فواصل کاشت ................................................................................................................... 28

پوشش خاک ..................................................................................................................... 28

اقدامات لازم برای کشت خیار در گلخانه ........................................................................ 30

انتخاب بذر در کشت گلخانه ای ....................................................................................... 30

نحوه کشت ....................................................................................................................... 31

انتقال نشاء به زمین اصلی ............................................................................................... 31

تراکم بوته ها .................................................................................................................... 32

آبیاری .............................................................................................................................. 32

هرس ................................................................................................................................ 33

برداشت محصول.............................................................................................................. 34

پایین کشی بوته ها ........................................................................................................... 34

طرح تولید محصولات خارج از فصل در گلخانه .............................................................. 38

منابع ومرجع   47 

مقدمه

کشت بدون خاک شامل انواعی از روشهای غیر متعارف کاشت گیاهان است . مانند کشت آبی و کشت در ماسه و کشت در سنگریزه و کشت هوایی و کشت داخل لوله و ... کلمه هیدروپونیک برای اولین بار در آمریکا استفاده شد و مترادف با کشت بدون خاک است . ولی در آلمان و انگلیس کشت آب برای این روش نام گذاری می شود .

روش کشت گیاهان بدون خاک از سالها قبل در فلسطین اشغالی استفاده می شده است  در این منطقه به دلیل کمبود آب و خاک این روش جایگزین مناسبی برای زراعت روشهای متداول است .

هیدروپونیک در عمل به معنی کاشت گیاهان در آب و محلول غذایی بدون استفاده از خاک می باشد. کشت هیدروپونیک این امکان را به کشاورز می دهد که در زمان کوتاهتر با زحمت کمتر محصولی با راندمان بیشتر را کشت نماید.علم هیدروپونیک ثابت کرده است که برای رشد گیاهان به خاک احتیاجی نیست اما به عناصری که در خاک موجود است( مواد معدنی، موادآلی) احتیاج است. هر گیاهی را می توان به صورت هیدروپونیک کشت کرد ولی بعضی از آنها موفقیت بیشتری در این سیستم دارند. کشت هیدروپونیک برای میوه هایی با محصولات مقاوم از قبیل گوجه - خیار - فلفل - گیاهان برگی مثل کاهو - سبزی و گیاهانی که رشد سریعی دارند ایده آل است.

امروزه از کشت هیدروپونیک برای تولید علوفه دام استفاده های زیادی می شود و این امر به یک راه اقتصادی و مناسب برای تولید علوفه دامداران تبدیل شده است.

در کشت هیدروپونیک در صورتی می توانید پیشرفت کنید که محلول غذایی صحیحی برای تامین احتیاجات گیاه تهیه کنید.

اغلب اعمالی که برای کشت هیدروپونیک انجام می شود شبیه اعمال کاشت گیاهان در خاک است. کشت تجاری هیدروپونیک شامل ترکیبی از تکنولوژی هیدروپونیک با کنترل عوامل محیطی برای رسیدن به بهترین کیفیت محصول می باشد. در ساختار گلخانه شما با کنترل دما ، رطوبت و نور قادر به کشت در تمام طول سال می باشید.

مزایای كشت هیدروپونیك :

1- در جاییكه خاك مناسب ندارد یا خاك دچار بعضی بیماریها است قابل استفاده است.

2- شخم، آبیاری، مبارزه با آفات خاك، مبارزه با علف های هرز را ندارد و بقیه عملیات های زراعی نیز ساده تر است.

3- برای مناطقی كه زمین گران قیمت است برای بدست آوردن بیشترین محصول با تراكم بالا كاربرد دارد.

4- در این طرح آلودگی خاك وجود ندارد و آلودگی آب هم كمتر است.

5- كنترل شرایط محیطی از جمله نور، دما، رطوبت و تركیب هوا بسیار ساده تر است.

6- در مناطقی كه آب شور دارد كاربرد دارد حتی اگر نمكهای محلول در آب به مقدارppm 500 با شد می توان با یك شستشوی محیط آن را بكار برد .

7-  به دلیل نبود خاک و علف هرز عملیات های کشاورزی ساده تر است

8-  با حذف خاک آفات موجود در خاک نیز حذف می شود.

9-  در کشت هیدروپونیک فقط درصدی از آبی که در کشت خاکی مصرف می شود استفاده می شود. زیرا آبها هدر نرفته و توسط علفهای هرز نیز مصرف نمی شود.

10 -  به طور کلی محصولات هیدروپونیکی از نظر غذایی محصولات بهتری نسبت به کشت خاکی هستند. و این بدلیل کنترل عناصر و موادی است که مورد مصرف گیاه قرار می گیرد.

به طور کلی کشت بدون خاک از دو سیستم پیروی می کند :

1- سیستم باز : محلول غذایی مجدد استفاده نشده مثل کشت در پشم سنگ و کشت کیسه ای و کشت در سنگریزه

2- سیستم بسته : محلول غذایی مجدد مورد استفاده قرار می گیرد و به عبارت دیگر محلول در یک چرخه قرار دارد و به آن فقط مواد غذایی که کاهش می یابند و آب اضافه می شود .

اما این روش کشت بدون خاک یک سری مزایا و معایبی نسبت به دیگر روشهای متداول کشت گیاهان دارد که در زیر بیان می شوند :

1- چون محلول غذایی مایع است به راحتی می توان آن را کنترل کرد و تنها مواد غذایی که کاهش یافته است را به محلول اضافه کرد در حالی که در خاک این کار غیر ممکن است ( هزینه زیادی دارد ) .

2- گیاهان را می توان در مناطقی پرورش داد که در حالت عادی رشد نمی کنند

3- مصرف آب در این روش به طور قابل ملاحظه ای کاهش می یابد و این یک مزیت برای نواحی خشک است .

4- در این روش ضد عفونی کردن محیط رشد بسیار شده و کم هزینه است در حالی که ضد عفونی کردن خاگ گران قیمت و غیر ممکن است . پس در این روش آلودگیهای ریشه بسیار کم دیده می شود .

5- در این روش می توان از آبهای شور هم استفاده کرد .

6- در این روش محصول بسیار بیشتر و کیفیت عالی داشته چون مواد غذایی به راحتی در اختیار گیاه قرار داشته است پس در حقیقت کیفیت و کمیت محصول در واحد سطح افزایش چشمگیری دارد .

7- در این روش از حجم ریشه ها به شدت کاسته می شود و بزرگ شدن ریشه ها در حد میکروسکوپی است و چون ریشه ها نسبت به کشت خاکی کم شده کمتر هم دچار بیماری می شوند .

8- مهمترین عیب این روش این است که به سرمایه گذاری بالایی نیاز دارد زیرا تمام سیستمها باید اتوماتیک باشد .

جهت دریافت فایل  کشت هیدروپونیک و خیار گلخانه ایلطفا آن را خریداری نمایید